Жалғас Жұмағұлов

Жалғас Жұмағұлов — UFC-де жұдырықтасқан алғашқы қазақстандық ер адам, әрі мақтанатындай емес рекордтың иесі: қатарынан үш рет төрешілердің екіге бөлінген шешімімен жеңілген. UFC оны 2023 жылы, 34 жасында, 1–6 нәтижемен босатты. Екі жылдан кейін ол еуропалық Oktagon лигасының алғашқы қазақстандық чемпионы атанды, ал 2026 жылдың күзінде бокс ережесімен рингке шықты. Басты лигадан кеткен соң мансабы бұрынғыдан да жарқын болып шыққан сирек жағдай.

Шыққан жері және кеш басталған жол

Жалғас Жұмағұлов 1988 жылы 29 тамызда Ақтөбеде туған. Caravan жазғандай, ол қаланың онша жақсы емес ауданында өскен. Жекпе-жекке деген қызығушылығын әкесі қолдап отырған. Жалғас 13 жаста болғанда әкесі хабарсыз кетті. Ол әлі күнге дейін әкесінің тірі-өлісін білмейді және бір күні оны балаларымен таныстырамын деп үміттенеді.

Жаттығуды ол кеш, 21 жасында ғана бастаған — мұны 2025 жылғы сұхбатында өзі айтты. Бойы — 163 см, 57 келіге дейінгі ең жеңіл салмақта өнер көрсетеді. Лақап аты — Zhako.

Алғашқы жекпе-жектер: 2014–2015

Кәсіби мансабын Жұмағұлов 2014 жылдың қыркүйегінде Горно-Алтайскіде бастады, ал қазанда Zhekpe Zhek қазақстандық лигасының жеңіл салмақтағы гран-приін ұтты. Турнирдегі төрт жекпе-жекті мерзімінен бұрын аяқтады, Астанадағы финалда Бекзат Әлиевті техникалық нокаутпен жеңді.

Одан кейін алғашқы сәтсіздіктер келді. 2015 жылдың қаңтарында Алматыда оны Вартан Асатрян тоқтатты, ал жазда Қытайдағы Kunlun Fight турнирінде екіге бөлінген шешіммен жеңілді. Осыдан соң Жұмағұлов ең жеңіл салмаққа оралды да, содан бері сол салмақта жүр.

Fight Nights Global: белбеу және оны қорғау (2016–2019)

Ресейлік Fight Nights Global лигасында ол тоғыз жекпе-жек өткізіп, жетеуінде жеңді. Алғашқы титулдық әрекет 2017 жылдың мамырында Астанада сол Асатрянға екіге бөлінген шешіммен жеңілумен аяқталды. Бір жылдан кейін Жұмағұлов америкалық Тайсон Немді ұтты, ал 2018 жылы 31 тамызда Астанада төрешілердің көпшілік дауысымен Тағир Уланбековті жеңіп, белбеуді алды.

2019 жылдың қазанында Сочиде ол титулды Әли Бағаутиновқа қарсы қорғады — тағы да екіге бөлінген шешіммен, бірақ бұл жолы өз пайдасына. UFC келісімшартына осы жеңіс жол ашты.

UFC: жеті жекпе-жек, бір жеңіс (2020–2023)

Дебюті 2020 жылдың шілдесінде Әбу-Дабидегі UFC 251 турниріне тұспа-тұс келді. Қарсыласы, бразилиялық Раулиан Пайва салмаққа сыймай қалды, жекпе-жек 129 фунтқа дейінгі аралық санатта өтті, ал төрешілер бірауыздан Пайваға жеңіс берді. Бұл шешім даулы деп танылды: Wikipedia деректері бойынша, жекпе-жекті бағалаған 20 басылымның 16-сы Жұмағұловты жеңімпаз деп санаған. Осылайша ол UFC-де өнер көрсеткен алғашқы қазақстандық ер адам болды.

2021 жылдың қаңтарында ол Амир Альбазиге ұпаймен есе жіберді, ал 2021 жылы 10 шілдеде Лас-Вегастағы UFC 264-те ақыры жеңді: америкалық Джером Ривераны бірінші раундтың үшінші минутында гильотинамен тұншықтырды. Бұл оның лигадағы жалғыз жеңісі болып қалды.

Одан кейін 2021 жылдың желтоқсанында Манель Капеден техникалық нокаут, сосын әдейі ойлап табу қиын серия келді:

• 2022 жылғы маусым — Джефф Молинадан екіге бөлінген шешіммен жеңіліс;
• 2022 жылғы қараша — Чарльз Джонсоннан екіге бөлінген шешіммен жеңіліс;
• 2023 жылғы маусым — Джошуа Ваннан екіге бөлінген шешіммен жеңіліс.

Қатарынан үш рет екіге бөлінген шешіммен жеңілу — UFC рекорды, оны Жұмағұлов Джесси Ронсон және Деннис Бермудеспен бөліседі. 2023 жылдың шілдесінде ол келісімшарты бітіп, ұзартылмағанын хабарлады. Кейін Ван UFC чемпионы, Капе рейтингтің екінші нөмірі атанды, ал Жұмағұловтың өзі сұхбатында ашық айтты: «Төрешілердің қағазында мен жеңілдім, бірақ шын мәнінде бұл жекпе-жектерді мен ұттым, оны бәрі біледі».

Қайта оралу: Naiza және Oktagon (2023–2026)

UFC-ден кейінгі алғашқы жекпе-жегін ол үйде, 2023 жылдың желтоқсанында Астанадағы Naiza FC турнирінде өткізді: жапониялық Масато Накамураны 1 минут 42 секундта нокаутқа жіберді. 2024 жылдың ақпанында Алматыда Кливленд Маклинді ұпаймен жеңді, ал қарашада «еуропалық UFC» атанған чех-словак Oktagon лигасына ауысып, Братиславада Аарон Абиді ұтты.

2025 жылы 28 маусымда Гамбургтегі Oktagon 73 турнирінде Жұмағұлов грузин Бено Адамияны төрешілердің бірауызды шешімімен жеңді. Адамия салмаққа сыймай, белбеуінен жекпе-жекке дейін айырылған еді, сондықтан титул қазақстандыққа бұйырды — ол Oktagon-ның Қазақстаннан шыққан алғашқы чемпионы болды.

2025 жылы 28 желтоқсанда Прагада ол белбеуін қорғады: UFC-де болған чех Давид Дворжак үшінші раундтан кейін жалғастыра алмады, дәрігер жекпе-жекті тоқтатты. «Мен бос сөзді емес екенімді тағы бір рет дәлелдедім!» — деді Жұмағұлов жеңістен кейін. Сол кезде ол дәл UFC-ге оралғысы келетінін айтты. Жасын кедергі санамайды: «Мен қазақпын ғой, біз 30-дан кейін ашыламыз».

Екінші белбеуді алу әрекеті сәтсіз аяқталды. 2026 жылы 6 маусымда Братиславадағы Oktagon 89-да ол жеңіл салмақтың титулы үшін бразилиялық Игорь Северино қарсы шықты. Екінші раундта Северино оның шабына соғып, жекпе-жек тоқтатылды да, өтпеді деп танылды.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

2026 жылдың күзінде Жұмағұлов боксқа бет бұрды. Кәсіби бокста оның бір жеңісі бар, ал 17 қазанда Ташкенттегі IBA Nomad 16 турнирінде тәжікстандық Асрор Акпарходжаевқа төрешілердің бірауызды шешімімен жеңілді. Жекпе-жек бокс ережесімен, бірақ ММА қолғабымен өтті. Бапкері Денис Милованов турнирді жақсы шарт ұсынылғандықтан таңдағанын айтты, ал реванш туралы командада «ойлап та жатқан жоқ». Толығырақ — Ташкенттегі жекпе-жек туралы жаңалықта.

ММА-да Жұмағұловтың 19 жеңісі, 9 жеңілісі және өтпеді деп танылған бір жекпе-жегі бар. Ол Nomad лигасында өнер көрсетуді жалғастырады, ал бапкерінің айтуынша, Oktagon-мен келісімшарт бойынша қалған соңғы жекпе-жек туралы келіссөз әлі басталған жоқ.

Жеке өмірі

Жұмағұлов отбасы туралы аз айтады. 2021 жылы ағылшын тіліндегі Wikipedia сілтеме жасайтын Bloody Elbow оның екі әйелі және алты баласы бар екенін жазды; боец бұл деректерге көпшілік алдында түсінік берген жоқ. Сол жылы Қазақстан жекпе-жек өнерлері қауымдастығы ол туралы қысқа деректі фильм түсірді.

Дереккөздер: Wikipedia — Zhalgas Zhumagulov, UFC.com — боецтің профилі, Oktagon MMA — боецтің профилі, Kazinform — UFC-ге оралу туралы сұхбат, Caravan — әкесі мен балалық шағы туралы, 24.kz — Oktagon титулы, NUR.KZ — Прагада титулды қорғау, Казахстанская правда — Дворжакпен жекпе-жек, Vesti.kz — IBA Nomad 16 жекпе-жегі, Sports.kz — бапкердің сұхбаты