Casio

Casio — электрониканы жаппай қолжетімді еткен жапон компаниясы: ықшам калькулятор, цифрлық сағат, үйге арналған синтезатор, экраны бар алғашқы тұтынушылық цифрлық камера. Бүгін осы жиынтықтан ең бастысы — сағаттар, ең алдымен G-Shock: 1983 жылдан бері дерлік өзгермеген, 130 млн данадан астам таралыммен тараған «бұзылмайтын» шаршы корпус. 2026 жылғы 1 қазанда Casio бұл желінің қаншалықты алысқа кеткенін көрсетті: корпусы көк сапфирден жасалған G-Shock MRG-D5000 Blue Sapphire, 20 дана, әрқайсысы $80 000. Мүштік фабрикасы қалай әлемдік сағат маркасына айналғанын және оның бизнесі неге қазір сағаттарға сүйеніп тұрғанын талдаймыз.

Шығу тегі: мүштік және төрт ағайынды

1946 жылғы сәуірде инженер Тадао Касио Токионың Митака ауданында Kashio Seisakujo шеберханасын ашты. Алғашқы хит юбива пайпу болды — темекіні қолмен ұстамай, соңына дейін тартуға арналған, саусаққа киілетін сақинадағы мүштік.

Іске төрт Касио ағайынды қатысты. Тадао (1917–1993) компанияны 1960–1988 жылдары басқарды, Тосио электр схемалары мен соленоидтарға негізделген калькулятор құрылымын ойлап тапты, Кадзуо 1988 жылы Тадаоның орнына президент болды, Юкио да компанияда алғашқы жылдардан жұмыс істеді. Ықшам электр калькуляторының прототипі 1954 жылғы желтоқсанда дайын болды.

Калькуляторлар: 1957–1972

1957 жылғы 1 маусымда Casio Computer Co., Ltd. құрылды, ал сол айда 14-A сатылымға шықты — компанияның нұсқасы бойынша әлемдегі алғашқы толық электрлі ықшам калькулятор. Ішінде 341 реле болды, машина 14 таңбалы сандармен төрт арифметикалық амалды орындай алатын.

Жаппай нарыққа серпіліс 1972 жылғы ¥12 800 тұратын Casio Mini болды: 10 айда миллион дана сатылды, ал серияның жалпы сатылымы 10 млн-нан асты. Калькулятор кеңсе техникасы болудан қалып, қалтаға салатын затқа айналды.

Сағаттан камераларға дейін: 1974–2018

• 1974 — компания деректері бойынша айлардың ұзақтығын өзі есептейтін автоматты күнтізбесі бар алғашқы Casiotron QW02 сағаты;
• 1980 — марканың алғашқы электрондық музыкалық аспабы Casiotone 201;
• 1989 — болашақ бестселлер F-91W электрондық сағаты;
• 1995 — СК-экраны бар алғашқы тұтынушылық цифрлық камера QV-10;
• 2002 — несие картасының өлшеміндей Exilim EX-S1 камерасы;
• 2000 — қорғалған G’zOne-мен телефон нарығына шығу.

Кейін ассортименттің кеңдігі проблемаға айналды: смартфондар камераларды да, телефондарды да жұтып қойды. 2013 жылы NEC Casio смартфон нарығынан кетті, ал Casio өз үлесін NEC-ке сатты. 2018 жылы компания ықшам камералар шығаруды тоқтатты: бұған дейінгі жылы бөлімше шамамен ¥500 млн шығынға батқан.

G-Shock: терезеден құлаған сағат

G-Shock тарихы 1981 жылы жас инженер Кикуо Ибэ әкесі орта мектепте сыйлаған сағатты сындырып алғанда басталды. Ол сынбайтын сағат жасауды ұсынып, «үштік ондық» міндетін тұжырымдады: 10 метрден құлауға шыдау, 10 бар қысымды ұстау және бір батареямен 10 жыл жұмыс істеу.

Project Team Tough командасы 200-ден астам прототип жасады. Ибэ оларды қарапайым тәсілмен тексерді — кеңседегі дәретхана терезесінен асфальтқа лақтырды. «Мен сағаттарды терезеден лақтырып, соққыға төзімділікті тексеру үшін дәретхананы пайдаландым», — деп еске алды ол Dezeen-ге берген сұхбатында. Шешімді резеңке доппен ойнаған балалар ұсынды: корпустағы модуль соққы оған дерлік жетпейтіндей етіп ілінген «қалқымалы» болды. Алғашқы DW-5000C моделі 1983 жылғы сәуірде шықты.

G-Shock-тың даңқын Америка шығарды. Сағатты хоккей шайбасының орнына пайдаланған теледидар жарнамасы адалдығына күмән тудырды, бірақ теледидар жаңалықтарындағы тексерістер дәлелдеді: сағат шыдайды. Одан әрі — өрлеу: жеткізілім 1990 жылғы 10 000 данадан 1995 жылы 700 000-ға және 1997 жылы 6 млн шыңына дейін өсті. 1996 жылы премиум металл MR-G желісі пайда болды. 2017 жылғы тамызда Casio 100-миллионыншы G-Shock-ты жөнелтті, 2021 жылғы қазанға қарай есеп 130 млн-нан асты.

F-91W: әлемдегі ең танымал арзан сағат

1989 жылғы қарапайым электрондық F-91W — дизайнер Рюсукэ Мориаидің Casio-дағы алғашқы жұмысы. Жеті жылға жететін CR2016 батареясы, айына ±30 секунд дәлдік, 30 метрге су өткізбейтіндік. Wikipedia деректері бойынша 2026 жылға қарай олардың шамамен 100 млн-ы шығарылған, бұл — әлемдегі ең көп сатылатын сағат. Модельдің түнерген даңқы да бар: Гуантанамо тұтқындары туралы құжаттарда ол 150-ге жуық рет кездеседі, америкалық әскерилер оны «„Әл-Қаиданың“ белгісі» деп атаған.

Сапфир G-Shock: 2026

Жаңа MRG-D5000 Blue Sapphire флагманы MR-G-нің 30 жылдығына орай шығарылды. Корпус пен безель көк сапфир шынысынан кесілген — өте қатты, бірақ морт материал, сондықтан Casio корпусты бұрандасыз, бір-біріне ілінісетін бөлшектерден құрастырды. Сапфир концептін марка 2018 жылы-ақ көрсеткен, бірақ оны өзінің соққыға төзімділік стандарттарына жеткізу тек қазір мүмкін болды; компания ішінде жоба Blue Rose Project деп аталды. Таралымы — 1/20-дан 20/20-ға дейін нөмірленген 20 дана, бағасы — $80 000, Жапонияда — ¥11 млн. Қатарынан қолжетімдірек MRG-B5000SA ($6600) және GMW-B5000SB ($770) шықты.

Модель қалай жұмыс істейді

Casio бизнесті үш сегментке бөледі: сағаттар, тұтынушылық электроника (калькуляторлар, электрондық сөздіктер, затбелгі принтерлері, музыкалық аспаптар) және басқалар. Негізгісі — сағаттар: 2026 жылғы наурызда аяқталған қаржы жылында олар ¥185 млрд, яғни түсімнің шамамен 67%-ын және 14,7% рентабельділікпен ¥27,1 млрд операциялық пайда берді. Бұл бүкіл топтың операциялық пайдасынан (¥23,1 млрд) көп — яғни қалған бағыттар жиынтығында шығынды. Өсімді G-Shock пен Оңтүстік Кореядағы әлеуметтік желі науқанынан кейін вирусқа айналған $60–70 тұратын ретро Casio үлгілері қамтамасыз етті.

Casio классикалық люкс сегментінде Rolex сияқты швейцарлықтармен бәсекелесуге тырыспайды: оның алаңы — функционалдылық, беріктік және культ, ал топ MR-G — технологиялар витринасы.

Сәтсіздіктер мен қиындықтар

• Телефон (2013), лазерлік принтер (2016) және ықшам камера (2018) нарықтарынан кету.
• Android Wear негізіндегі WSD-F10 смарт-сағаты (2016) жаппай өнімге айналмады.
• 2024 жылғы қыркүйекте — қайта құрылымдау: 610 адам мерзімінен бұрын және жоспарлы зейнетке шықты, бір реттік шығындар — шамамен ¥7,8 млрд.
• 2024 жылғы қазанда төлемақы талап ететін бағдарлама шабуылы жүйелердің жұмысын бұзып, тоқсандық есептілікті кешіктірді.
• Капиталдандыру 2015 жылғы $6,2 млрд-тан 2025 жылдың соңында $1,8 млрд-қа дейін түсті.

Бұл Қазақстандағы сатып алушы үшін нені білдіреді

Casio-ның Қазақстанда ресми өкілдігі жоқ: топ компанияларының тізімінде кеңселер Еуропада, Азияда және Дубайда бар, бірақ Орталық Азияда жоқ. Сағаттар бөлшек сауда желілері мен маркетплейстер арқылы сатылады. Компания сапфир MRG-D5000-ның Қазақстанда сатылатыны туралы хабарлаған жоқ: 20 дананың алтауы АҚШ-қа арналған. Ал жаппай G-Shock пен F-91W тарихы бар ең қолжетімді сағаттар болып қала береді.

Ақша

2026 қаржы жылы (2025 жылғы сәуір — 2026 жылғы наурыз) Casio үшін сәтті болды. Түсім 5,5%-ға өсіп, ¥276,3 млрд-қа (шамамен $1,74 млрд), операциялық пайда 62%-ға өсіп, ¥23,1 млрд-қа, таза пайда екі еседен астам өсіп, ¥18,2 млрд-қа жетті. 2026 жылғы шілдеде компания ағымдағы жылға болжамын көтерді: түсім шамамен ¥300 млрд, операциялық пайда ¥34 млрд — оның ішінде американдық баждардың қайтарылуы мен G-Shock сатылымы есебінен.

Нарық мұны байқады: CompaniesMarketCap деректері бойынша 2026 жылғы қазанда Casio шамамен $3 млрд тұрады — жыл басындағыдан 65%-ға көп, дегенмен 2015 жылғы шыңға ($6,2 млрд) әлі алыс.

Кім басқарады

2025 жылғы 27 маусымнан бастап президент және CEO — Casio-ға 1984 жылы келген және тағайындалғанға дейін қаржы директоры болған қаржыгер Син Такано. Оның алдындағы Юити Масуда 2023 жылы Касио отбасынан емес алғашқы президент болды. Негізін қалаушылармен байланысты директорлар кеңесінің төрағасы Кадзухиро Касио сақтап отыр. Компанияда 8259 адам жұмыс істейді.

Қызықты деректер

• Бәрі сақинадағы мүштіктен басталды.
• Casio-ның алғашқы калькуляторында 341 реле болды.
• G-Shock-тың амортизация механизмін резеңке доппен ойнаған балалар ұсынды.
• Алғашқы фирмалық G-Shock дүкені 2003 жылы Токионың Одайба ауданында ашылды.
• Сапфир MRG-D5000 Rolex Submariner-ден шамамен сегіз есе қымбат.

Қазір не болып жатыр (2026)

Casio біржола калькуляторлары қосымша болып келетін сағат компаниясына айналды. G-Shock сатылып жатыр, ретро-үлгілер вирусқа айналуда, пайда өсуде, ал сапфир MR-G марканың қымбат коллекциялық сағаттар аумағында да ойнай алатынын көрсетеді. Мәселе — ол арзан хиттерге сұранысты сақтап қала ма және әзірге шығынмен жұмыс істеп жатқан басқа бағыттарын жоғалтып алмай ма.

Дереккөздер: Wikipedia — Casio, Casio — компания тарихы, Casio — хронология, Wikipedia — G-Shock, Nippon.com — G-Shock тарихы, Dezeen — Кикуо Ибэмен сұхбат, Casio — 100 млн G-Shock, Wikipedia — Casio F-91W, PR Newswire — MRG-D5000 Blue Sapphire, Casio — қаржылық нәтижелер мен болжам, Envalith — Casio сегменттері, Casio — президенттің ауысуы, CompaniesMarketCap — Casio капиталдандыруы