Екінші нарықтағы пәтерлер бір жылда 16 қалада қымбаттады

Қыркүйекте Қазақстандағы екінші нарықтағы пәтерлердің бағасы іс жүзінде өзгерген жоқ: Krisha.kz дерегінше, ел бойынша орташа ұсыныс бағасы бір айда небәрі 0,3%-ға өсті. Бірақ ұзақ мерзімде нарық қымбаттауын жалғастырып отыр: бір жылда шаршы метр 18 ірі қаланың 16-сында, жыл басынан бері 12-сінде қымбаттады. Баға ең жылдам өсіп жатқан қалалар — Көкшетау, Астана және Қарағанды, ал Ақтау мен Ақтөбеде баға төмендей бастады.

Басты сандар

Ең қымбат нарық әлі де Алматы: хабарландырулардағы бір шаршы метрдің орташа бағасы — 796 144 теңге. Қыркүйекте баға 0,3%-ға, бір жылда 3,7%-ға өсті, ал қаңтардан бері тіпті 1,1%-ға төмендеді. Астанада өсім әлдеқайда жылдам: метрі 611 306 теңге, бір айда 1,5%, тоғыз айда 6,9% және бір жылда 11,8% қосты. Шымкентте метр 472 570 теңге тұрады, бір айда 0,1%-ға, жыл басынан бері 1,4%-ға арзандады.

• Көкшетау — метрі 366 256 теңге, бір жылда +13,4%, өсім бойынша көшбасшы;
• Қарағанды — 437 344 теңге, бір жылда +10,3%;
• Павлодар — 427 580 теңге, бір жылда +9,5%;
• Ақтау — 402 604 теңге, бір жылда −3,8% және жыл басынан бері −5,2%;
• Ақтөбе — 309 684 теңге, жыл басынан бері −4,8%.

Мұны 50 шаршы метрлік әдеттегі пәтерге шаққанда, орташа ұсыныс бағасы бойынша ол Алматыда шамамен 39,8 млн теңге, Астанада шамамен 30,6 млн теңге тұрады. Елордада мұндай пәтер бір жылда шамамен 3,2 млн теңгеге, Алматыда шамамен 1,4 млн теңгеге қымбаттады (Krisha.kz деректеріндегі метрдің орташа бағасы мен жылдық өсім бойынша есептелді).

Баға тұр, ал мәміле неге азайды

Әңгіме келісімшарттағы емес, хабарландырудағы баға туралы. Krisha.kz бағалауынша, саудаласқанда сатып алушылар 1-ден 7%-ға дейін, кейбір жағдайда 10%-ға дейін жеңілдік алады. Порталдың сарапшылары биыл күзде бағаның жаппай төмендеуін күтпейді: олардың пікірінше, нарық баға белгісін қайта жазу арқылы емес, саудаласу арқылы түзеледі.

Ал сатып алушылар азайып келеді. Ұлттық статистика бюросының дерегінше, тамызда елде тұрғын үйді сатып алу-сатудың 35 807 мәмілесі тіркелді — бұл бір жыл бұрынғыдан 13,5%-ға аз. Сұраныс ең қатты Астанада төмендеді: бір жылда минус 32,3%, дегенмен дәл осы қалада баға басқа мегаполистерге қарағанда жылдам өсіп жатыр.

Табыспен арадағы алшақтық та сақталып отыр. Құрылтай депутаты Бурихан Нурмухамедов осы аптада тұрғын үйдің қолжетімділігін орташа емес, медианалық жалақы бойынша бағалауды ұсынды: 2025 жылы ол 317 мың теңге болса, елдегі ең жиі кездесетін жалақы — 116 мың теңге. «Орташа жалақы бойынша есептеу әдеттегі қазақстандық отбасының мүмкіндігі туралы асыра бағаланған түсінік қалыптастырады», — деген оның сөзін Tengrinews келтіреді.

Сатып алушы үшін бұл нені білдіреді

Деректерге қарағанда, биыл күзде екінші нарықта бағаның күрт құлауын күтудің мәні жоқ, бірақ баға белгісіндегі соманы дәл төлеу де міндетті емес: мәміле азайған кезде сатып алушының саудаласуға мүмкіндігі артады. Мұндай мүмкіндік баға жыл басынан бері тұрған немесе төмендеп жатқан жерлерде — Алматыда, Шымкентте және батыс қалаларында көбірек. Астана мен солтүстікте жағдай керісінше: екі таңбалы өсім күткен әр ай қымбатқа түседі дегенді білдіреді.

Қыркүйекте rizz.kz тұрғын үй мәмілелері неге азайып, ал баға неге түспей жатқанын талдаған болатын.

Дереккөздер: Krisha.kz — 2026 жылғы қыркүйектегі екінші нарықтағы тұрғын үй бағасы, Kursiv — ҰСБ дерегі бойынша тамыздағы тұрғын үй мәмілелері, Forbes Kazakhstan — жылжымайтын мүлік нарығының тоқырауы, Tengrinews — тұрғын үй қолжетімділігін есептеуді өзгерту ұсынысы