Шымбұлақ

Шымбұлақ — Іле Алатауындағы, Медеудің үстіндегі Кіші Алматы шатқалының жоғарғы жағында орналасқан тау шаңғысы курорты. Алматыдан оған дейін — гондола және жарты сағаттай жол, ал Талғар асуындағы жоғарғы бекеттен Богданович мұздығына баратын соқпақ басталады. Курорт 2011 жылғы Азия ойындары мен 2017 жылғы Универсиаданы қабылдады, ал 2023 жылы әлемдегі ең биік түнгі тау шаңғысы трассасы ретінде Гиннесс рекордтар кітабына енді. Оны Сержан Жұмаштың Capital Partners тобының құрылымы басқарады.

1940–1980 жылдар: әуесқойлар беткейінен КСРО құрамасына дейін

Медеудің үстіндегі беткейлерді әуесқой шаңғышылар 1940 жылдары-ақ ашқан. Wikipedia дерегінше, Кеңес Одағының алғашқы тау шаңғысы трассасы осында пайда болды. Курорттың өзі тарихын 1954 жылдан бастайды — сол жылы ұзындығы 1500 метр бугель көтергіші салынды.

1961 жылдан бастап Шымбұлақ КСРО чемпионаттарын және «Күміс эдельвейс» жүлдесі үшін жарыстарды қабылдады. 1983 жылы мұнда кеңес тау шаңғышыларының олимпиадалық даярлық орталығы ашылды. Екі жылдан кейін Халықаралық шаңғы федерациясы (FIS) курорттың үш жарыс трассасын мақұлдады. 1995 жылы, тәуелсіз Қазақстанда, тау шаңғысы мен сноуборд мектебі ашылды.

2010–2017: гондола, Азиада және Универсиада

Ең үлкен қайта құру жетінші қысқы Азия ойындарына дайындық кезіне тұс келді. 2010 жылғы қазанда сол кездегі Алматы әкімі Ахметжан Есімов ұзындығы 4,6 км Медеу — Шымбұлақ гондола жолы жақында іске қосылатынын жариялады. Ол жолды ұзындығы бойынша әлемде екінші деп атап, ол «Азиаданы өткізу үшін ғана емес, туризмді дамыту үшін де» керек екенін айтты. Гондола 2010 жылы жұмыс істей бастады, ал 2011 жылы жаңартылған курорт Азиаданы қабылдады.

Одан кейін ірі жарыстар бірінен соң бірі өтті:

• 2017 — қысқы Универсиада;
• 2019 жылдан — фристайлдан Әлем кубогының кезеңдері;
• 2021 — фристайлдан әлем чемпионаты.

Бұл дайындықтың ұзақ ізі бар. Forbes Kazakhstan дерегінше, курорттың халықаралық жарыстарға дайындық үшін 2000 жылдардың ортасында алған банк несиесі әлі өтелмеген, пайданың едәуір бөлігі соны өтеуге кетеді.

Курорт кімге тиесілі

2015 жылы Forbes Kazakhstan Шымбұлаққа девелопер Сержан Жұмашовтың (қазір — Жұмаш) Capital Partners тобы иелік етіп, басқаратынын жазды. «Халықаралық әуежайдан Шымбұлаққа дейін көлікпен 30–40 минут, мегаполистің жанында тау шаңғысы курорты бар жер әлемде сирек», — деген еді ол сол кезде.

Digital Business-тің 2026 жылғы дерегінше, курортты «Chimbulak Development» ЖШС басқарады. Оның қатысушылары арасында «Кэпитал Партнерс Казахстан» ЖШС мен кәсіпкер Владимир Сарыбеков бар, негізгі бенефициар — Сержан Жұмаш. Forbes Kazakhstan-ның 2025 жылғы рантьелер рейтингінде ол жетінші орын алды.

2021–2024: түнгі трасса және Гиннесс рекорды

2021 жылғы қарашада Шымбұлақта Талғар асуында түнгі сырғанау ашылды. 2023 жылғы 26 наурызда Guinness World Records төрешісі рекордты тіркеді: 3200 метр биіктіктегі трасса әлемдегі ең биік түнгі тау шаңғысы трассасы деп танылды. Курорттың бас директоры Ринат Абдрахманов мұндай трассаны ашуды бес жыл армандағанын айтты. Informburo дерегінше, 2022/23 маусымында түнгі трассаға 55 486 рет келген — алдыңғы маусымнан 10%-ға көп.

2023 жылғы желтоқсанда Шымбұлақ мерейтойлық, 70-маусымын ашты. 2024 жылғы қазанда Ski Business Awards сыйлығында курорт «ТМД-ның үздік тау шаңғысы курорты» және «Таудағы үздік глэмпинг» номинацияларында жеңді. Bes.media ұйымдастырушыларға сілтеме жасап, курортқа жылына 1,5 млн-нан астам адам келетінін жазды.

Курорт цифрлармен

• төменгі бекет — шамамен 2200–2260 м, Талғар асуындағы жоғарғы бекет — шамамен 3200 м, биіктік айырмасы — шамамен 1000 м;
• трассалар — шамамен 12 км, жалпы ұзындығы 3620 м болатын аспалы жолдың үш кезегі (Wikipedia дерегі);
• Медеу — Шымбұлақ гондоласы — 4,6 км;
• маусым — қарашадан сәуірге дейін, жазда көтергіштер жаяу туристерге жұмыс істейді.

2025/26 жылғы жоғары маусымда Медеу — Шымбұлақ жаяу билеті бір жаққа 5000 теңге, екі кезек бойынша барып-қайту — 10 000 теңге тұрды, деп жазды rizz.kz Богданович мұздығы туралы нұсқаулығында. Шыңдық күндерден тыс курорт тарифтерді шамамен 30%-ға төмендетеді.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2025/26 маусымы 2025 жылғы 6 желтоқсанда басталды. Forbes Kazakhstan дерегінше, курорт сейсенбі, бейсенбі және сенбі күндері 19:00-ден 23:00-ге дейін түнгі сырғанауды, сенбі сайын Le Mont мейрамханасында Shymba Après Ski кештерін, төменгі бекеттегі мұз айдынын және негізгі бекеттерде Freedom Telecom-нан тегін Wi-Fi қосты.

Алда — кеңейту. 2026–2027 жылдары курорт мыналарды жоспарлап отыр:

• Богданович мұздығына апаратын орындықты жол;
• биіктігі 3840 м Чкалов шыңына Sky Pass көтергіші;
• шамамен 11 км жаңа трасса, жоғарғы бекеттегі мейрамхана мен көру алаңы.

Сол деректер бойынша, 2027–2028 жылдары курорт Кимасар шатқалына шығып, тағы 12–18 км трасса қоспақ. Күзде аспалы жолдар қысқы маусым алдында дәстүрлі түрде профилактикаға жабылады.

Дереккөздер: Wikipedia — Shymbulak, Inbusiness.kz — мерейтойлық маусым және курорт тарихы, Kazinform — Медеу — Шымбұлақ гондоласы, Informburo — Гиннесс рекорды, Forbes Kazakhstan — жаңа маусым және курорт жоспарлары, Forbes Kazakhstan — Сержан Жұмашов және Capital Partners, Digital Business — курорттардың иелері, Bes.media — Ski Business Awards 2024