Рафинья

Оны «Интернасьонал» да, «Гремио» да алмады: бойы кішкентай, өзі арық деп тапты. Арада жылдар өтіп, Рафинья «Барселонаның» капитан білезігін таққан алғашқы бразилиялық болды, Чемпиондар лигасының үздік бомбардирі атағын бөлісті, «Алтын допта» бесінші орын алды. 2026 жылдың күзінде ол маусымды қатарынан екі хет-трикпен бастады. 25 қазанда Эль-Класикода «Реалға» гол да соқты, бірақ «Барса» бәрібір 1:2 есебімен жеңілді.

Шыққан ортасы: Рестинга фавеласы

Рафаэл Диас Белоли 1996 жылғы 14 желтоқсанда Порту-Алегриде дүниеге келді. Балалық шағы қаланың шет жағындағы Рестинга фавеласында өтті. Әкесінің тегі итальяндық, ол самба тобында ойнап, қолына түскен кез келген музыкалық жұмысты істеген. Анасы — аралас тектегі бразилиялық әйел. Рафиньяның інісі бар.

Рафинья ата-анасымен, інісімен және үй жануарларымен бір бөлмеде тұрғанын айтады. Кейде матчқа баратын жол ақысы болмаған, бейтаныс адамдардан тамақ сұраған кездері де болған. Жеті жасында Роналдиньоның туған күніне барды — онда әкесінің тобы ойнаған. Қазір Рафинья Роналдиньоны досым дейді.

Бас тартулар және төменгі лигалар (2005–2015)

Футболға ол Порту-Алегридегі әлеуметтік жоба арқылы келді. Кейін «Интернасьонал» мен «Гремиоға» сынаққа барды, бірақ екі клуб та бойы мен арықтығын сылтау етіп, алмады. Рафинья Роналдиньоның ағасы Роберто Ассис басқаратын «Порту-Алегри» клубында, кейін «Аудакста» ойнады. «Аудаксты» ол келгеннен шамамен бір жылдан кейін сатып жіберді.

2014 жылы ол «Имбитубаның» жастар құрамасында ойнап, Санта-Катарина штатының екінші дивизионында екінші орын алды. Одан соң «Аваиға» ауысты: 2015 жылғы қазанда негізгі құрамға көтерілді, бірақ 2016 жылдың басында ересектер үшін бір минут та ойнамай кетті. Мүмкіндікті Деку берді. «Барселонаның» бұрынғы жартылай қорғаушысы Рафиньяны жасөспірімдер арасындағы Сан-Паулу кубогында байқап, өзінің D20 Sports агенттігіне алды да, Португалияға ауысуын ұйымдастырды.

Португалия және Франция (2016–2020)

2016 жылғы 2 ақпанда Рафинья Гимарайнштың «Виториясымен» келісімшарт жасады. 13 наурызда «Пасуш ди Феррейраға» қарсы дебют жасады, ал 2017/18 маусымын 43 матчта 18 голмен аяқтады. Клуб оны 2017 жылдың ашылуы деп атады.

2018 жылдың мамырында ол Лиссабонның «Спортингіне» ауысып, Португалия лигасының кубогы мен Португалия кубогын ұтты — «Портуға» қарсы финалда пенальти сериясында гол соқты. 2019 жылы «Ренн» ол үшін шамамен €21 млн төледі, бұл клуб тарихындағы рекордтық трансфер еді. Рафинья командаға Франция чемпионатында үшінші орын алып, Чемпиондар лигасына алғаш рет шығуға көмектесті.

«Лидс» және Премьер-лига (2020–2022)

2020 жылғы 5 қазанда Рафинья «Лидспен» төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. Баспасөз дерегінше, мәміле шамамен £17 млн болған. 2021/22 маусымында ол 11 голмен команданың үздік бомбардирі атанды. Соның бірі — соңғы турдағы пенальти, ол «Лидсті» Премьер-лигада алып қалды.

Құрамаға да сол кезде шақырылды. Евро-2020 алдында Италия оны әкесінің тегі бойынша шақырмақ болды, бірақ итальяндық төлқұжат уақытында рәсімделмеді. 2021 жылғы 7 қазанда Рафинья әлем чемпионатының іріктеуінде Венесуэлаға қарсы (3:1) Бразилия құрамасында дебют жасады, ал бір аптадан кейін Уругвайға екі гол соқты.

«Барселона»: ауыр бастама (2022–2024)

2022 жылғы 15 шілдеде «Барселона» Рафиньяны бес жылға алды. Мәміле — €58 млн, бонустарымен €65 млн-ға (£55 млн) дейін. Ойыншыларды тіркеу мәселесіне байланысты оны алғашында футболкасында аты мен нөмірі жоқ таныстырды. Алғашқы маусымында ол Ла Лиганы жеңді, бірақ өз сөзінше, Хави кезінде оны 60-минут шамасында ауыстырып жіберуге үйреніп қалған.

2022 жылы Рафинья Катардағы әлем чемпионатына барды — Бразилия ширек финалда Хорватиядан пенальти сериясында ұтылды. 2024 жылғы Америка кубогында ол Колумбияға гол соғып (1:1), турнирдің символдық құрамасына енді, бірақ құрама тағы да ширек финалда пенальтимен, бұл жолы Уругвайдан жеңілді.

2024 жылы ол кетуге жақын болды. Сауд Арабиясының «Аль-Хилялы» ұсыныс жасаған соң «Барсаның» спорт директоры Деку — кезінде оны Еуропаға алып келген адам — агентіне басқа клуб іздеуді тапсырды. Рафиньяны қалдыру туралы шешімді жаңа бапкер Ханси Флик қабылдады.

Флик маусымы: требл және 34 гол (2024/25)

Флик Рафиньяға сол қапталда еркіндік беріп, айып алаңына үнемі кіріп отыруға рұқсат етті, кейін оны ортаға жақын ойната бастады. Жауабы күшті болды: 57 матчта 34 гол және 26 нәтижелі пас, командада ең көп ойын минуты да соныкі. «Барселона» чемпионатты, Король кубогын және Испания суперкубогын жеңді.

Чемпиондар лигасында ол 13 гол соғып, үздік бомбардир атағын Серу Гирассимен бөлісті. Топтық кезеңде «Баварияға» хет-трик жасады. 2025 жылғы 30 сәуірде «Интермен» ойында турнирдегі 20-нәтижелі әрекетін жасап, бұрын Мессиге тиесілі рекордты жаңартты. Ла Лига оны маусымның үздік ойыншысы деп таныды. 2025 жылдың мамырында клуб онымен келісімшартты 2028 жылғы 30 маусымға дейін ұзартты.

2025 жылғы «Алтын допта» Рафинья бесінші болды — Усман Дембеле, Ламин Ямаль, Витинья және Мохаммед Салахтан кейін. Ол мұны құрмет деп атады, бірақ көбірек күткенін, өзін бағаланбаған сезінетінін жасырмады. FIFA мен FIFPro-ның символдық құрамаларына ол енген жоқ.

«Барсаның» капитаны (2025–2026)

Тер Штеген мен Араухо кетіп, Френки де Йонг жарақат алған соң Рафинья алдымен уақытша капитан болды, ал 2025 жылғы 5 қыркүйекте ресми бекітілді. Клуб тарихында бұл рөлді атқарған алғашқы бразилиялық — сол. Кейін Флик: «Рафиньядан артық капитан жоқ», — деді.

2025/26 маусымы үзік-үзік өтті. 25 қыркүйекте «Овьедомен» матчта ол сан бұлшықетін жыртып алып, тек 22 қарашада оралды. 2026 жылғы 11 қаңтарда «Реалға» қарсы Суперкубок финалында (3:2) екі гол соғып, матчтың үздік ойыншысы атанды. 15 наурызда «Севильяға» (5:2) клуб сапындағы үшінші хет-тригін жасады. Наурызда Франциямен жолдас матчта сан жарақаты қайталанып, «Атлетикомен» Чемпиондар лигасының ширек финалын өткізіп алды. 10 мамырда Эль-Класикода (2:0) алмастырушы болып шықты — сол матчта «Барселона» Испанияның 29-чемпиондығын рәсімдеді.

2026 жылғы әлем чемпионаты

2026 жылдың мамырында Карло Анчелотти Рафиньяны Бразилияның әлем чемпионатына арналған тізіміне енгізді. 19 маусымда Гаитимен матчта (3:0) ол 40 минут ойнап, санын қайта жарақаттады — көктемгі жарақаттың қайталануы. Шотландиямен ойын мен Жапониямен 1/16 финалды өткізіп алды. 3 шілдеде Рафинья ортақ жаттығуға оралды, ал 5 шілдеде 1/8 финалда Бразилия Норвегиядан 1:2 есебімен жеңілді: екі голды да Эрлинг Холанд соқты, Неймар қосымша уақытта пенальтимен ғана жауап берді.

Дау: «алаңда да, алаңнан тыс та соғамыз»

2025 жылдың наурызында Аргентинамен іріктеу матчы алдында Рафинья Ромарионың подкастында сөйледі. «Аргентинамен ойнаймыз. Құдайға шүкір, енді Мессисіз», — деді ол. Бразилиялықтар оларды ойсырата ұта ма деген сұраққа: «Сөзсіз, керек болса, алаңда да, алаңнан тыс та», — деп жауап берді. 25 наурызда Буэнос-Айресте Аргентина 4:1 есебімен жеңді, Рафинья гол соға алмады. Кейін аргентиналықтардың бапкері Лионель Скалони оны кешіретінін, өйткені ол мұны «әдейі істемегенін» айтты.

2024 жылдың қазанында Рафинья өзі нысанаға айналды: «Сантьяго Бернабеуда» трибуналардың бір бөлігі оны, Ламин Ямаль мен Ансу Фатиді нәсілшілдікпен қорлады.

Жеке өмірі

Рафинья модель әрі блогер Наталия Родригес Белолиге үйленген. Олар жасөспірім кезден таныс, ұзақ уақыт дос болып жүрді, ал 2021 жылы кездесе бастады. Сол жылы Рафинья ұсыныс жасап, 2022 жылы той өтті. 2023 жылы ұлдары Гаэл дүниеге келді.

Марапаттары

• Испания чемпионы: 2022/23, 2024/25, 2025/26.
• Король кубогы: 2024/25. Испания суперкубогы: 2023, 2025, 2026.
• «Спортингпен» Португалия кубогы және Португалия лигасының кубогы.
• 2024/25 Чемпиондар лигасының үздік бомбардирі (13 гол, Гирассимен бірге) және 2024/25 маусымындағы Ла Лиганың үздік ойыншысы.
• 2024/25 Чемпиондар лигасы мен 2024 жылғы Америка кубогының символдық құрамасы.
• Ла Лиганың ай ойыншысы: 2024 жылғы тамыз және 2026 жылғы тамыз.
• 2025 жылғы «Алтын доп» — 5-орын.

Қазір (2026 жылғы қазан)

Жаңа маусымды Рафинья бұрын-соңды болмағандай бастады: Ла Лиганың алғашқы жеті турында — 12 гол мен 3 нәтижелі пас. 19 қыркүйекте «Севильяны» (3:1) ұтқаннан кейін оның төрт күнде екі хет-тригі болды, алдыңғысы — «Расингке». Жеті турдағы 15 нәтижелі әрекет — Ла Лигадағы XXI ғасыр рекорды, оны Карим Бенземамен бөліседі. Қатарынан екі турда үш-үштен гол соққан соңғы ойыншы 2018 жылы Антуан Гризманн болған.

25 қазанда өз алаңындағы Эль-Класикода ол 61-минутта Педридің өкшемен берген пасынан кейін бірден соғып, есепті теңестірді. Бірақ 87-минутта Килиан Мбаппе «Реалға» 2:1 жеңіс әперді. «Барселона» бәрібір 27 ұпаймен чемпионатта көш бастап тұр, ал капитанның келісімшарты 2028 жылдың жазына дейін жарамды.

Дереккөздер: Wikipedia — Raphinha, ARA — 2025 жылғы «Алтын доптағы» бесінші орын, theScore — келісімшартты 2028 жылға дейін ұзарту, SoccerNews — 2026 жылғы қыркүйектегі хет-триктер және Фликтің сөзі, Daily Sabah — капитандыққа жол, Football España — Аргентина туралы сөздері, World Soccer Talk — ӘЧ-2026-дағы жарақат, Sports Illustrated — Норвегиямен матч алдында, Wego — Бразилия ӘЧ-2026-да, Geo News — әйелі Наталия