Пётр Ян

Пётр Ян Солтүстік полярлық шеңбердің арғы жағында, Таймырдағы Дудинкада өсті, ММА-ға бокстан келді. UFC-тің ең жеңіл салмағында екі рет чемпион атанды, бір рет дисквалификацияға байланысты белбеуінен айырылды, кейін қатарынан үш рет жеңілді — сонда оны көбі есептен шығарып тастаған. 2025 жылдың желтоқсанында ол титулды Мераб Двалишвилиден тартып алды, ал 2026 жылғы 25 қазанға қараған түні Абу-Дабиде грузинді үшінші рет те жеңді. Енді олардың есебі Янның пайдасына 2:1.

Шығу тегі мен балалық шағы

Пётр Евгеньевич Ян 1993 жылы 11 ақпанда Красноярск өлкесіндегі Дудинкада туды. Wikipedia дерегінше, әкесінің тамыры аралас — қытай және грузин-орыс, анасы — орыс.

Алтыншы сыныпта Ян таэквондомен айналысты, кейін ағасының соңынан бокске барды — ағасы әуелі оны ертіп барғысы келмеген. Бокспен сегіз жылдай шұғылданып, 64 кг салмақта спорт шебері нормативін орындады. Кейін Красноярскідегі Сібір федералдық университетін «дене шынықтыру және спорт» мамандығы бойынша бітірді.

ММА-дағы алғашқы қадамдар және ACB белбеуі (2014–2017)

ММА-да Ян 2014 жылы 20 желтоқсанда Иркутскіде дебют жасап, Мурад Бакиевті үшінші раундта нокаутқа жіберді. 2015 жылы ACB лигасының ең жеңіл салмақтағы Гран-приін жеңіп алды. 2016 жылдың наурызында Магомед Магомедовпен алғашқы титул жекпе-жегінде бөлінген шешіммен жеңілді, бірақ бір жылдан кейін біртұтас шешіммен реванш алып, ACB чемпионы атанды. 2017 жылдың қыркүйегінде Матеус Маттосты техникалық нокаутпен жеңіп, белбеуін қорғады.

UFC-тегі өрлеу (2018–2020)

2018 жылдың қаңтарында Ян UFC-пен келісімшартқа қол қойып, жеңістер сериясын бастады: Сингапурда Теруто Исихараны нокаутқа жіберді, Джин Су Сонды, Джон Додсонды және Джимми Ривераны шешіммен ұтты. 2019 жылдың желтоқсанында Юрайя Фейберді басқа аяқпен соғып, нокаутқа түсірді.

2020 жылы 12 шілдеде UFC 251-де Ян Жозе Альдоны бесінші раундта тоқтатып, UFC-тің ең жеңіл салмақтағы чемпионы болды.

Тізе, Стерлинг және қара жолақ (2021–2023)

2021 жылы 6 наурызда UFC 259-да Ян белбеуінен сирек кездесетін жолмен айырылды: төртінші раундта жерде жатқан Алджамейн Стерлингтің басына тыйым салынған тізе соққысын жасап, дисквалификацияланды. Оған дейін екі төреші есепті оның пайдасына жүргізіп отырған.

2021 жылдың қазанында ол Кори Сэндхагенді жеңіп, уақытша титулды алды, бірақ 2022 жылдың сәуіріндегі біріктіру реваншында Стерлингке бөлінген шешіммен жеңілді. Сол жылдың қазанында Шон О’Мэллиге де бөлінген шешіммен жол берді — бұл үкімді көбі даулы деп санайды. 2023 жылдың наурызында Лас-Вегаста Мераб Двалишвилиге жеңілді. Қатарынан үш жеңіліс.

Оралу (2024–2025)

2024 жылдың наурызында Ян алдыңғы айқыш байламы мен мениск жыртылған күйде Сун Ядунды жеңді. Одан кейін Макаодағы кештің басты жекпе-жегінде Дейвесон Фигейреду мен 2025 жылдың шілдесінде Абу-Дабиде Маркус Макгиді шешіммен ұтты.

2025 жылы 6 желтоқсанда Лас-Вегастағы UFC 323-те Ян бір жылдағы төртінші қорғауына шыққан Двалишвилиге қарсы тұрды. Біртұтас шешіммен жеңіп, екінші рет чемпион атанды. Жекпе-жек кештің үздігі деп танылды, ал Янның өзі UFC нұсқасы бойынша жыл жекпе-жекшісі болды.

Двалишвилимен үшінші жекпе-жек (2026)

Реванш созылып кетті: 2026 жылдың басында Ян белінен ота жасатты. Үшінші кездесу Абу-Дабидегі «Этихад Аренада» өткен UFC 333-тің қосалқы басты жекпе-жегі болды. Оған дейін Ян қарсыласына мұрнын тағы сындыратынын айтты.

Жекпе-жек бес раундқа толық созылды. Алғашқы екі раундта Двалишвили қарқынмен және аяққа өтулермен қысым жасады, Ян үшінші мен төртінші раундта бастаманы қолына алып, соңғысын да өзіне қаратты. Үш төреші де Янның пайдасына 48:47 қойды. UFC мұны олардың бәсекесінің ең лайықты аяқталуы деп атады. Басты жекпе-жекті Александр Волкановски жеңген UFC 333 турнирінің қорытындысы.

Стилі мен деректері

Янның лақап аты — No Mercy, яғни «Аяусыз». Бойы — 170 см, қол сермеуі — 170 см, салмағы — 61 кг. Ол бокс пен ММА бойынша спорт шебері, бразилиялық джиу-джитсудан көк белбеуі бар. Екатеринбургте тұрады, Tiger Muay Thai, «Архангел Михаил» жекпе-жек клубы және American Top Team-де дайындалған. UFC 333-ке дейінгі рекорды — 20 жеңіс, 5 жеңіліс, бірде-біреуі нокаутпен не сабмишенмен емес.

Жеке өмірі

Ян Юлияға үйленген, олардың екі ұлы бар. Ол православ христиан.

Марапаттары

• UFC-тің ең жеңіл салмақтағы екі дүркін чемпионы және уақытша чемпионы;
• ACB чемпионы және 2015 жылғы ACB Гран-приінің жеңімпазы;
• төрт рет «Кештің үздік жекпе-жегі» және бір рет «Кештің үздік өнері» сыйлығы;
• UFC.com нұсқасы бойынша жыл жаңалығы (2018) және UFC-тің жыл жекпе-жекшісі (2025).

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Ян — UFC-тің ең жеңіл салмақтағы қазіргі чемпионы. Абу-Дабидегі жеңіс дивизионның соңғы жылдардағы басты бәсекесін жауып, Двалишвилимен есепті 2:1 етті. UFC 333-тен кейінгі рекорды — 21–5.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны мен жекпе-жектері, UFC — UFC 333 нәтижелері, Sport24 — үшінші жекпе-жек алдындағы статистика, LowKickMMA — ота және Янның үшінші жекпе-жек алдындағы сөзі, The National — UFC 333 анонсы