New Balance

New Balance — Бостонда табан кебісінен (супинатордан) бастаған, ал бүгін жылына $9 млрд-тан астам аяқкиім мен киім сататын америкалық кроссовка бренді. Ол ұзақ уақыт «әкелерге арналған аяқкиім» болып келді: ыңғайлы, сенімді, қызықсыз. Кейін қызықсыз нәрсе сәнге айналды. Сұр 990, қайта шығарылған 550 және ауқымды 9060 компанияны нарықтағы ең жылдам өсіп келе жатқан ойыншылардың біріне айналдырды, ал жаңа 950 моделі бренд өз хиттерін де ауыстыруға дайын екенін көрсетеді. Сонымен бірге New Balance жеке отбасылық компания болып қала береді және аяқкиімнің бір бөлігін әлі де АҚШ пен Ұлыбританияда тігеді.

Шығу тегі: ұлтарақтар мен тауықтар

1906 жылы ирландиялық иммигрант Уильям Райли Бостонда New Balance Arch Support Company компаниясын құрды. Ол табан доғасын ұстап тұратын иілгіш супинаторлар — аяқкиімге салынатын қосымшалар жасады. Аңыз бойынша, бұл атау Райлидің ойына тауықтардың тепе-теңдікті қалай сақтайтынын бақылап тұрғанда келген.

1934 жылы Райлидің серіктесі Артур Холл болды, ал 1956 жылы Холл бизнесті қызы Элинор мен оның күйеуі Пол Киддке сатты. Дәл Киддтер тұсында компания ортопедиялық шеберханадан аяқкиім өндірісіне айнала бастады.

Trackster: алғашқы жүгіруге арналған аяқкиім

Шамамен 1960–1961 жылдары (дереккөздер жылын әртүрлі көрсетеді) New Balance Trackster шығарды — бұдыр табанды, бірнеше ені бойынша сатылған жүгіру кроссовкалары. Ол кезде бұл сирек нәрсе еді: аяқкиімді тек ұзындығы бойынша емес, табанның толықтығы бойынша да таңдауға болатын. Бұл идея — сәннен гөрі отыруы мен жайлылығы маңыздырақ — ұзақ уақыт бренднің айрықша белгісіне айналды.

Джим Дэвис: 1972

1972 жылы компанияны 28 жастағы Джим Дэвис сатып алды. Ол кезде New Balance-та күніне 30-ға жуық жұп жасайтын алты адам жұмыс істеген. Компания тарихы туралы ашық деректерге сәйкес, мәміле шамамен $100 000 тұрған. Дэвис пен оның әйелі Энн Дэвис брендке әлі күнге дейін иелік етеді: Джим — директорлар кеңесінің төрағасы, Энн көп жыл бойы төраға орынбасары болды.

Сатып алу уақыты сәтті болды. АҚШ-та жүгіру бумы басталып жатқан еді, ал 1976 жылы бүйірінде фирмалық «N» әрпі бар алғашқы модель — 320-ны Runner’s World журналы ең үздік жүгіру кроссовкасы деп атады. Бостондағы шағын фабрика кенеттен жаңа нарықтың ортасында қалды.

Аттың орнына нөмірлер: 1980 жылдар

New Balance модельдерін әрқашан дабырлы сөздермен емес, сандармен атады. 1982 жылы 990 шықты — бөлшек саудада $100-ға сатылған алғашқы кроссовкалар. Ол кезде бұл батыл баға еді, бірақ бренд материал сапасы мен америкалық өндіріске сүйенді.

Кейін классикаға айналған модельдер пайда болды:

• 574 (1988) — бренднің ең танымал жұптарының біріне айналған әмбебап модель;
• 550 (1989) — дизайнер Стивен Смит ойлап тапқан P550 Basketball Oxford баскетбол моделі. 1980 жылдардың соңында ол елеусіз дерлік өтіп кетті.

Кеңею: 2000 жылдар

2000 жылдары New Balance жүгірудің шегінен шықты. 2004 жылы компания Warrior Lacrosse-ты, 2005 жылы Warrior Hockey-ді, 2006 жылы лакросс жабдықтарының Brine брендін, ал 2007 жылы Vital Apparel Group-ты сатып алды. Осылайша аяқкиім брендінде командалық спорт түрлері, ал Warrior арқылы футбол да пайда болды.

«Ливерпуль» және Nike-пен сот: 2012–2019

2012 жылдан бастап «Ливерпульдің» формасын New Balance-қа тиесілі Warrior жеткізді. 2015 жылдың ақпанында клуб New Balance-тың өз логотипіне көшті — компания мұны рекордтық мәміле деп атады. Келісімшарт клубқа жылына £45 млн әкелді.

2019 жылы «Ливерпуль» Nike-қа кетуді шешті. New Balance ұсынысты теңестіру құқығын пайдаланып, маусым сайын кемінде £15 млн артық төлеуге уәде берді. Іс Англияның Жоғарғы сотына дейін жетті. 2019 жылдың қазанында сот клубты жақтады: New Balance-тың ұсынысы Nike-тың маркетингтік және тарату мүмкіндіктеріне жетпеді. 2019 жылғы 1 қарашада апелляцияға рұқсат берілмеді, ал 2020 жылдан бастап «Ливерпуль» Nike формасымен ойнайды.

Бірақ бренд футболдан бас тартпады. New Balance-тың көпжылдық серіктесі — португалдық «Порту», оның жаттығу базасы 2024 жылдан бері New Balance Park деп аталады. Ал 2026 жылдың наурызында New Balance 2026/27 маусымынан бастап Umbro-ның орнына «Вест Хэмнің» формасын тігетіні белгілі болды.

«Әкелер аяқкиімінің» орнына жұлдыздар: 2018–2024

New Balance ұзақ уақыт бойы жұлдыздармен дабырлы келісімшарттарға ақша жұмсамады. Бетбұрыс 2018 жылдың соңында болды. Қазан айында компания 14 жастағы теннисші Коко Гауффпен, ал 29 қарашада баскетболшы Кавай Леонардпен келісімшарт жасады — ол кезде бренднің баскетбол кроссовкалары сатылымда мүлдем жоқ еді.

Олардың артынан басқалар келді:

• 2021 жылдың наурызында — «Арсеналдан» Букайо Сака;
• 2023 жылдың қаңтарында — жапондық бейсбол жұлдызы Сёхэй Отани;
• 2024 жылдың тамызында — Дьюк университетінің 17 жастағы ойыншысы Купер Флэгг. Ол New Balance-тың Скоухигандағы (Мэн штаты) фабрикасынан шамамен 40 км жерде өскен.

Дәл Флэгг 2026 жылдың көктемінде 950 моделін жұртшылыққа алғаш рет көрсетті. Енді бұл модель бренднің америкалық сайтында 550-нің орнын басты.

Сән: Aimé Leon Dore-дан 9060-қа дейін

Осымен қатар New Balance сәнге айналды. Шешуші сәт — 2020 жылғы 21 қыркүйек: Тедди Сантистің нью-йорктік Aimé Leon Dore бренді 550-ні 1989 жылдан бері алғаш рет қайта шығарды. Ұмытылған баскетбол моделі онжылдықтың ең ыстық жұптарының біріне айналды.

Кейін сол формула жұмыс істеді: архивтегі ескі силуэттер және ұқыпты коллаборациялар. 2022 жылы 99X сериясының негізінде жасалған ауқымды 9060 шықты және ол жас аудитория арасында тез хитке айналды.

Модель қалай жұмыс істейді

New Balance — жеке компания, сондықтан өзі туралы тек қалағанын ғана ашады. Бірақ кейбір нәрсе белгілі:

• Өз өндірісі. Брендтің Жаңа Англияда бес аяқкиім фабрикасы және солтүстік Англиядағы Флимбиде біреуі бар. MADE in USA белгісі бар жұптардағы америкалық қосылған құн 70%-дан асады. 2021 жылдан бері компания америкалық өндіріске $155 млн салды, Скоухигандағы фабриканы кеңейтіп, Лондондерриде (Нью-Гэмпшир) тәжірибелік зауыт ашты.
• Өз дүкендері. 2025 жылы меншікті бөлшек сауда арқылы сатылым алғаш рет $1 млрд-тан асты. Киім де алғаш рет сонша табыс әкелді.
• Баға. Semafor деректері бойынша, орташа сату бағасы шамамен $58-ден $83-ке дейін өсті — бренд көбірек жұп емес, қымбатырақ жұп сатады.

Сәтсіздіктер мен қиындықтар

Ең үлкен жанжал 2016 жылдың қарашасында болды. Сайлаудан кейін New Balance-тың қоғаммен байланыс жөніндегі вице-президенті Мэттью Лебреттон The Wall Street Journal-ға: «Обама әкімшілігі бізді естімеді, ал шынын айтсақ, сайланған президент Трамппен істер дұрыс бағытқа қарай жылжиды деп ойлаймыз», — деді. Әңгіме Трамп қарсы шыққан Транстынықмұхиттық серіктестік туралы болды. Бірақ сатып алушылардың бір бөлігі мұны саяси қолдау деп қабылдады: адамдар кроссовкаларын өртеп, бойкотқа шақырды. Бірнеше күннен кейін неонацистік сайт New Balance-ты «ақ нәсілділердің ресми аяқкиімі» деп жариялады, ал компания бұл белгіні ашық түрде қабылдамады.

Қытайда да ұзақ дау болды. 2015 жылы Гуанчжоудағы сот New Balance-тың қытайлық еншілес компаниясын «Синь Бай Лунь» деген қытайша атауды брендтен бұрын тіркеген кәсіпкерге өтемақы төлеуге міндеттеді. Кейін сома шамамен $700 000-ға дейін азайтылды. Есесіне 2017 жылы Сучжоудағы сот қиғаш «N» әрпін пайдаланған үш жалған өнім өндірушіден New Balance пайдасына 10 млн юаньнан астам өндіріп берді.

Бұл Қазақстандағы сатып алушы үшін нені білдіреді

Қазақстанда New Balance-тың newbalance.kz ресми интернет-дүкені және үш ресми дүкені бар:

• Астана — «Хан Шатыр» СОО;
• Алматы — Forum СОО, 2025 жылғы 29 сәуірде ашылды;
• Алматы — Mega Alma-Ata СОО-дағы аумағы шамамен 200 м² флагман, 2025 жылғы 29 қарашада ашылды. Бұл елдегі бренднің ең үлкен дүкені, мұнда Made in USA және Made in UK желілері сатылады.

Сонымен қатар New Balance-ты авторизацияланған ритейлерлер де сатады — мысалы, Superstep және Respect. 950 сияқты жаңалықтар әдетте алдымен америкалық сайтта шығады, ал Қазақстанда пайда болу мерзімін бренд бөлек атамайды.

Ақша

New Balance сатылымын іріктеп жариялайды, бірақ соңғы жылдары оны қуана көрсетеді — сандар соған тұрарлық. 2007 жылы бренд $1,5 млрд-қа, 2018 жылы $4,2 млрд-қа сатты. Пандемиялық 2020 жыл $3,4 млрд-қа дейін құлдырау әкелді, ал содан кейін серпіліс басталды:

• 2022 — $5,3 млрд (+21%);
• 2023 — $6,5 млрд (+23%);
• 2024 — $7,8 млрд (+20%);
• 2025 — $9,2 млрд (+19%), қатарынан бесінші жыл екі таңбалы өсім.

2025 жылы Солтүстік Америкадағы сатылым 20%-дан астам, Еуропада 30%-дан астам өсті. Компанияның өз деректері бойынша, онда шамамен 14 000 адам жұмыс істейді.

Кім басқарады

Иесі және директорлар кеңесінің төрағасы — Джим Дэвис. Президенті және CEO — Джо Престон: ол New Balance-қа 1995 жылы келіп, 2019 жылғы 1 қаңтарда Роб Демартинидің орнына компанияны басқарды. Престон тұсында сатылым екі еседен астам өсті.

Штаб-пәтер Бостонның Брайтон ауданында орналасқан: 250 мың шаршы футтық ғимаратты компания 2015 жылдың қыркүйегінде ашты. Оның айналасында Boston Landing кварталы өсті, ал Дэвис $20 млн тұратын қала маңындағы теміржол станциясының құрылысын қаржыландырды.

Қызықты деректер

• Аңыз бойынша, бренд атауы тауықтар мен олардың тепе-теңдік сақтау қабілетіне байланысты.
• 990 — $100 тұрған алғашқы кроссовкалар.
• Кавай Леонард келісімшартқа қол қойғанда, New Balance-та сатылымда баскетбол аяқкиімі мүлдем жоқ еді.
• Купер Флэгг Мэн штатындағы бренд фабрикасының жанында өскен.
• New Balance келісімшартты сақтап қалу үшін «Ливерпульмен» сотқа түсті — және Nike-қа жеңілді.

Қазір не болып жатыр (2026)

New Balance 120 жылдығына шыңда келді: рекордтық $9,2 млрд сатылым, Отаниден Флэггке дейінгі жұлдыздар, жаңа маусымнан «Вест Хэм» формасы және америкалық фабрикалардың кеңеюі. Бренд архивін ақтаруды жалғастырып, өз хиттеріне қол тигізуден қорықпайды: бір кезде оны сәнге қайтарған 550-ні америкалық сайтта 950 ауыстырды. Басты сұрақ — «әкелер кроссовкасына» деген сән жаңалық болудан қалғанда, бренд дәл осылай жылдам өсе ала ма.

Дереккөздер: Wikipedia — New Balance, New Balance — 2025 жылдың қорытындысы, New Balance — Джо Престон CEO болады, FundingUniverse — New Balance тарихы, Sneaker News — New Balance 550 тарихы, Hill Dickinson — «Ливерпуль» мен New Balance соты, WBUR — Кавай Леонардпен келісімшарт, ESPN — Купер Флэггпен келісімшарт, Semafor — Джо Престон New Balance-ты бәсекеге қалай қайтарды, CNBC — 2016 жылғы жанжал, The Fashion Law — Қытайдағы тауар белгілері, FashionNetwork — 2022 жылғы түсім, The Steppe — Алматыдағы New Balance флагманы, 98mag — Forum-дағы дүкен