ХЭА дизель тапшылығы 2027 жылға дейін созылатынын ескертті
Қыркүйекте әлемдік нарықта дизельдің баррелі $200-ден қымбат болды, ал арзандағаннан кейін де баға дағдарысқа дейінгіден екі есеге жуық жоғары.
Фото: Shutterstock
Халықаралық энергетикалық агенттік (ХЭА) әлемдік дизель нарығындағы тапшылық 2027 жылдың бүкіл бірінші жартысында сақталады деп күтеді. Шиеленіс тек жылдың екінші жартысында бәсеңдей бастайды. Агенттік бұл болжамды мұнай нарығына арналған қазандағы шолуында жасады, деп жазады Kursiv Reuters-ке сілтеме жасап.
Басты себеп — Ресей мен Таяу Шығыстан жеткізілімнің үзілуі. Қыркүйекте бұл өңірлерден дизель экспорты өткен жылмен салыстырғанда тәулігіне 1,3 млн баррельге азайды. Басқа жеткізушілер бұл олқылықтың бір бөлігін ғана жапты, сондықтан әлемдік экспорт тәулігіне шамамен 700 мың баррельге қысқарды.
Қазір елдер қорын жұмсап жатыр. Ал әдетте бұл кезеңде күзгі МӨЗ жөндеулері мен қысқы сұраныс шыңы алдында қор толықтырылады. ХЭА бағалауынша, 2026 жылдың соңына қарай өңдеу қалпына келсе, жанармайды қайта жинақтауға мүмкіндік туады. Алайда бұл жиналған тапшылықты жаппайды. Оның үстіне Таяу Шығыстағы энергетика нысандары мен кемелерге жаңа шабуылдар экспортты тағы шектеуі мүмкін.
Қыркүйекте дизельдің әлемдік бағасы баррель үшін $200-ден асты. Кейін ол төмендеді, бірақ дағдарысқа дейінгі деңгейден әлі де екі есеге жуық жоғары. Агенттік рекордтық дизель бағасы тауар құнын көтеріп жатқанын ескертеді. Сонымен бірге ол нақты табысқа, іскерлік белсенділікке және инфляцияға қысым түсіреді.
Қазақстанда дизель әзірге көршілерге қарағанда әлдеқайда арзан. Литрі 336 теңге тұрады, ал Ресейде, Қырғызстан мен Өзбекстанда 487–530 теңге. Бұл деректерді Энергетика министрлігі арзан жанармайдың кемшілігін түсіндіргенде келтірді. Жазда Ресейдегі жанармай дағдарысы кезінде министрлік елде бензин мен дизель тапшылығы жоқ екенін, қор нормативке сай екенін мәлімдеген.
Дереккөздер: Kursiv — ХЭА-ның дизель нарығы туралы болжамы, LS — Қазақстан мен көршілердегі дизель бағасы
