Стероидты тастаған атлеттердің жүрегі қалпына келді

Осло университеттік ауруханасының кардиологтары күш спортымен айналысатын әрі анаболикалық стероид қабылдаған ер адамдарды он жылға жуық бақылады. Қабылдауды жалғастырғандардың жүрек қабырғасы қалың күйінде қалып, жиырылуы әлсіз болды. Ал тастағандарда сол жақ қарыншаның массасы стероид қолданбаған атлеттердің деңгейіне қайта оралды. Жұмыс European Heart Journal – Cardiovascular Imaging журналында жарияланды.

Анаболикалық стероидтар тестостеронның синтетикалық туындылары, оларды бұлшықетті тез өсіру үшін пайдаланады. Олардың жүрекке зиянды екені бұрыннан белгілі. Жұмыстың жаңалығы басқа: ғалымдар бір адамдарды уақыт бойы бақылап, жалғастырғандар мен тастағандарды салыстырды.

Зерттеу қалай құрылған

Алғашқы тексеру 2017–2019 жылдары өтті. Қайта тексеруге стероид қабылдаған 101 ер адам мен стероидсыз 71 атлет шақырылды, олардың 70-і мен 35-і келді. Стероид қолданған 70 адамның 35-і қабылдауды жалғастырған, 15-і тастаған, 14-і алғашқы тексеруден бері қабылдамаған, ал алтауы қайта бастаған.

Қатысушылар денсаулығы, жаттығуы, мөлшер мен қабылдау ұзақтығы туралы сауалнама толтырып, гормонға қан мен зәр тапсырды. Жүрек эхокардиографиямен тексерілді. Суреттерді бағалаған дәрігерлер қатысушылардың қайсысы стероид қабылдайтынын білмеген. Қабылдауды жалғастырғандардың екінші тексерудегі орташа жасы 45 болды.

Сандар не көрсетті

• Тастаған 15 адамда сол жақ қарынша массасының индексі 112-ден 91 г/м²-ге дейін, яғни 19%-ға төмендеп, бақылау тобымен теңесті.
• Олардың лақтыру фракциясы 48%-дан 54%-ға өсті. Бұл көрсеткіш жүрек бір жиырылғанда қанның қанша бөлігін айдап шығаратынын білдіреді. Ол бақылау тобының деңгейіне, 60%-ға, жеткен жоқ.
• Қан қысымын емдемей, қабылдауды жалғастырғандардың жиырылу қызметі 8%-ға нашарлады. Қысымға қарсы дәрі ішкендерде лақтыру фракциясы 11%-ға өсті, бірақ жүрек қабырғасының қалыңдығы азайған жоқ.
• Қабылдауды жалғастырғандардың 17%-ында жүрек қызметі күрт төмендеген.

Мөлшерді толық тастамай азайту байқалатын пайда бермеді. «Анаболикалық стероидтарды аз мөлшерде болса да жалғастыра қабылдау жүрек бұлшықетінің тұрақты қалыңдауымен, жиырылудың әлсіреуімен және жүректің босаңсу қабілетінің нашарлауымен байланысты болды», дейді жұмыстың жетекші авторы Вибеке Алмаас.

Шектеулер

Зерттеу шағын, барлық қатысушы қайта тексеруге келмеген, сондықтан іріктеу бұрмалануы мүмкін. Стероид қабылдағанын ер адамдар өздері айтқан. Қан қысымын емдеу туралы дерек тек екінші кезеңге ғана бар. Жұмыс бақылау сипатында, сондықтан нәтижеге өмір салты, стимуляторлар мен басқа аурулар әсер етуі мүмкін. Зерттеуді Норвегия қорлары мен Норвегия зерттеу кеңесі қаржыландырды.

Авторлар нәтижені алдын алу мен зиянды азайту жұмысын жалғастыру керегінің дәлелі деп санайды. Норвегияда анаболикалық стероидтарды медициналық емес мақсатта қабылдау мен сақтауға 2013 жылдан бері тыйым салынған. Жас ер адамдардың жүрек ауруы онсыз да көбейіп келеді: мысалы, АҚШ-та жастардың жүрек жеткіліксіздігі әлдеқайда жиі кездесе бастады. Гормондық препараттар мен жүректі емдеу туралы шешімді дәрігер қабылдайды.

Дереккөздер: ESC — зерттеу туралы баспасөз хабарламасы, European Heart Journal – Cardiovascular Imaging — мақала, JAMA — зерттеуге шолу