Омега-3 EPA ішек обыры метастаздарында өмірді ұзартты

Рецептпен берілетін омега-3 қышқылы EPA-ның жоғары дозасы бауырдағы ішек обыры метастаздарын алып тастау отасынан кейінгі бесжылдық өміршеңдікті 45,1%-дан 62,0%-ға көтерді. Британиялық EMT2 сынағының бұл нәтижесі Мадридте өткен Еуропалық медициналық онкология қоғамының ESMO 2026 конгресінде таныстырылды.

Бұл плацебо қолданылған, III фазалы, рандомизацияланған қос соқыр сынақ. Оған бауыр хирургиясының Ұлыбританиядағы 13 орталығынан емдеу мақсатында ота жасалуы тиіс 418 науқас қатысты. Жұмысты Лидс университетінің Медициналық зерттеулер институтынан профессор Марк Халл басқарды.

Сынақ қалай құрылған

Бір топ күніне 4 г жоғары тазартылған икосапент этил рецептілік препаратын қабылдады, яғни таза эйкозапентаен қышқылы EPA. Екінші топқа минералды май негізіндегі плацебо берілді. Препаратты отадан кемінде бір күн бұрын бастап, екі жылдан төрт жылға дейін, тіпті ауру қайталанса да жалғастыру жоспарланды. Әр топтағы науқастардың 20%-ы отадан кейін адъювантты химиотерапия алды.

Басты сандар

• Бесжылдық жалпы өміршеңдік: EPA тобында 62,0%, плацебо тобында 45,1%. Өлім қаупі 32%-ға төмен болды (қауіп арақатынасы 0,68; 95% СА 0,48–0,96; p = 0,03).
• EPA тобында жалпы өміршеңдік медианасына әлі жеткен жоқ, плацебо тобында ол 59,0 айды құрады.
• Препаратты хаттамаға сай қатаң қабылдағандарда қауіп арақатынасы 0,60 болды.
• Аурудың өршуінсіз кезең медианасы іс жүзінде бірдей: 13,5 айға қарсы 12,9 ай, айырма статистикалық тұрғыда мәнсіз.

Плацебомен салыстырғанда қосымша жанама әсер, қан кету және жүрекшелер фибрилляциясы байқалмады, өмір сапасы да нашарламады. EPA тобында қант диабеті жиірек кездесті, 16%-ға қарсы 8%. Бірақ оны ескеріп түзеткеннен кейін де әсер сақталды.

Нәтиже неге сақтықпен бағаланады

Жалпы өміршеңдік негізгі қосалқы соңғы нүкте болды. Басты қайшылық мынада: EPA аурудың қайталануын кейінге ысырмады, бірақ адамдар ұзағырақ өмір сүрді. «Өршуінсіз өміршеңдік пен жалпы өміршеңдік нәтижелерінің сәйкес келмеуі мұқият түсіндіруді қажет етеді», — дейді жұмысқа қатыспаған Пиза университетінің ғалымы Кьяра Кремолини. Ол деректерді «шынымен қызықты» деп атайды, бірақ тәжірибеге енгізбес бұрын растайтын нәтижелер керек деп санайды.

Халлдың өзі де өміршеңдіктегі ұтыс клиникалық тұрғыда маңызды екенін, бірақ «басқа зерттеулерде расталса» ғана солай болатынын ескертеді. Механизмі әзірге белгісіз. Автордың болжамынша, EPA ағзаның обырға жауабына, соның ішінде жүдеуге, мүмкін иммундық жауапқа да әсер етуі ықтимал. Сонымен қатар жұмыста қайталанудан кейінгі ем және аурудың қалай таралғаны туралы деректер жетіспейді.

Әңгіме қандай өнім туралы екенін ажырату маңызды. Икосапент этил — дәріханадағы кәдімгі балық майы емес, жоғары дозадағы рецептілік препарат. Сынақ оны тек отадан кейінгі онкологиялық науқастарда тексерді. Мұндай диагнозы жоқ адамдарға бұл жұмыстан қорытынды шықпайды. Ал басқа бір жақындағы сынақта балық майы миды қорғамады. Обыр кезінде кез келген дәрі туралы шешімді онкологпен бірге қабылдау керек.

Дереккөздер: The ASCO Post — ESMO 2026 конгресіндегі EMT2 нәтижелері, News-Medical — зерттеушілердің сандары мен пікірлері, ESMO — Мадридтегі 2026 жылғы конгресс