Ahold Delhaize

Ahold Delhaize — бас кеңсесі Нидерландыдағы Зандам қаласында орналасқан азық-түлік ритейлері. Компанияға Нидерландыдағы Albert Heijn, Etos, Gall & Gall желілері мен bol интернет-дүкені, Бельгиядағы Delhaize, АҚШ-тағы Food Lion, Stop & Shop, Giant және Hannaford, сондай-ақ Румыния, Сербия, Грекия мен Чехиядағы желілер тиесілі. Қазіргі топ 2016 жылы нидерландтық Ahold пен бельгиялық Delhaize Group бірігуінен пайда болды, бірақ екеуінің де тамыры XIX ғасырға кетеді. 2025 жылы түсімі €92,4 млрд болды. 2026 жылғы 12 қазанда компания киберқауіпсіздік инцидентін мойындап, жүйелерінің бір бөлігін өшірді. Нидерландыда, Бельгияда және АҚШ-та сайттар, қосымшалар мен онлайн-тапсырыстар істемей қалды.

XIX ғасырдағы екі дүкен

Компанияның бельгиялық жартысы көнерек. 1867 жылы Жюль Делез ағалы-інілері Огюст, Эдуар және Адольфпен бірге Шарлеруа маңында сауда ісін ашты. Оларға Жюль Вьёжан көмектесті. Ағайындылар эмблема ретінде бірден арыстанды, ұран ретінде «Бірлікте — күш» деген сөзді алды. Арыстан әлі күнге Delhaize маңдайшаларында тұр.

Нидерландтық тарих 1887 жылғы 27 мамырда басталды. Альберт Хейн Амстердам маңындағы Остзан ауылында әкесі Ян Хейннен бакалея дүкенін сатып алды. Әйелі Нелтьемен бірге оны жаңа үлгідегі дүкенге айналдырды. 1895 жылы Хейн өз кофесін қуыра бастады, оны дүкендегі кір жуатын бөлмеде жасады. 1899 жылы көрші Зандамнан орталық қойма ашты. Содан бері желінің бас кеңсесі сонда.

Кейін Хейн көп өнімді өзі шығара бастады. 1910 жылдары ассортиментке оның кәмпиттері, торттары мен тоқаштары қосылды. 1913 жылы Зандамда фабрика іске қосылды. 1920 жылы бизнес бір компанияға біріктірілді. Сол кезде оның жартысын болашақ Unilever негізін салушылардың бірі Антон Юргенс алды. Бірақ 1927 жылы Хейндер отбасы бұл үлесті қайта сатып алды.

Биржа, өзіне-өзі қызмет көрсету және Ahold атауы (1948–1973)

1948 жылы Albert Heijn биржаға шықты. Көп ұзамай сауданың өзі де өзгерді. 1952 жылы желі өзіне-өзі қызмет көрсететін алғашқы дүкенін, 1955 жылы алғашқы супермаркетін ашты. Бельгияда да осы жолмен жүрді: 1957 жылы Delhaize америкалық үлгідегі супермаркет ашты.

1973 жылы холдинг Ahold деп өзгертілді. Бұл — Albert Heijn Holding сөзінің қысқартылған түрі. Сол жылы топқа дәріхана-косметика желісі Etos кірді, ал Simon de Wit желісі Albert Heijn-мен бірікті.

Екі компания да Америкаға кетеді (1977–2000)

Екі отбасылық компанияның да басты нарығы ақыры мұхиттың арғы жағында болып шықты. Ahold 1977 жылы Bi-Lo желісінен бастады. 1981 жылы Giant Food Stores-ты, 1996 жылы жылдық айналымы шамамен $4,1 млрд болған Stop & Shop-ты сатып алды. Delhaize де қатар жүрді: 1983 жылы Food Town желісін сатып алып, атын Food Lion деп өзгертті. Жаңа атаумен желі 22 дүкеннен 226 дүкенге дейін өсті. 2000 жылы Hannaford Bros. $3,3 млрд-қа Delhaize-ге өтті.

1987 жылы Ahold Беатрикс патшайымнан «корольдік» компания мәртебесін алды. Толық атаудағы Royal сөзі осыдан. Сол жылы қайғылы оқиға болды: негізін салушылар әулетінен шыққан Ahold топ-менеджері Геррит Ян Хейнді төлем үшін ұрлап, өлтірді.

2003 жылғы жанжал

Ғасырлар тоғысында Ahold сатып алу арқылы өсті, соның ішінде көтерме саудада да. Олардың бірі — мейрамханалар мен асханаларға азық жеткізетін америкалық U.S. Foodservice еді. 2003 жылғы ақпанда компания есептілігінде бұзушылықтар барын жариялады. Ең алдымен U.S. Foodservice, сондай-ақ Tops Markets, аргентиналық Disco және бірнеше бірлескен кәсіпорын аталды. Бас директор Кес ван дер Хувен мен қаржы директоры Михил Мёрс отставкаға кетті. 2001–2002 жылдардағы пайда қайта есептелді. Акциялар шамамен үштен екіге құлады, ал S&P несие рейтингін «қоқыс» деңгейіндегі BB+-ке түсірді.

Ауқымын 2004 жылғы қазанда АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы (SEC) көрсетті. Оның деректері бойынша, 2000–2002 жылдары Ahold есептерінде мына көрсеткіштерді асырып көрсеткен:

• таза сатылым — шамамен €33 млрд ($30 млрд);
• операциялық пайда — шамамен €3,6 млрд;
• таза пайда — шамамен €900 млн.

Мұның екі жолы болды. U.S. Foodservice-те жеткізушілердің промо-бонустарын үрлеген — 2001 және 2002 жылдары кемінде $700 млн-ға. Оған қоса, Ahold өзі бақыламайтын бірлескен кәсіпорындарды есебіне толық қосып отырған. Компания SEC талаптарын айыппұлсыз реттеді. Реттеуші компанияның бұзушылықтар туралы өзі хабарлағанын және тергеумен ынтымақтасқанын ескерді. Бұрынғы CEO мен CFO-ға жария компанияларда басшы қызмет атқаруға тыйым салынды.

Қалғаны қымбатқа түсті. 2004 жылы Ahold Нидерландыдағы алаяқтық туралы қылмыстық істі жабу үшін шамамен €8 млн төледі. 2006 жылы АҚШ-та акционерлердің ұжымдық талабы бойынша $1,1 млрд төлеуге келісті. Сол жылы Нидерландының апелляциялық соты ван дер Хувен мен Мёрсті құжаттарды жалғандауға кінәлі деп танып, шартты мерзім мен айыппұл тағайындады. АҚШ-та іс нақты мерзімге дейін жетті: 2011 жылы U.S. Foodservice-тің бұрынғы маркетинг директоры 46 айға сотталды.

Компанияны дағдарыстан шығару үшін 2003 жылғы мамырда швед Андерс Моберг келді. Ahold Оңтүстік Америка мен Азиядан кетті, ал 2007 жылы U.S. Foodservice-тің өзін $7,1 млрд-қа сатты. Сол жылы Tops пен Польшадағы бизнес те сатылды. Ahold инвестициялық несие рейтингін қайтарып алды.

Интернет және бірігуге дайындық (2007–2015)

Тазаланған соң Ahold қайтадан сатып ала бастады, бұл жолы Еуропада және онлайнда. 2012 жылғы ақпанда компания €350 млн-ға қолма-қол ақшаға кітап, электроника және ойыншық сататын bol.com интернет-дүкенін сатып алды. 2011 жылы bol.com-ның 3,4 млн сатып алушысы және €355 млн сатылымы болған. Ол Albert Heijn, Etos, Gall & Gall және albert.nl-дің қасында топтың бесінші нидерландтық бренді болды. Ал Albert Heijn бұл уақытта Нидерландыдан тыс шықты: 2011 жылы Бельгияның Брасхат қаласында алғашқы дүкенін ашты.

Delhaize сол жылдары портфелін қайта құрды. Сербиялық Delta Maxi-ді сатып алды (2011), Чехиядан, Германиядан, Черногориядан және Боснядан кетті. Америкадағы бірқатар желісін сатты: Harveys, Sweetbay және Reid’s 2013 жылы $265 млн-ға Bi-Lo-ға, Bottom Dollar 2014 жылы Aldi-ге өтті.

Бірігу (2015–2016)

2015 жылғы 24 маусымда Ahold пен Delhaize бірігуге келісті. Delhaize-дің әр акционері Ahold-тың 4,75 акциясын алатын болды. Мәміле шамамен $29 млрд-қа бағаланды, екі топтың жалпы сатылымы $61 млрд-қа жуық еді. Жаңа компанияның 61%-ы Ahold акционерлеріне, 39%-ы Delhaize акционерлеріне тиді. Бірігу 2016 жылғы шілдеде АҚШ Федералдық сауда комиссиясының рұқсатынан кейін жабылды. Компания Ahold Delhaize деп аталып, Зандамда қалды.

Біріккен топтың алғашқы CEO-сы Ahold басшысы Дик Бур болды. 2018 жылғы шілдеде оның орнына бірігуге дейін Delhaize-ді басқарған Франс Мюллер келді. Ол компанияны қазір де басқарып отыр.

Шығыс Еуропадағы өсу және алғашқы ірі деректер ағуы (2020–2025)

Бизнестің еуропалық бөлігі сатып алу есебінен өсті. 2025 жылғы қаңтарда Ahold Delhaize румыниялық Profi желісі бойынша мәмілені жапты. Бұл — 1 700-ге жуық супермаркет пен үй маңындағы дүкен, компания құны шамамен €1,3 млрд. Оған дейін Румынияда топтың 1 000-ға жуық Mega Image дүкені болған. Profi-дің арқасында топтың дүкендер саны 2025 жыл ішінде 7 765-тен 9 551-ге өсті.

Сол жылы 2024 жылғы қарашадағы кибершабуылдың салдары белгілі болды. Ол кезде Ahold Delhaize америкалық жүйелеріндегі ақаулар туралы айтқан. 2025 жылғы сәуірде компания деректер ұрланғанын мойындады. Жауапкершілікті INC Ransom бопсалаушы тобы өзіне алды: құжаттардан үлгілер жариялап, шамамен 6 ТБ дерек ұрлағанын мәлімдеді. Компанияның өзі шабуылдаушыларды көпшілік алдында атамады.

2025 жылғы маусымда Ahold Delhaize Мэн штатының бас прокурорына 2,2 млн-нан астам адамның деректері зардап шеккенін хабарлады. Олардың көбі — қазіргі және бұрынғы қызметкерлер. Ұрланғандардың арасында аты-жөні, мекенжайы, туған күні, құжат нөмірлері, банк шоттары, медициналық мәліметтер және жұмысқа қатысты деректер бар. Зардап шеккендерге екі жыл тегін несиелік мониторинг ұсынылды. Нидерландыда ағып кеткен файлдарға Albert Heijn, Etos және Gall & Gall қызметкерлерінің 2021 жылғы жалақысы туралы мәліметтер түсуі мүмкін.

Ақша

2026 жылғы 11 ақпанда жарияланған жылдық қорытынды бойынша, 2025 жылы Ahold Delhaize мына көрсеткіштерге жетті:

• таза сатылым — €92,4 млрд (2024 жылмен салыстырғанда +3,4%);
• оның ішінде АҚШ — €53,1 млрд, Еуропа — €39,3 млрд;
• онлайн-сатылым — €10,3 млрд;
• базалық операциялық пайда — €3,7 млрд;
• таза пайда — €2,26 млрд (2024 жылы — €1,76 млрд);
• еркін ақша ағыны — €2,6 млрд.

Компания акцияларын қайта сатып алуға шамамен €1 млрд жұмсады, 2025 жылғы дивиденд — акцияға €1,24. Түсімнің жартысынан көбін әлі де АҚШ береді. Бірақ 2025 жылы ондағы сатылым еуромен сәл азайды, ал еуропалық сатылым 12%-ға жуық өсті. Мұның едәуір бөлігі Profi-ге байланысты.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Компания деректері бойынша, Ahold Delhaize-дің 9 911 дүкені бар (2026 жылғы екінші тоқсанның соңында АҚШ-та 2 021, Еуропада 7 890). Қызметкерлері шамамен 384 000, 9 елде 17 жергілікті бренді бар, аптасына 77 млн адам сауда жасайды. NielsenIQ деректеріне қарағанда, 2025 жылы Нидерландыдағы азық-түлік нарығының шамамен 38%-ы Albert Heijn-ге тиесілі болған. 2026 жылғы екінші тоқсанда топтың сатылымы €23,2 млрд, таза пайдасы €526 млн болды. Компания жылдық болжамын растады.

2026 жылы топта бірнеше елеулі оқиға болды:

• ақпанда Delfood сатып алынды, ол еуропалық сатылымға жылына €200 млн-нан астам қосуы керек;
• ақпанда компания Сербияға қарсы халықаралық арбитраж бастады — үкіметтің азық-түлік бөлшек саудасындағы бағалар туралы жарлығынан кейін жергілікті Maxi желісінің нәтижелері төмендеді;
• қыркүйекте Delhaize Бельгиядағы өз логистикасына €120 млн салатынын жариялады;
• €1 млрд-тық акцияларды қайта сатып алу жалғасып жатыр.

11 қазанда, жексенбі күні түстен кейін Albert Heijn, Etos және Gall & Gall сайттары, қосымшалары мен қолдау қызметі істемей қалды. Келесі күні таңертең Ahold Delhaize мәлімдеме жасады: компания желісінде «қауіпсіздік мәселесі» бар, жүйелердің бір бөлігі қорғау үшін өшірілді, дүкендер ашық. Толығырақ — біздің Ahold Delhaize-ге кибершабуыл туралы жаңалықта.

Салдары айтарлықтай болды. Нидерландыда азық-түлікке онлайн тапсырыс беру мүмкін болмады, бұрын рәсімделген тапсырыстар жойылды, жеке жеңілдіктер істемеді. Электронды баға белгілері өткен аптаның акцияларын көрсетті, қызметкерлер қағаз белгі жапсыруға мәжбүр болды. Бірқатар тарату орталығы тоқтап, сөрелерде көкөніс, жеміс және сүт өнімдері таусылды. Бельгияда Delhaize жаңа тапсырыс қабылдауды тоқтатты. АҚШ-та Food Lion онлайн-тапсырыстарды беруде қиындыққа тап болды, Stop & Shop қызметкерлері жұмыс кестесі мен есеп парағын аша алмады. Stop & Shop, Giant Food, Hannaford және Food Lion сайттары уақытша ашылмады.

13 қазандағы жағдай бойынша компания себебін атамады, шифрлаушы вирус туралы да, деректер ағып кетті ме, ол туралы да ештеңе айтпады. NOS сұхбаттасқан сарапшылар шабуыл болғаны әбден ықтимал деп санайды. Бірақ олардың бірі компания өз жүйесінен осал тұс тауып, оны жабу үшін өзі өшірілген болуы мүмкін деп санайды. Дәл сол күндері Францияда хакерлер басқа желілердің супермаркеттеріндегі тоңазытқыштарды қыздырды. Ahold Delhaize өкілі Reuters-ке екі инцидентті байланыстыруға негіз жоқ деді.

Дереккөздер: Ahold Delhaize — киберқауіпсіздік инциденті туралы мәлімдеме (12.10.2026), BleepingComputer — кибершабуылдан кейін жүйелерді өшіру, NOS — Albert Heijn, Etos, Gall & Gall және Delhaize-дегі іркіліс, NOS — бос сөрелер және іркіліс салдары, NL Times — сарапшылар пікірі, NOS — Франциядағы тоңазытқыштарға шабуыл, NOS — қызметкерлер деректерінің ағуы (2025), TechRadar — 2,2 млн адамның деректері ағуы, SEC — Ahold-қа қойылған айыптар (2004), Wikipedia — Ahold, Wikipedia — Delhaize Group, Wikipedia — Albert Heijn, Wikipedia — Ahold Delhaize, Википедия — Ahold Delhaize, Food Business News — бірігу шарттары (2015), DutchNews — bol.com сатып алу, ESM Magazine — Profi сатып алу, Ahold Delhaize — IV тоқсан және 2025 жыл есебі, Ahold Delhaize — 2026 жылғы II тоқсан есебі, Ahold Delhaize — баспасөз орталығы, Ahold Delhaize — ресми сайт.