McKinsey: 11 млн американдық мамандығын ауыстырады

2035 жылға дейін шамамен 11 млн американдық, яғни жұмыс істейтіндердің 7%-ы, қысқарып жатқан мамандығын тастап, мүлде басқа салаға көшуге мәжбүр болады. Бұл McKinsey Global Institute-тың Workforce in motion баяндамасындағы болжам. Зерттеу автоматтандыру мен ЖИ АҚШ-тың еңбек нарығын қалай өзгертетінін талдайды. 11 қазанда баяндаманың тең авторлары Эрик Катчер мен Танги Катлен Fortune басылымына жазған бағанында негізгі қорытындыларды баяндады.

Жалпы алғанда жұмыс орны көбейеді. Автоматтандыру шамамен 36 млн орынға сұранысты азайтуы мүмкін, ал экономиканың өсуі 41 млн-ға жуық орын қосады. Яғни он жылда таза өсім 5 млн-дай болады. Алайда жаңа жұмыс басқа мамандықтарда пайда болады. «Келесі онжылдықтың басты сынағы — жұмыстың тапшылығы емес, адамдардың бір мамандықтан екіншісіне көше алуы», делінген баяндамада.

Жыл сайын шамамен 770 мың адам басқа кәсіби топқа ауысуы керек. Бұл пандемиясыз кәдімгі жылдардан 3,6 есе көп, ол кезде мұндай ауысу 215 мыңдай болған. COVID-19 кезіндегі толқын бір-екі жылға созылды. Ал қазіргісі кемінде он жыл жалғасады. ЖИ қаншалықты жылдам енетініне қарай, мамандығын ауыстыратындар саны 6 млн-нан 16 млн-ға дейін жетуі мүмкін.

Өзгеріс ең алдымен кеңсе және әкімшілік қызметкерлеріне тиеді. Технология олардың жұмыс уақытының шамамен 80%-ын атқара алады. Технология мен аналитикада бұл үлес 70%-ға, бөлшек сауда мен сатуда 68%-ға, ал медицина мамандарында 26%-ға жуық. Жойылып жатқан орындардың 70%-дан астамы аз төленетін жұмыс. Сондықтан жалақысы төмен қызметкерлер жоғары жалақы алатындарға қарағанда мамандығын толық ауыстыруға 7,6 есе жиі мәжбүр болады.

Өсіп жатқан мамандықтар денсаулық сақтау, құрылыс және менеджмент салаларында шоғырланған, олардың 60%-ға жуығы жақсы төленеді. Алайда мұндай бос жұмыс орындарының 85%-ы диплом не сертификат талап етеді. 2022 жылдан бері вакансиялардағы ЖИ дағдысына сұраныс 11 есе, бейімделу қабілетіне сұраныс 5 есе өсті. Қызметкерлердің 70%-дан астамы жұмыс берушісін ауыстырмаса да жаңа дағды үйренуге тиіс.

Авторлар мысал келтіреді. Жоба менеджері болғысы келетін кеңсе әкімшісінің міндеттері жаңа қызметпен шамамен 58%-ға сәйкес келеді. Бірақ ол қызметке көбіне бакалавр дипломы мен сертификат керек. «Диплом мәселесінің жартысына жуығы — қауіпсіздік ережесі емес, жұмысқа алудағы әдет қана», деп жазады Катчер мен Катлен. Сондықтан олар компанияларға адамды дағдысына қарап алуға және заңда жоқ білім талаптарынан бас тартуға кеңес береді. Бұған дейін rizz.kz ЖИ дағдысына қосымша ақы төлейтін жұмыс берушілер туралы жазған.

Дереккөздер: McKinsey Global Institute — Workforce in motion баяндамасы, Fortune — баяндама авторларының бағаны