Жұмаңғарин дүкендерге эквайрингті 0,5%-бен шектемеді

Премьер-министрдің орынбасары, ұлттық экономика министрі Серік Жұмаңғарин депутаттардың ұсынысын қолдамады. Олар «үй жанындағы» дүкендер үшін банктердің эквайринг комиссиясын 0,5%-бен шектеуді сұраған. Министр бұл туралы депутаттық сауалға жауабында жазды, деп хабарлады Kursiv. Яғни шағын дүкендер карта арқылы төлем қабылдағаны үшін банктерге нарықтық тарифпен төлей береді.

0,5% шегін Құрылтай депутаттары ұсынған. Олардың есебінше, мұндай дүкендердің таза маржасы 8–12% шамасында. Сондықтан айналымның 1,5–2,5%-ы көлеміндегі комиссия олардың пайдасын едәуір азайтады.

Жұмаңғариннің пікірінше, бірыңғай шек нарықтағы бәсекені тежейді. Банктер төлем инфрақұрылымы мен цифрлық сервистерді дамытуға ынтасын жоғалтады. Оның үстіне шығынның бір бөлігін басқа қызметтерге аударуы мүмкін. Министр жауабында эквайринг комиссиясын 0,5% деңгейінде әкімшілік жолмен шектеу қолдау таппайтынын жазды.

Комиссия неден құралады

Комиссия мөлшері бизнес түріне, операция типіне және төлем тәсіліне байланысты. Сатып алушы басқа банктің картасымен төлесе, банкаралық интерчейндж комиссиясы қосылады. Банктер POS-терминалдар мен цифрлық жүйелерге де шығын жұмсайды.

Жұмаңғариннің айтуынша, соңғы 7–10 жылда эквайринг мөлшерлемесі 2,8–4,5%-дан 1,2–2,8%-ға дейін төмендеген. 2022 жылдың қазанында Ұлттық банк Visa, Mastercard және UnionPay жүйелерімен интерчейнджді кезең-кезеңімен азайту туралы келісті. Жаппай сегмент карталары үшін шек 1,8–2%-дан 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап 1,5%-ға, ал 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап 1%-ға түсті.

Министр балама ретінде QR және телефон нөмірі арқылы аударым жасайтын банкаралық мобильді төлем жүйесін атады. Оның дерегінше, Halyk Bank Halyk QR және банкаралық QR арқылы төлем үшін 0,5% алады.

Орнына не ұсынылады

Министр мұндай дүкендер үшін 2% салық мөлшерлемесі туралы да айтты. Оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы режимде базалық мөлшерлеме 4%. Алайда мәслихаттар оны 2%-ға дейін төмендетіп немесе 6%-ға дейін көтере алады. Жұмаңғариннің сөзінше, қолданыстағы заң 2% мөлшерлемені жергілікті деңгейде белгілеуге мүмкіндік береді.

Министр несиелік қолдау шараларын да тізіп берді:

• «Іскер аймақ» — үш жылға дейін 200 млн теңгеге дейін, мемлекет номиналды мөлшерлеменің 40%-ын субсидиялайды, бірақ ол жылдық 12,6%-дан төмен болмайды;
• «Өрлеу» — жылдық 12,6%-бен несие;
• 2025 жылдан бастап ішкі саудаға берілген несиелер бойынша мөлшерлемені субсидиялау: 89,1 млрд теңгеге 547 жоба, субсидия көлемі — 5,9 млрд теңге. Оның 232 жобасы, яғни 18,5 млрд теңгесі «үй жанындағы» дүкендерге тиесілі.

Бұл шаралар республикалық маңызы бар қалаларда және сауда орталықтарында қолданылмайды. Қолдау алушылар сөрелердің 50%-ын отандық азық-түлікке, 30%-ын отандық азық-түлік емес тауарларға беруге міндетті.

Бағаны ұстап тұру үшін әкімдіктер сауда субъектілеріне жылдық 0,1%-бен қарыз береді. Әлеуметтік маңызы бар азық-түлікке сауда үстемесі барлық сатушы үшін 15%-бен шектелген. Шағын дүкендер де бұдан тыс қалмайды.

Дереккөздер: Kursiv — Жұмаңғариннің эквайринг туралы депутаттық сауалға жауабы