Тимоти Шаламе

Француз журналисі мен бродвейлік бишінің ұлы Манхэттендегі өнер адамдарына арналған үйде өсті. 22 жасында «Оскарға» ұсынылды, кейін Пол Атрейдес, Вилли Вонка және Боб Дилан болды. 2026 жылғы қаңтарда Тимоти Шаламе ақыры «Алтын глобусты» алды — «Ұлы Марти» фильміндегі пинг-понг үшін. «Оскар» тағы да басқаға бұйырды. Енді ол Вильнёвтің трилогиясын аяқтайды: «Дюна: Үшінші бөлім» 2026 жылғы 18 желтоқсанда, «Кек алушылармен» бір күні шығады.

Шыққан тегі және отбасы

Тимоти Хэл Шаламе 1995 жылғы 27 желтоқсанда Нью-Йоркте туды. Отбасы Адская кухня ауданында, Manhattan Plaza үйінде жалдамалы пәтерде тұрды. Бұл — өнер адамдарына жеңілдікпен берілетін субсидиялық үй.

Әкесі Марк Шаламе — Ним қаласының тумасы. Ол Le Parisien газетінің Нью-Йорктағы тілшісі және ЮНИСЕФ редакторы болып істеді. Анасы Николь Флендер Бродвейде биледі, би мен француз тілінен сабақ берді, қазір жылжымайтын мүлікпен айналысады. Анасы жағынан Тимотидің орыс және австриялық еврей тамыры бар. Әпкесі Полин де — актриса, нағашысы Родман Флендер — режиссёр.

Жазды Тимоти Лионнан екі сағаттық жердегі Ле-Шамбон-сюр-Линьон ауылында, атасы мен әжесінің үйінде өткізетін. Содан қос азаматтық — АҚШ пен Франция — және еркін француз тілі шыққан. Өзі бұл тілді «мінсіз емес» дейді.

Мектеп және университеттер

Ол Нью-Йорктағы LaGuardia өнер мектебінде оқыды. Онда «Кабаре» мюзиклінде конферансьені ойнады, мектепті 2013 жылы бітірді. Кейін Колумбия университетінде бір жыл мәдени антропологияны оқыды. Одан Нью-Йорк университетінің Gallatin мектебіне ауысып, оны да тастады: тек актерлікпен айналысып, студенттік қарызға батпауды шешті.

Алғашқы рөлдер: 2009–2016

Теледидарда ол 2009 жылы «Заң және тәртіп» сериалында тұңғыш рет шықты — кісі өлтіру құрбанын ойнады. 2011 жылы офф-Бродвейде The Talls қойылымында сахнаға шықты. Алғашқы елеулі рөлі 2012 жылы келді: «Отан» сериалында АҚШ вице-президентінің ұлы Финн Уолденді ойнады.

2014 жылы кино басталды. Алдымен Джейсон Райтманның «Ерлер, әйелдер және балалар» фильмінде эпизод, кейін Кристофер Ноланның «Жұлдызаралық» фильмі. Шаламе онда жас Том Куперді ойнады, ал фильм $700 млн-нан астам жинады. 2016 жылы Джон Патрик Шенлидің «Адасқан ұл» пьесасында басты рөлді ойнап, Люсиль Лортел сыйлығын алды.

Серпіліс: «Мені өз атыңмен ата» (2017)

Лука Гуаданьиноның фильмі театр жігітін жұлдызға айналдырды. Элио рөлі үшін Шаламе «Үздік ер адам рөлі» аталымы бойынша «Оскарға» ұсынылды. Ол осы санаттың тарихындағы үшінші ең жас үміткер атанды. Сонымен қатар Independent Spirit сыйлығын және Gotham-ның «жыл серпілісі» жүлдесін алды. Сол жылы Грета Гервигтің «Леди Бёрд» фильмінде Кайлды ойнады.

Авторлық кино: 2018–2020

Келесі үш жыл негізінен мықты режиссёрлердің авторлық киносына арналды:

• «Сұлу бала» (2018) — Ник Шефф рөлі. «Алтын глобус», Киноактерлер гильдиясы сыйлығы және BAFTA номинациялары;
• «Король» (2019, Netflix) — жас Генрих V;
• «Кішкентай әйелдер» (2019) — Лори, тағы да Грета Гервигте;
• «Француз хабаршысы» (2021) — Уэс Андерсон бұл рөлді арнайы соған жазған.

«Дюна» және үлкен кассалар: 2021–2024

2021 жылы Дени Вильнёв оны Пол Атрейдес етті. «Дюна» Венеция кинофестивалінде көрсетіліп, $400 млн-нан астам жинады. Сол жылы ол «Жоғары қарамаңдар» фильміне түсті. 2022 жылы «Түгелімен» шықты — Тейлор Расселмен бірге түскен роуд-муви, тағы да Гуаданьиноның фильмі. Шаламе алғаш рет осы жобада продюсер болды.

Одан кейін кассалық хиттер келді. «Вонка» (2023) $634 млн-нан астам жинады, ал Шаламе онда жеті әнді өзі орындады. Зендея Чани рөлін ойнаған «Дюна: Екінші бөлім» (2024) $714 млн-нан астам табыс тапты. Бұл — ол басты рөлде ойнаған ең кассалық фильм.

Боб Дилан: 2024–2025

Джеймс Мэнголдтың «Боб Дилан: Ешкім білмейтін» фильмінде ол жас Диланды ойнады әрі продюсер болды. Нәтижесі — екінші «Оскар» номинациясы, BAFTA мен «Алтын глобус» номинациялары, саундтрек үшін «Грэмми» номинациясы. Киноактерлер гильдиясының сыйлығын жеңіп алды: 29 жасында «Үздік актер» санатындағы ең жас лауреат атанды. 2025 жылы Saturday Night Live шоуын жүргізіп, сонда музыкалық қонақ та болды — Диланның үш әнін айтты. Бұған дейін шоуды 2020 және 2023 жылдары жүргізген.

«Ұлы Марти»: 2025–2026

Джош Сафдидің фильмі үстел теннисшісі Марти Райсманның тарихын еркін баяндайды. Райсманның The Money Player естелігі 1974 жылы шыққан. Авторлар фильмді байопик емес, желісі бойынша жазылған көркем шығарма дейді. Шаламе картинаның продюсері де болды. Ол жаттығуды 2018 жылы, рөлге келіскен кезде бастаған: онымен жаттықтырушы Диего Шааф және АҚШ-тың бұрынғы олимпиадашысы Вэй Ван жұмыс істеді.

Бюджеті $60–70 млн болды — сол кезде бұл A24-тің ең қымбат фильмі еді. Тосын премьерасы 2025 жылғы 6 қазанда Нью-Йорк кинофестивалінде өтті, АҚШ прокатына 25 желтоқсанда шықты. Актерлер құрамында Гвинет Пэлтроу, Одесса Азайон және таксист Уолли рөліндегі рэпер Tyler, the Creator бар. 2026 жылғы 23 сәуірге қарай фильм $191 млн жинады, оның $96 млн-ы АҚШ пен Канададан келді. Бұл — A24-тің ішкі нарықтағы рекорды.

Марапаттар

2026 жылғы 11 қаңтарда Беверли-Хиллзде өткен 83-«Алтын глобус» салтанатында Шаламе комедия немесе мюзиклдегі үздік ер адам рөлі үшін жүлде алды. Ол Джордж Клуни, Леонардо Ди Каприо, Итан Хоук, Ли Бён Хон және Джесси Племонсты басып озды. Бұған дейін «Глобустан» төрт рет құр қол қайтқан. Сахнадан өткен жеңілістер бұл жеңісті одан сайын тәтті еткенін мойындады. Ол осы санаттағы ең жас лауреат, сондай-ақ үздік ер адам рөлі үшін Critics’ Choice сыйлығын алған ең жас актер атанды.

2026 жылғы 15 наурызда «Ұлы Марти» «Оскарға» тоғыз номинациямен келіп, бірде-бірін жеңбеді. Шаламе үшін бұл актер ретіндегі үшінші, ал үздік фильм продюсері ретіндегі алғашқы номинация еді. Үздік ер адам рөлі үшін мүсіншені Майкл Б. Джордан («Күнәһарлар») алды.

• «Алтын глобус» — 2026, «Ұлы Марти»;
• Киноактерлер гильдиясының сыйлығы — 2025, «Боб Дилан: Ешкім білмейтін»;
• Critics’ Choice-тың екі сыйлығы;
• актер ретінде үш «Оскар» номинациясы және алты BAFTA номинациясы;
• Independent Spirit және Gotham — 2017, «Мені өз атыңмен ата».

Брендтермен келісімшарттар

2023–2026 жылдары Шаламе Bleu de Chanel хош иісінің жүзі болды — Гаспар Ульельдің орнына келді. Chanel үйіне арналған жарнаманы Мартин Скорсезе түсірді. 2021 жылдан бері ол Cartier амбассадоры, 2025 жылы Lucid Motors-тың алғашқы жаһандық амбассадоры атанды. 2026 жылы Urban Jürgensen сағат маркасына шығармашылық кеңесші және миноритарлық иесі ретінде кірді. 2026 жылғы маусымда оқиғалардың нәтижесіне бәс тігетін Kalshi болжам нарығымен көпжылдық жарнама келісімшартына қол қойды. Instagram-дағы ролик құмар ойынды жарнамалағаны үшін сынға ұшырады.

Жеке өмірі

2023 жылғы сәуірден бері Шаламе Кайли Дженнермен кездесіп жүр. Өзі екі жағалауда — Нью-Йорк пен Калифорния арасында тұрады.

Шаламе төңірегіндегі даулар

• Вуди Аллен. Шаламе «Нью-Йорктегі жаңбырлы күн» (2020) фильміне түсті, кейін қаламақысын Time’s Up, RAINN қорларына және Нью-Йорктегі ЛГБТ-орталыққа берді. Ол келісімшартқа байланысты Алленмен жұмысы туралы айта алмайтынын айтқан. Келісімшарттың мәтінін алған HuffPost бұған дау айтты. Аллен 2020 жылғы естелігінде актер «Оскар» алу мүмкіндігі үшін одан бас тартты деп жазды.
• Балет пен опера. 2026 жылғы ақпанда CNN мен Variety өткізген Мэттью Макконахимен кездесуде ол балет немесе операда — «тірі ұстап тұру керек» салаларда жұмыс істегісі келмейтінін айтты. Оған New York City Ballet примасы Меган Фэрчайлд, дирижер Алондра де ла Парра және Seattle Opera жауап берді. Опера TIMOTHEE промокодымен «Карменге» 14% жеңілдік жасады.
• Kalshi. 2026 жылдың жазында жанкүйерлер оны бәс тігуді жарнамалады деп айыптады.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Басты күн — 2026 жылғы 18 желтоқсан. Вильнёв трилогиясының финалы «Дюна: Үшінші бөлім» прокатқа шығады. Трейлері шілдеде көрсетілді. Шаламемен бірге Зендея, Флоренс Пью, Джейсон Момоа, Аня Тейлор-Джой және Роберт Паттинсон ойнайды. Сол күні «Кек алушылар: Ақырет күні» де шығады. Warner Bros. пен Disney «Барбенгеймер» сияқты әсерге үміттенеді, ал журналистер бұл бәсекені әзілдеп «Дюнсдэй» деп атады.

Алдағы жоспарлар:

• «Жалғыз емес» (Not Alone) — Illumination студиясының Селена Гомеспен бірге түсірілетін анимациялық фантастикалық комедиясы, премьерасы 2027 жылғы 16 сәуірде;
• High-Side — мотокросс әлеміндегі тонау туралы фильм, тағы да Джеймс Мэнголдпен;
• Ричард Пауэрстің «Алаң» (Playground) романының экранизациясы — әзірленіп жатыр.

Дереккөздер: Wikipedia — Тимоти Шаламенің өмірбаяны, Wikipedia — «Ұлы Марти»: бюджеті, кассасы, дайындық, Variety — 2026 жылғы «Алтын глобустағы» жеңіс, Wikipedia — 83-«Алтын глобус» салтанаты, Wikipedia — 98-«Оскар» салтанаты, ABC News — балет пен опера туралы сөздерден шыққан дау, Consequence — «Дюна: Үшінші бөлімнің» трейлері