Тони Айомми

Тони Айомми — Black Sabbath тобының гитарисі әрі басты композиторы, топтың бүкіл тарихынан өткен жалғыз адам. Оның рифтері хеви-металдың іргетасына айналды: Metal Hammer оны «риф әміршілерінің» біріншісі деп атады, ал Rolling Stone ең ұлы гитаристердің жүздігіне қосты. 2025 жылғы Black Sabbath қоштасу концертінен және Оззи Осборн қайтыс болғаннан кейін Айомми тынығуға кеткен жоқ. 2026 жылдың қазанында ол 20 жылдан астам уақыттағы алғашқы жеке альбомы — From The Dark-ты шығарды.

Шығу тегі және балалық шағы

Энтони Фрэнк Айомми 1948 жылы 19 ақпанда Бирмингемде туған. Ол итальяндық иммигранттар отбасындағы жалғыз бала. Анасы Сильвия Мария Валенти Палермодан шыққан, отбасылық дүкен ұстаған. Әкесі Энтони Фрэнк Айомми-үлкен Маркеден келген, ағаш шебері болып істеген. Тони Хэндсвортта өсті, ал балалық шағы Астондағы Парк-лейн ауданында өтті.

Ол Бирчфилд-роуд мектебінде оқыды, сол мектепте бір жыл кейін Оззи Осборн оқыды. Тони алғашында барабан ұрғысы келді, бірақ Хэнк Марвин мен The Shadows әндерін тыңдап, гитара ұстады. Айомми солақай, және бұл оның тағдырында әлі рөл атқарады.

Зауыттағы жазатайым оқиға

17 жасында, қаңылтыр зауытындағы соңғы жұмыс күнінде Айомми оң қолының ортаңғы және аты жоқ саусақтарының ұшынан айырылды. Солақай гитарист ішекті дәл осы қолымен басады. Дәрігерлер ол енді ойнай алмайды деді. Цех шебері оған джаз гитарисі Джанго Рейнхардттың жазбасын қойып берді, сол Тониды гитараны тастамауға көндірді.

Ол пластик бөтелке мен былғарыдан өзіне оймақтар жасап, алдымен банджо ішектеріне, кейін жеңіл ішектерге көшті. Ішектер оңай басылуы үшін гитара строын төмендете бастады, кейде үш жарты тонға дейін. Амалсыз тапқан әдіс ауыр, түнерген дыбыс берді, кейін оны метал деп атайтын болады.

Алғашқы топтар (1964–1968)

Айомми Rockin’ Chevrolets, The Birds and Bees және The Rest топтарында ойнады, соңғысында барабаншы Билл Уордпен танысты. 1968 жылы Mythology болды, одан кейін Polka Tulk Blues Band, ол 1968 жылдың қыркүйегінде Earth болып өзгерді. Құрамы: Айомми, Осборн, басист Гизер Батлер және Уорд.

Сол қыркүйекте Айомми аз уақытқа Jethro Tull-ға кетіп, топпен екі рет өнер көрсетті. Қарашада ол Earth-ке оралды — және енді кетпеді.

Black Sabbath (1969–1979)

1969 жылдың тамызында топ атауын қорқынышты фильмнің атымен Black Sabbath деп өзгертті. Айомми оның гитарисі әрі музыкасының басты авторы болды. Алғашқы жылдардан бастап оның негізгі аспабы Monkey деген лақап аты бар Gibson SG болды. Black Sabbath рифтерінің қарқыны, салмағы және түнерген сарыны кейін метал топтарының тұтас ұрпақтары жүрген бағытты белгіледі.

Оззиден кейін: Дио және құрам ауысуы (1979–1997)

1979 жылы Айомми мен Батлер Осборнның орнына Rainbow тобынан Ронни Джеймс Дионы алды. Heaven and Hell шықты, ал Уорд кетіп, орнына барабаншы Винни Апписа келгеннен кейін — Mob Rules. Бір жылдан соң Дио кетті, Black Sabbath микрофонында Иэн Гиллан, Гленн Хьюз, Рэй Гиллен және Тони Мартин болды.

1986 жылғы Seventh Star Айоммидің алғашқы жеке альбомы ретінде ойластырылған, бірақ лейблдің қысымымен «Black Sabbath featuring Tony Iommi» деген атпен шықты. 1992 жылы ол Фредди Меркьюриді еске алу концертінде Queen-мен бірге төрт ән орындады.

Жеке альбомдар және Heaven & Hell (2000–2010)

• Iommi (2000) — Дэйв Грол мен Генри Роллинз сияқты қонақтар қатысқан алғашқы ресми жеке альбом;
• The 1996 DEP Sessions — 1996 жылы жазылып, 2004 жылдың соңында шықты;
• Fused (2005) — Гленн Хьюз және барабаншы Кенни Аронофпен бірге.

Black Sabbath-тың алғашқы құрамы 1997 жылы турлар үшін қайта бірікті. Ал 2006 жылы Айомми, Дио, Батлер және Апписа Heaven & Hell тобын құрып, 2009 жылы The Devil You Know альбомын шығарды. Жоба 2010 жылдың мамырында Дио қайтыс болғаннан кейін тоқтады.

Қатерлі ісік, 13 альбомы және соңғы тур (2011–2017)

2011 жылы Black Sabbath қайта бірігіп, жаңа альбом шығаратынын жариялады, бірақ Билл Уордсыз. 2012 жылдың басында Айоммиден ерте сатыдағы лимфома табылды. Емдеу топты тоқтатқан жоқ: гастрольдер ол Англияға терапияға қайтып үлгеретіндей етіп жоспарланды. 13 альбомы 2013 жылдың маусымында шықты. 2016 жылдың тамызында Айомми ремиссия туралы хабарлады. 2017 жылдың басында The End туры топ тарихын жапты.

Оззимен қоштасу (2022–2025)

Айомми жұмысын жалғастырды: 2022 жылы Бирмингемдегі Достастық ойындарының ашылуы мен жабылуында ойнады, Осборнның Patient Number 9 альбомына екі ән жазды. Солардың бірі, Degradation Rules, 2023 жылдың ақпанында үздік метал орындау үшін «Грэмми» алды.

2025 жылы 5 шілдеде Бирмингемдегі «Вилла Парк» стадионында Black Sabbath-тың алғашқы құрамы — Айомми, Осборн, Батлер және Уорд — 20 жылда алғаш рет сахнаға бірге шықты. Back to the Beginning билеттері 16 минутта сатылып кетті, түскен пайда қайырымдылық қорларына берілді, ал Айоммидің айтуынша, концерт үшін ешкім ақша алған жоқ. Паркинсон ауруымен өмір сүрген Осборн бірнеше ән айтты. 17 күннен кейін ол дүниеден өтті. «Бұл топ үшін аяқталу болды, менің ойымша, кетудің жақсы жолы», — деді кейін Айомми.

Жеке өмірі

Айомми төрт рет үйленген. Сьюзан Сноуденмен 1973 жылғы алғашқы некесі шамамен үш жылға созылды — үйлену тойында күйеу жолдасы Джон Бонэм болды. Екінші әйелі Мелинда Диастан 1983 жылы Тони-Мари есімді қызы туды, кейін қызға қамқорлықты әкесі алды. Үшінші әйелі Вэлери болды, ал 2005 жылдың 19 тамызынан бері ол Drain STH тобының бұрынғы вокалисі Мария Шёхольмге үйленген. 1980-жылдардың ортасында Айомми Лита Фордпен қысқа уақыт атастырылған. Оның Британия және Италия азаматтығы бар.

Марапаттары

• үш «Грэмми», соның ішінде Degradation Rules үшін 2023 жылғы марапат;
• 2026 жылы корольдің туған күніне арналған марапаттар тізімінде музыка мен қайырымдылыққа сіңірген еңбегі үшін MBE атағы;
• Ковентри университетінің құрметті өнер докторы (2013);
• Бирмингемнің Жұлдыздар аллеясындағы жұлдыз (2008) және Бирмингемнің құрметті азаматы (2025);
• Арменияның Құрмет ордені (2009, Иэн Гилланмен бірге);
• Kerrang! Icon (2018), Gibson Les Paul атындағы Q Awards сыйлығы (2015).

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

2026 жылы 23 қазанда BMG лейблінде From The Dark шықты — негізгі нұсқада сегіз трек, делюкс басылымда тағы екеуі. Әндердің бәрін Айомми норвег вокалисі Йорн Ландемен бірге жазды, оларды Ланденің өзі орындады. Баста — Бекки Болдуин, барабанда — Карл Бразил. Айоммимен бірге продюсері Майк Экзетер болды. «Біз ештеңені дәлелдегіміз келмейді — бұл тамаша альбом, ол тербетеді», — дейді гитарист. Толығырақ — From The Dark шығуы туралы жаңалықта. Ал 28 қазанда кинотеатрларда сол қоштасу концерті туралы Ozzy & Black Sabbath: Back to the Beginning фильмі шығады.

Дереккөздер: Wikipedia — Тони Айоммидің өмірбаяны, Тони Айоммидің ресми сайты — From The Dark анонсы, Consequence — альбомның шығуы, Blabbermouth — Black Sabbath-тың қоштасу концерті, Guitar Player — соңғы концерт туралы фильм және Айоммидің сөзі