Хабарландыру сайттары Ұлттық банктің алаяқтар базасын алады
Антифрод-орталық 2026 жылы 34 268 жалған онлайн-дүкен тіркеді, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 14 есе көп.
Фото: Profit.kz
Қазақстандағы хабарландыру сайттары Ұлттық банктің Антифрод-орталығының деректері бойынша алаяқтардың аккаунттары мен хабарландыруларын бұғаттай алады. Ұлттық банк мұны платформалармен жұмыстың бір нұсқасы ретінде қарастырып отыр, деп жазады Profit.kz. Платформалардың өзі орталыққа қосылып қойған.
Міндетті интеграцияны Сауда және интеграция министрлігінің 2026 жылғы 14 тамыздағы бұйрығы енгізді. Бұйрық бойынша платформаларда жарнама орналастыру кезінде алаяқтық белгілерін анықтап, алдын алатын бағдарлама болуы керек. Күдікті әрекетті анықтау тәртібі мен орталықпен дерек алмасу ережесін министрлік әлі бекітуі тиіс.
«Өзара әрекеттесудің мүмкін тетіктерінің бірі ретінде платформаларға Антифрод-орталық базасына енген адамдар туралы мәлімет беруді қарастырып отырмыз», — деді Ұлттық банкте. Мақсат — платформада бар болса, олардың аккаунттары мен хабарландыруларын бұғаттау. Алмасу екі жақты болады: платформалар да орталыққа алаяқтық жарнама мен жалған сатушылар туралы дерек жібере алады.
Жаңа тәртіп нақты қай сайттарға қатысты екенін реттеуші айтпады. Profit.kz болжамынша, бұл OLX, Krisha.kz және Kolesa.kz болуы мүмкін.
Жалған дүкендер 14 есе көбейді
Антифрод-орталық тіркейтін оқиғалар арасында жалған онлайн-дүкендер алаяқтықтың ең жиі түрі болып қалып отыр. 2024 жылы орталық мұндай 2430 жағдайды тіркеді, 2025 жылы — 18 163, ал 2026 жылы — 34 268. Бұл жылғы статистика қай кезеңді қамтитынын Ұлттық банк нақтыламады.
Антифрод-орталық күдікті операцияларды өзі іздемейді және кімді бұғаттау керегін шешпейді. Ол алаяқтық операцияларға қатысы бар адамдар туралы мәлімет жинап, оны жүйеге қатысушыларға жедел жеткізеді. Қазір жүйеде банктер, төлем ұйымдары, ұялы байланыс операторлары, құқық қорғау және басқа мемлекеттік органдар бар.
Хабарландыру сайттары осы тізбектің тағы бір буыны болмақ. Банктерге қойылатын талап бұған дейін-ақ қатаң: ақша орталықтың «қара» тізіміндегі адамға кетсе, банк оны клиентке қайтаруға міндетті. Минсауда хабарландыру сайттарына арналған дерек алмасу ережесін қашан бекітетіні әзірге белгісіз.
Дереккөздер: Profit.kz — хабарландыру сайттары және Ұлттық банктің Антифрод-орталығы
