Тим Цзю

Тим Цзю бүкіл мансабында рингке әкесінің атымен бірге шығып келеді. Әкесі Костя Цзю абсолютті әлем чемпионы болған, Бокс даңқы залына енген. Ұлынан да соны күтті. Тим WBO белбеуін алды, АҚШ-та қатарынан үш титулдық жекпе-жекте жеңілді, үйіне оралды — сөйтіп 2026 жылғы шілдеде Эррол Спенсті ұпаймен ұтты. Енді оның алдында жаңа мүмкіндік тұр: орта салмақта WBA белбеуі үшін Эрисланди Ларамен жекпе-жек.

Шығу тегі және отбасы

Тимофей Константинович Цзю 1994 жылғы 2 қарашада Сиднейде туған. Ата-анасы Ресейден көшіп келген. Әкесі Костя Цзю бірінші жартылай орта салмақтағы бұрынғы абсолютті әлем чемпионы, 2011 жылы Халықаралық бокс даңқы залына енген. Анасы — Наталья Аникина. Інісі Никита да кәсіпқой боксшы, Аустралияда әлі жеңілген жоқ.

Тим боксқа бірден келмеді. Алты жасында гимнастикамен айналысты, он жасында футболға ауысып, жергілікті құрамаларда ойнады. 13 жас шамасында отбасы бірнеше айға Мәскеуге көшті. 15 жасында Тим футболды тастап, боксты таңдады.

Білімі және әуесқой бокс

Цзю St George Christian School пен Newington College-де оқыды, кейін Сидней технологиялық университетінің бизнес бағдарламасына түсті. Әуесқойлар арасында 34 жекпе-жек өткізіп, біреуінде ғана жеңілді. 2011 жылы бірінші жартылай орта салмақта Аустралия чемпионатының қола жүлдесін алды. Кейін қолындағы жарақат оны шамамен төрт жылға боксқа жолатпады.

Кәсіпқой бокс: үйдегі ұзақ дайындық (2016–2021)

Цзю кәсіпқой боксқа 22 жасында келді. Алғашқы жекпе-жегі 2016 жылғы 17 желтоқсанда Sydney Cricket Ground стадионында өтті: алты раундта Зорран Кэссидиді ұпаймен жеңді. Сосын бес жылға жуық тек Аустралия мен Жаңа Зеландияда шығып, аймақтық белбеулерді жинады: WBC–ABCO, Аустралия чемпионы титулы, IBF Australasian, WBO Global, Достастық белбеуі.

Бұл кезеңнің басты жеңісі 2020 жылғы 26 тамызда Таунсвиллде келді. Цзю сегіз раунд бойы жартылай орта салмақтағы WBO-ның бұрынғы әлем чемпионы Джефф Хорнды соқты, ақыры Хорнның бұрышы жекпе-жекті тоқтатты. 2021 жылғы қарашада Тим 12 раундта жапониялық Такеси Иноуэден басым түсті: төрешілер 120:107, 120:107 және 119:108 деп есептеді.

АҚШ және WBO белбеуі (2022–2023)

2022 жылғы наурызда Цзю АҚШ-та алғаш рет шығып, Миннеаполисте Террелл Гаушаны бірауыздан шешіммен жеңді. Оның мақсаты бірінші орта салмақтың абсолютті чемпионы Джермелл Чарло еді. Жекпе-жек 2023 жылғы қаңтарға, Лас-Вегасқа белгіленді. Бірақ Чарло сол қолын сындырып алды да, кездесу кейінге шегерілді.

Чарлоның орнына 2023 жылғы 12 наурызда Сиднейде Тони Харрисон шықты. Цзю оны тоғызыншы раундта тоқтатып, WBO-ның уақытша белбеуін алды. Ал Чарло екінші орта салмаққа көтеріліп, Сауль «Канело» Альвареспен жекпе-жекке кетті. Сол 2023 жылы WBO Цзюді толыққанды чемпион деп жариялады. Ол белбеуін екі рет қорғады: маусымда Карлос Окампоны бірінші раундта нокаутқа жіберді, қазанда Брайан Мендосаны ұпаймен ұтты. Рекорды — 24:0.

Қатарынан үш жеңіліс (2024–2025)

2024 жылы Цзю Лас-Вегаста Кит Турманмен шығуы керек еді, бірақ Турман жарақат алды. Тим жекпе-жекке 12 күн қалғанда бойы екі метрге жуық солақай Себастьян Фундорамен шығуға келісті. 30 наурызда T-Mobile Arena-да екінші раундтың соңында ол Фундораның шынтағына соғылып, қасы жарылды — кейін оған он тігіс салынды. Жекпе-жектің соңына дейін көзіне қан ақты. Цзю бөлінген шешіммен жеңілді (Фундора үшін 116:112 және 115:113, Цзю үшін 116:112), WBO белбеуінен айырылды, бос тұрған WBC белбеуін де ала алмады. «Аздаған қаннан әлі ешкім өлген жоқ», — деді ол жекпе-жектен кейін, жарақатты сылтау етпеді.

2024 жылғы 19 қазанда Орландода Цзю жеңілмеген IBF чемпионы Бахрам Муртазалиевке қарсы шықты. Ресейлік боксшы оны төрт рет нокдаунға түсірді, үшінші раундта жекпе-жек тоқтатылды. 2025 жылғы сәуірде Тим үйінде Джозеф Спенсерді техникалық нокаутпен жеңіп, Фундорамен WBC белбеуі үшін реванш алды. Цзю бұл кездесуді өміріндегі ең маңызды жекпе-жек деп атады. Бірақ 2025 жылғы 19 шілдеде Лас-Вегаста жетінші раундтан кейін жалғастырудан бас тартты.

Аустралияға оралу және Спенсті жеңу (2025–2026)

АҚШ-тағы үш жеңілістен кейін Цзю бәрін басынан бастады — үйінде әрі орта салмақта. 2025 жылғы 17 желтоқсанда Сиднейде Энтони Веласкесті, 2026 жылғы 4 сәуірде Вуллонгонгта Денис Нуряны ұпаймен жеңіп, орта салмақтағы бос тұрған WBO International белбеуін алды.

Сосын 2024 жылдан бері айтылып жүрген жекпе-жек өтті. 2026 жылғы 25 шілдеде (Аустралияда 26-сы болатын) Сиднейдегі Afterpay Arena-да Цзю жартылай орта салмақтағы бұрынғы біріккен чемпион Эррол Спенспен кездесті. Америкалық үшін бұл Теренс Кроуфордтан жеңілгеннен кейінгі үш жылдағы алғашқы жекпе-жек еді. Бірінші жартысы тең өтті, соңғы раундтарды Цзю алды: 118:110, 117:111, 117:111. Оның бұрышында алғаш рет Джефф Фенек тұрды. «Эррол Спенс сияқты ұлы боксшыны жеңу мен үшін кез келген титулдан маңызды», — деді Тим. Спенс жекпе-жектен кейін бірден мансабын аяқтайтынын жариялады.

Стилі

Цзю — бойы 175 см, қол созымы 179 см оңақай. Ол қысым жасап, алға жүреді, денеге ауыр соғады: 28 жеңісінің 18-і мерзімінен бұрын келген. Оның әлсіз жерін Фундора сияқты ұзын, ыңғайсыз қарсыластар көрсетті. Үйінде ол бірде-бір рет жеңілген жоқ — барлық жеңілісі АҚШ-та болды.

Қазір (2026 жылғы қазан)

Цзюдің есебінде 28 жеңіс (18-і нокаутпен) және үш жеңіліс бар. 2026 жылғы 14 қазанда оның промоутері No Limit Boxing орта салмақта WBA белбеуі үшін Эрисланди Ларамен жекпе-жекті жариялады. Fox Sports Australia мәліметінше, тараптар желтоқсанды және Аустралияны көздеп отыр. Лара бұл белбеуді Жәнібек Әлімханұлына қарсы қорғауы керек еді, бірақ қазақстандық допингпен ұсталды. Цзю жеңсе, екінші салмақта әлем чемпионы атанады.

Дереккөздер: Wikipedia — Тим Цзюдің өмірбаяны мен рекорды, AAP — Фундорадан жеңіліс, 3 Kings Boxing — Цзю WBO-ның толыққанды чемпионы атанды, The Ring — Муртазалиевтен жеңіліс және Фундорамен реванш, theScore — Спенсті жеңу, The Nightly — Спенспен жекпе-жек және Цзюдің сөздері, The Ring — Ларамен жекпе-жек туралы келіссөздер