PFL

PFL (Professional Fighters League) — аралас жекпе-жектің америкалық промоушен компаниясы. ММА-да турнирлерді спорт лигасының үлгісімен алғаш өткізген осы: тұрақты маусым, плей-офф және чемпионға миллион доллар. Қазір ол туралы айтуға қазақстандық себеп бар: 17 қазанда Бекзат Алмахан UFC-ден кеткеннен кейінгі алғашқы жекпе-жегін PFL мен грузиялық RKENA лигасының бірлескен турнирінде өткізеді. Ал 2026 жылы PFL рейтингіне тағы бір қазақстандық — Саламат Исбулаев енген.

World Series of Fighting мұрасы (2012–2017)

PFL-дің бір ізашары бар. 2012 жылы NBC Sports Network-пен телевизиялық келісімнен кейін World Series of Fighting (WSOF) лигасы пайда болды. Оның тең негізін қалаушысы әрі президенті Рэй Сефо еді. WSOF бірнеше жыл турнир өткізді, бірақ UFC-дің көлеңкесінде қалды.

2017 жылы WSOF активтерін Маклиндегі (Вирджиния штаты) инвесторлар тобы — MMAX Investment Partners сатып алды. Сол жылы кәсіпкер Донн Дэвис осы негізде PFL-ді құрды. Сефо компанияда қалып, жекпе-жек операцияларын басқарды. 2018 жылдың қаңтарында бас директор болып Питер Мюррей келді.

Миллион тігілген лига (2018)

Жаңа компанияның басты идеясы — формат. UFC-де жекпе-жекті матчмейкерлер тағайындайды, ал PFL-де бәрін турнир кестесі шешті. Алғашқы турнир 2018 жылғы 7 маусымда «Мэдисон-сквер-гардендегі» Hulu Theater-де өтті.

• бірінші маусымда алты салмақ дәрежесінде 72 жекпе-жекші өнер көрсетті;
• маусымнан тамызға дейін тұрақты маусымның жеті турнирі өтті;
• әр салмақтағы үздік сегіз адам қазан айындағы шығу жүйесімен өтетін плей-оффқа шықты;
• финалдар 2018 жылғы 31 желтоқсанда өтті, жүлде қоры $10 млн болды, алты чемпионның әрқайсысы $1 млн алды.

Бірінші маусымды NBCSN көрсетті. 2019 жылдың ақпанынан бері АҚШ-тағы PFL турнирлерін ESPN таратады, 2022 жылдың қаңтарында тараптар келісімшартты бірнеше жылға ұзартты.

Жұлдыздар мен инвесторлар (2019–2023)

Үлкен жүлделі формат басқа спорт түрлерінен де спортшыларды тартты. Солардың ішінде ең көзге түскені — дзюдодан екі дүркін олимпиада чемпионы, америкалық Кайла Харрисон. Ол PFL-де жеңіл салмақта маусымды екі рет ұтып, кейін UFC-ге ауысты. Ол туралы толығырақ — Кайла Харрисонның досьесінде. 2020 жылы PFL-мен боксшы Кларесса Шилдс те келісімшарт жасасты.

Ақша атақты адамдармен бірге келді. 2021 жылдың ақпанында компания $65 млн тартып, инвестицияның жалпы көлемі $175 млн-ға жетті. 2022 жылы директорлар кеңесіне бұрынғы бейсболшы Алекс Родригес кірді. 2023 жылдың қаңтарында Джейк Пол миноритарлық тең иесі әрі жекпе-жекшілердің мүддесін қорғау бағытының басшысы болды.

2023 жылдың мамырында PFL Фрэнсис Нганнумен келісімшарт жасады. Ол UFC-ден ауыр салмақтағы қазіргі чемпион күйінде кеткен еді. PFL-де ол ММА ережесімен бір рет жұдырықтасты — Эр-Риядта Ренан Феррейраны жеңді. 2025 жылы компания мен Нганну жолдарын айырды.

2023 жылғы 30 тамызда Сауд Арабиясының PIF егеменді қоры SRJ Sports Investments компаниясы арқылы PFL-дің миноритарлық үлесін сатып алды. Келісім бойынша SRJ аймақтық PFL MENA лигасының инвесторы болды, ал тараптар Сауд Арабиясында PFL Super Fights ірі турнирлерін өткізуге келісті.

Bellator-ды сатып алу (2023)

2023 жылғы 20 қарашада PFL Paramount Global-дан Bellator MMA лигасын сатып алды. Тараптар соманы жарияламады. Алғашында Bellator жеке лига ретінде жұмыс істеді, 2024 жылдың ақпанында Сауд Арабиясында алғашқы «PFL Bellator-ға қарсы» турнирі өтті. Кейін бренд жабылып, 2025 жылдан бастап барлық жекпе-жекшілер PFL атымен шығады.

Компания сонымен бірге аймақтық лигалар желісін құрды:

• PFL Europe — алғашқы турнир 2023 жылғы 25 наурызда Ньюкаслда өтті;
• PFL MENA — алғашқы турнир 2024 жылғы 10 мамырда Эр-Риядта өтті, төрт салмақта 32 жекпе-жекші;
• PFL Africa — 2024 жылдың шілдесінде жарияланды, төрағасы Нганну болды;
• PFL Pacific — Азия-Тынық мұхиты аймағына арналған лига.

Маусымдардың соңы (2025)

2025 жылдың шілдесінде PFL бас директоры болып Turner Broadcasting-тің бұрынғы басшысы Джон Мартин келді. Питер Мюррей халықаралық лигаларды басқаруға ауысты. Қыркүйекте-ақ компания маусымдық чемпиондардан бас тартты: енді басқа промоушендердегідей әр салмақта бір чемпион бар. Мартин өзгерістерді компанияның «жанкүйерлерді тыңдағанымен» түсіндірді. Турнир форматы ішінара тек аймақтық лигаларда қалды.

2026 жылдың қаңтарында Джейк Пол PFL үшін бірде-бір жекпе-жек өткізбей, компаниядан кетті. Жарты жылдан кейін ол қайта оралды — бұл жолы бірігу серіктесі ретінде.

PFL-дегі қазақстандықтар

2026 жылғы 7 ақпанда Дубайдағы PFL турнирінде қазақстандық Саламат Исбулаев дебют жасады. Ол жеңіліс көрмеген күйде (10-0) шығып, PFL-дің бұрынғы чемпионы перулік Хесус Пинедоны бірінші раундта нокаутқа түсірді. Осы жеңістен кейін Исбулаев PFL-дің жартылай жеңіл салмақтағы рейтингінің бестігіне кірді. PFL-ге дейін ол қазақстандық Alash Pride пен қытайлық JCK Kings-те өнер көрсеткен.

Алмахан PFL-ге басқа жолмен келіп отыр. UFC-дегі соңғы жекпе-жегін ол 2026 жылғы 27 маусымда Бакуде өткізіп, Жан Мацумотоға жеңілді. Бапкері Қанат Рахимовтың айтуынша, ұйымдастырушылар бірнеше жекпе-жекке келісімшарт ұсынған, бірақ команда тек біреуіне — америкалық Абдула Камарамен жекпе-жекке қол қойды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 30 шілдеде PFL Джейк Пол мен Накиса Бидарянның бокс компаниясы Most Valuable Promotions-пен (MVP) бірігетінін жариялады. Біріккен компания MVP брендімен жұмыс істейді, ал PFL-дің құрамы мен инфрақұрылымы MVP MMA бөлімшесінің негізіне айналды. Біріккен компанияның бас директоры Джон Мартин болды, Пол мен Бидарян директорлар кеңесіне кірді. Негізін қалаушы инвесторлар ретінде БАӘ-дегі 885 Capital мен Knighthead Capital Management құрылымдары аталды.

PFL-дің өз деректері бойынша, келісім кезінде оның 40-тан астам елден келген 300-ден астам жекпе-жекшісі, 14 елде өткен 100-ден астам турнирі және 170-тен астам елді қамтитын 34 хабар тарату серіктесі болды. 2026 жылға компания 11 елде 24 турнир жоспарлады. PFL өзін «әлемдегі екінші жаһандық ММА компаниясы» деп атайды — мұны растайтын промоушендердің тәуелсіз рейтингі жоқ. ESPN-мен келісімшарттың соңғы жылы — 2026 жыл.

Дереккөздер: Wikipedia — Professional Fighters League, PFL — Most Valuable Promotions-пен бірігу, The National — MVP мен PFL бірікті, CBS Sports — Джон Мартин PFL-дегі өзгерістер туралы, PIF — SRJ-дің PFL-ге инвестициясы, «Казахстанская правда» — Исбулаев PFL топ-5-інде, Sports.kz — Қанат Рахимов Алмаханның жекпе-жегі туралы