Жүргізуші куәлігі: онлайн алу және ауыстыру тәртібі
Жүргізуші куәлігін алғаш алуға да, ауыстыруға да өтінішті енді онлайн береді: eGov, eGov Mobile, «ХҚКО» қосымшасы немесе банк арқылы. Мамандандырылған ХҚКО-ға тек суретке түсуге және дайын құжатты алуға барасыз. 2026 жылы баж — 1,25 АЕК, шамамен 5 406 теңге.
Қазақстанда жүргізуші куәлігін алғаш алу немесе ескісін ауыстыру үшін ХҚКО-да кезекте тұрудың қажеті жоқ: өтінішті eGov.kz, eGov Mobile, «ХҚКО» қосымшасы не банк қосымшасы арқылы бересіз, емтиханға да сол жерден жазыласыз, бажды да сол жерден төлейсіз. Өзіңіз баратын жер — емтихан, қажет болса суретке түсу және дайын құжатты алу үшін таңдаған мамандандырылған ХҚКО. 2026 жылы мемлекеттік баж — 1,25 АЕК, яғни 5 406 теңге.
2025 жылдың қазанынан бері не өзгерді
2025 жылғы 16 қазанда ІІМ мен Цифрлық даму министрлігінің пилоттық жобасы іске қосылды (№ 751 және № 504 бірлескен бұйрық). Куәлікті алғаш алуға өтініш беру мен ауыстыру онлайнға көшті, ал Мемкорпорация филиалдары мұндай өтінішті қағаз түрінде қабылдамайтын болды. Пилот 2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін жоспарланған еді, бірақ осы уақытта онлайн тәсіл негізгі жолға айналды, ал 2026 жылдың көктемінде оның аясы кеңейді. Оқу мен емтихан талаптары сол күйі қалды — тек рәсімдеу тәртібі өзгерді.
- Өтініш тек онлайн беріледі. ХҚКО мен мамандандырылған ХҚКО алғашқы куәлікке және әдеттегі ауыстыруға өтініш қабылдамайды. Бір ғана ерекшелік бар: шетелдік куәлікті қазақстандық куәлікке айырбастау әлі де филиалдарда жасалады.
- Анықтама әкелудің керегі жоқ. 073/е медициналық анықтамасын, автомектеп куәлігін, нарко- және психоесепте тұрмағаныңызды, айыппұлға байланысты шектеулерді және қалған емтихан мүмкіндіктерін жүйе мемлекеттік базалардан өзі тексереді.
- Баж өтінішпен бірге төленеді. Төлем өтінімге автоматты түрде байланады, кассаға не терминалға барудың қажеті жоқ.
- Мамандандырылған ХҚКО алдын ала таңдалады. Өтініште дайын куәлікті қай бөлімшеден алатыныңызды көрсетесіз.
- Суретке түсу — қажет болғанда ғана. Базада соңғы үш жылда берілген төлқұжаттың немесе жеке куәліктің цифрлық суреті болса, қайта түсудің керегі жоқ.
Өтінішті қайда беруге болады
- eGov.kz порталы;
- eGov Mobile қосымшасы;
- «ХҚКО» қосымшасы;
- «Автомектеп» платформасына қосылған екінші деңгейлі банктердің қосымшалары мен автомектеп жүйелері.
Кіру үшін басқа мемлекеттік қызметтердегідей ЭЦҚ, SMS-код немесе биометрия керек.
Жүргізуші куәлігін алғаш қалай алады
- Автомектепте оқу. Алдымен куәлік санатын таңдайсыз (жеңіл көлікке — B), сосын курсты бітіресіз. Автомектеп деректерді жүйеге өзі жібереді, бітіргені туралы куәлік екі жыл жарамды.
- Медициналық тексеруден өту және 073/е нысанындағы анықтаманы алу. Ол туралы мәлімет базада өзі пайда болады.
- Онлайн өтініш беру және теориялық, практикалық емтиханның күнін брондау.
- Теориядан өту. Практикаға жіберілу үшін кемінде 32 дұрыс жауап керек, жауапсыз қалған сұрақ қате саналады.
- Практикалық емтихан тапсыру — санатына қарай автодромда немесе қала көшесінде.
- Бажды төлеу — сол сервистің ішінде.
- Куәлікті алу. Таңдаған мамандандырылған ХҚКО-ға жеке куәлігіңізбен барасыз. Құқықтың цифрлық нұсқасы eGov Mobile-да көрінеді.
2026 жылдың жазында ІІМ куәліктегі беріліс қорабы туралы белгіден бас тартты: жаңа қағида бойынша автоматпен емтихан тапсырған адам механикалық қорапты көлікті де жүргізе алады.
Жүргізуші куәлігін қалай ауыстырады
Қай жағдайда да тәртіп бірдей: онлайн өтінім, баж төлеу, сосын дайын құжатты алуға мамандандырылған ХҚКО-ға бару. Емтиханды қайта тапсырмайсыз. Қызмет шамамен бір сағатта көрсетіледі.
Куәліктің мерзімі әлі өтпесе
Ауыстыру онлайн рәсімделеді, медициналық тексеру керек емес. Өтінім мақұлданған соң жаңа куәлікті барып аласыз.
Мерзімі өтіп кетсе
2026 жылдың сәуірінен бастап мерзімі өткен куәлікті де eGov.kz пен eGov Mobile арқылы ауыстыруға болады, барлық санат үшін. Бірақ бұл жағдайда медициналық тексеру міндетті: 073/е анықтамасы туралы мәлімет жүйеден алынады. Жүргізуші туралы деректер цифрландырылмаған болса, ХҚКО-ға өзіңіз келуіңізді сұрауы мүмкін.
Жоғалса, ұрланса немесе деректер өзгерсе
Өтініш онлайн беріледі, емтихан керек емес. Баж төленіп, өтінім мақұлданған соң жаңа куәлікті мамандандырылған ХҚКО береді.
Есте болсын: 30 күннен бұрын салынған айыппұлыңыз төленбей тұрса, куәлікті ауыстырмайды. Алдымен соны жабыңыз.
2026 жылғы мемлекеттік баж
Жүргізуші куәлігін беру мен ауыстырудың бажы бірдей — 1,25 АЕК. 2026 жылы АЕК 4 325 теңге, демек төлейтін сома — 5 406 теңге. Ақы өтініш беру кезінде онлайн төленеді.
Жарамдылық мерзімі мен санаттар
Қазақстанда жүргізуші куәлігі 10 жылға беріледі. Өтінімді ертерек беріңіз: мерзімі өткен куәлікпен көлік жүргізуге болмайды, ал мерзімнен кейін ауыстырсаңыз, медициналық тексеруден өтуге тура келеді.
Негізгі санаттар:
- A — мотоциклдер;
- B — жеңіл автокөліктер;
- C — жүк көліктері;
- D — автобустар;
- BE, CE, DE — тіркемесі бар көліктер;
- Tb — троллейбустар, Tm — трамвайлар.
Сонымен қатар A1, B1, C1, D1 сияқты кіші санаттар бар — оларда көліктің түріне не салмағына шектеу қойылады. Жаңа санат ашпасаңыз, ауыстырғанда бұрынғы санаттарыңыз сақталады. Әрқайсысы туралы толығырақ — жүргізуші куәлігінің санаттары жайлы материалымызда. Ал көлік сатып алғалы жүрсеңіз, әдемі нөмірдің бағасы туралы мақала керек болуы мүмкін.
