Kaspi.kz

Kaspi.kz — шағын «Каспийский» банкінен суперқосымшаға айналған қазақстандық компания. Бір қосымшада маркетплейс, төлем, аударым, несие, билет сатып алу, тіпті мемлекеттік қызметтердің бір бөлігі бар. 2024 жылы ол қазақстандық компаниялардың ішінде бірінші болып Nasdaq-қа шықты, ал 2025 жылы түріктің Hepsiburada маркетплейсіндегі бақылау үлесін сатып алды. 2026 жылдың күзінде Kaspi туралы тағы бір себеппен айтып жатыр: Михаил Ломтадзе Астанадағы форумда Kasper ЖИ-көмекшісін премьер-министрге көрсетті.

«Каспийский» банкі: бәрі қалай басталды

Kaspi-дің тамыры кәдімгі банкте жатыр. 2002 жылы кәсіпкер Вячеслав Ким жекешелендірілген «Каспийский» банкін сатып алды. Кейін Kaspi дәл осы банктің негізінде өсіп шықты.

Бетбұрыс 2006 жылы басталды: банктің үлесін Baring Vostok инвестициялық қоры сатып алды. Бір жылдан кейін менеджментке Грузиядан шыққан, бұған дейін қорда жұмыс істеген Михаил Ломтадзе келді. Wikipedia дерегінше, банкті финтех-компанияға айналдырған — Ким мен Ломтадзенің тандемі. Ломтадзе команданы әлемдік қаржы дағдарысының қызған шағында басқарды. Tengrinews жазғандай, ол кезде банктің 330 мыңға жуық клиенті болған.

2008–2014: жаңа атау және бөлшек саудаға бет бұру

2008 жылғы 15 қарашада «Банк Каспийский» АҚ атауын «Kaspi Bank» АҚ деп өзгертті. Жаңа атаумен бірге жаңа стратегия келді: банк бөлшек клиенттерге, технологияға және сервиске басымдық берді. Орыс тіліндегі Wikipedia дерегінше, 2012 жылға қарай Kaspi миллионнан астам карта шығарған.

Ломтадзе 2011 жылы-ақ Kaspi — банктен де үлкен нәрсе деп ашық айтқан. Оның дәлелі 2014 жылы көрінді: компания Kaspi Магазинді іске қосты. Онда клиент тауар таңдап, бірден бөліп төлеуге немесе несиеге рәсімдей алатын. Сөйтіп банк өнімі бөлімшеге бөлек бару емес, сатып алудың бір бөлігіне айналды.

2015–2018: банктен экожүйеге

Одан кейін Kaspi клиенттердің күнделікті тірлігіне ене бастады. 2015 жылы Kolesa.kz сайтында автонесие пайда болды. Сол жылдың қыркүйегінде компания банк холдингі мәртебесін алды. 2017 жылдың қарашасында алғашқы «Kaspi Жұма» өтті — 24 айға дейін үстеме ақысыз бөліп төлейтін жеңілдік күні. Компанияның айтуынша, тапсырыстар секундына бестен түсіп жатты.

2018 жылғы 2 сәуірде холдинг «Kaspi.kz» АҚ болып қайта аталды, ал сол жылдың күзінде Kaspi Bank бренді орнын Kaspi.kz-ке берді. Tengrinews дерегінше, 2019 жылдың көктеміне қарай компанияның 5 млн-ға жуық клиенті болды — бұл ел халқының шамамен үштен бірі.

• маркетплейс — онлайн және серіктес дүкендерде сатып алу;
• төлемдер — қызметтерге төлеу, аударым, QR;
• финтех — карталар, депозиттер, несие және бөліп төлеу.

Kaspi.kz есептілігі әлі күнге дейін осы үш бағытқа құрылған.

2019–2020: QR-төлемдер және Лондон

2019 жылы Kaspi өз төлем желісін іске қосты: сатушы мен сатып алушы ақшаны қосымша мен QR-код арқылы бірден аударады. 2020 жылғы пандемия қолма-қол ақшасыз төлемді жаппай құбылысқа айналдырды. Wikipedia дерегінше, 2020 жылдың алғашқы тоғыз айында жүйе арқылы 15,2 трлн теңгеге 1,6 млрд төлем өткен.

Осы кезде компания алғаш рет Қазақстаннан тыс жерге шығып көрді. 2019 жылдың қыркүйегінде ол Әзербайжанның Turbo.az, Bina.az және Tap.az хабарландыру алаңдарын сатып алды. 2020 жылдың тамызында билет сатып алуға арналған Kaspi Travel сервисі шықты.

2020 жылдың қазанында Kaspi.kz Лондон қор биржасында IPO өткізді. Жаһандық депозитарлық қолхаттар $33,75-тен сатылды, орналастыру кезіндегі капиталдандыру $6,5 млрд болды. Бұл 2020 жылы Еуропадағы көлемі бойынша екінші IPO еді. Кейін компанияның бағасы $20 млрд-тан асты.

2021–2023: Украина, Kaspi Касса және мемлекеттік қызметтер

2021 жылдың шілдесінде Kaspi Portmone Group төлем жүйесін сатып алып, Украинаға шықты. Сол жылдың қазанында компания Украинадағы БТА Банкті сатып алу туралы келісімге қол қойды. Кейін бәрін соғыс өзгертті: 20-F нысанындағы жылдық есепке қарағанда, Portmone топ құрамында 2025 жылдың үшінші тоқсанына дейін болды.

Қазақстанның ішінде қосымша өсуін жалғастырды. Ол арқылы көлікті есепке қоюға, жүргізуші куәлігін қайта алуға және тіркелуге болатын болды. 2023 жылы Kaspi сатушының смартфонындағы тегін POS-терминал — Kaspi Кассаны іске қосты. Сол жылы компанияның түсімі 1,9 трлн теңге, таза пайдасы 848,8 млрд теңге болды.

2024: Nasdaq және шортселлер баяндамасы

2024 жылғы 19 қаңтарда Kaspi.kz акциялары Nasdaq-та KSPI тикерімен сатыла бастады. Орналастыру кезінде 11,3 млн американдық депозитарлық акция $92-ден сатылды, мәміле $1 млрд-тан астам ақша әкелді. Nasdaq оны сол сәттегі 2024 жылдың ең ірі IPO-сы деп атады. Kaspi американдық биржада листингке шыққан алғашқы қазақстандық компания болды. Оның бағалы қағаздары KASE мен AIX-те де саудаланады.

Сегіз айдан кейін компанияға шортселлер шабуыл жасады. 2024 жылғы 19 қыркүйекте американдық Culper Research баяндама шығарып, Kaspi Ресеймен байланысын кемітіп көрсетеді деп мәлімдеді. Баяндамада соғыс басталғаннан кейін Қазақстанға көшкен ресейліктерге берілген карталар және Нұрсұлтан Назарбаевтың жиені Қайрат Сатыбалдының бұрынғы үлесі айтылды. Culper компанияға қайталама санкциялар қаупі төнді деп жазды. Сол күні Nasdaq-тағы акциялар шамамен 20%-ға құлады.

Kaspi баяндаманы жаңылыстыратын және дәл емес деп атады. 23 қыркүйекте Қазақстанның Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Kaspi санкциялық режимді толық сақтайды деп мәлімдеді. Бұл туралы RFE/RL жазды.

2025: Түркия және Hepsiburada

2025 жылғы 29 қаңтарда Kaspi.kz Түркиядағы мәмілені жапты: компания түріктің Hepsiburada маркетплейсінің 65,41%-ын негізін қалаушы Ханзаде Доғаннан және Доған әулетінің басқа мүшелерінен сатып алды. Сомасы — шамамен $1,13 млрд: жабу кезінде $600 млн және кейінге қалдырылған $526,9 млн төлем.

Түркия Kaspi үшін екінші ірі нарыққа айналды. 2025 жылдың төртінші тоқсанында Hepsiburada-ның ай сайын белсенді 25,9 млн сатып алушысы болды. Алаңның жылдық түсімі 85 млрд түрік лирасы, түзетілген EBITDA-сы 1,1 млрд лира болды. Компания 2026 жылға мақсатты қарапайым қояды: түріктік бизнесте EBITDA-ны нөлге шығару.

Қазақстанның ішінде 2025 жыл біркелкі болмады. Наурыздан бастап елде смартфондарды міндетті тіркеу енгізілді, маркетплейстегі телефон сатылымы түсті. Банктерге салынатын салық мөлшерлемесі 20%-дан 25%-ға өсті. Есесіне e-Grocery арқылы азық-түлік сатылымы 53%-ға өсті. Алматыда Kaspi алақанмен төлейтін Kaspi Alaqan-ды іске қосты: үш айға жетпей онда 500 мыңнан астам адам тіркелді.

Ақша

2025 жылдың қорытындысы бойынша Kaspi.kz түсімі 3,1 трлн теңге (шамамен $6,3 млрд) болды — бұл бір жыл бұрынғыдан 19%-ға көп. Таза пайда 10%-ға өсіп, 1,2 трлн теңгеге жетті. Бір реттік факторларды есептемегенде, компания пайданың өсімін 18% деп бағалайды.

• Финтех: түсім 1,5 трлн теңге, таза пайда 355 млрд теңге;
• Маркетплейс (Қазақстан): түсім 900 млрд теңге, таза пайда 369 млрд теңге;
• Төлемдер: түсім 659 млрд теңге, таза пайда 433 млрд теңге.

2025 жылдың соңындағы активтер — 11,1 трлн теңге ($21,9 млрд), меншікті капитал — 2,6 трлн теңге. Компания дивидендті тоқсан сайын төлейді: 2025 жылдың төртінші тоқсаны үшін кеңес депозитарлық акцияға 850 теңге ұсынды.

2026 жылы пайданың өсуі тоқтады. Kursiv жазғандай, бірінші тоқсанда түсім 31%-ға өскенімен, Kaspi 252 млрд теңге таза пайда тапты (бір жыл бұрынғыдан −1%). Компания мұны жоғары мөлшерлемелер аясындағы қымбат қорландырумен және Түркияға салған инвестициямен түсіндірді.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Жылдың басты жаңалығы — Kasper ЖИ-көмекшісі. Ол 2026 жылғы 1 шілдеде іске қосылды: клиент міндетін өз сөзімен түсіндіреді, ал Kasper Kaspi Магазиндегі тауарларды таңдап, салыстырып береді. Көмекші қазақ, орыс, ағылшын және түрік тілдерінде сөйлейді. Қыркүйекке қарай оны миллион клиент қолданды, ал қазанда Ломтадзе оны Астанадағы AI & Digital Bridge форумында премьер-министрге көрсетті.

Компания наурызда 2026 жылға мынадай бағдар берді: маркетплейс айналымы (GMV) шамамен 20%-ға, төлем айналымы шамамен 15%-ға, түзетілген EBITDA шамамен 5%-ға өседі. Екінші тоқсанда Kaspi тоқсандық дивидендті акцияға 1 000 теңгеге дейін көтерді. Ел ішінде Kaspi цифрлық клиенттер үшін өз экожүйесін құрып жатқан Halyk Bank-пен де бәсекелеседі.

Ломтадзе басқарма төрағасы әрі CEO болып қала береді, Вячеслав Киммен бірге ең ірі акционерлердің қатарында. Компанияның штаб-пәтері Алматыда, Наурызбай батыр көшесінде орналасқан.

Дереккөздер: Wikipedia — Kaspi.kz, Википедия — Kaspi.kz, Tengrinews — Kaspi.kz тарихы, The Astana Times — Nasdaq-тағы IPO, RFE/RL — Culper Research баяндамасы, Kaspi.kz (SEC) — Hepsiburada-ны сатып алу, Kaspi.kz — 2025 жылдың қорытындысы, Kaspi.kz — 2025 жылғы 20-F жылдық есебі, Kursiv — 2026 жылғы I тоқсан қорытындысы, Freedom Broker — 2026 жылғы II тоқсан қорытындысы, Profit.kz — Kasper Астанадағы форумда