Бензинге қосымша акциз үлесін 50%-ға түсіру ұсынылды

Ұлттық экономика министрлігі бензин мен дизель отынына салынатын қалқымалы қосымша акциз үлесін 95%-дан 50%-ға түсіруді ұсынды. Акциз мөлшерлемелері туралы үкімет қаулысына өзгерістер жобасы 20 қазанда талқылауға шықты. Жаңа тәртіпті 2027 жылғы 1 қаңтардан енгізу жоспарланып отыр.

Қосымша акциз мұнай өнімдері белгіленген шектен қымбат көтерме бағамен сатылғанда есептеледі. Әңгіме салықты алып тастау туралы емес. Көтерме баға өскенде оның қанша бөлігін бюджет алатыны ғана өзгереді. 95% үлес 2026 жылғы 1 қыркүйектен үкіметтің 11 қыркүйектегі қаулысымен енгізілген. Оған дейін 50% қолданылған, министрлік енді соған қайтуды ұсынып отыр.

Министрлік бұл өсімді уақытша шара деп түсіндірген. Бағаның өсуіне мораторий болып, отынның көтерме құны төмендегендіктен Атырау, Павлодар облыстары мен Шымкент бюджеттері күткеннен аз табыс алды. Елдің негізгі мұнай өңдеу зауыттары осы өңірлерде орналасқан.

Ұлттық экономика министрлігінің айтуынша, 50%-ға қайту жергілікті бюджеттерге зиян келтірмейді. 2026–2028 жылдардағы табыстар бұрынғы үлеспен жоспарланған, ал 2027–2029 жылдардың бюджеттері әлі бекітілмеген. Ведомство өзгерістің мақсатын мұнай өндіретін компаниялардың экономикасын жақсарту және олардың жаңғыртуға мүмкіндігін кеңейту деп атайды.

Жанармай арзандай ма

Жоба жанармай бекеттеріндегі бағаға тікелей әсер етпейді. Министрлік акциз үлесін азайту отын өздігінен арзандайды деген сөз емес екенін ескертті. Құжатта АИ-92, АИ-95 немесе дизель қаншаға арзандауы керегі жазылмаған. Ведомство отын құны сұраныс пен ұсынысқа қарай қалыптасады дейді.

«Ашық НҚА» порталындағы талқылау 5 қарашаға дейін жалғасады. Одан кейін жоба келісуден өтіп, үкіметке жіберіледі. Жанармай нарығындағы өзгеріс мұнымен шектелмейді: билік бензинді МӨЗ-ден бекетке дейін бақылағысы келеді.

Дереккөздер: Zakon.kz — министрліктің отын акциздері туралы жобасы, Tengri Auto — министрліктің баға туралы түсіндірмесі