Патрик Стюарт

Сэр Патрик Стюарт — өмірінің жартысын Шекспир ойнауға арнаған британ актёры. Әлемдік даңқ оған 47 жасында, «Энтерпрайз» жұлдыз кемесі капитанының киімін кигенде келді. Жан-Люк Пикар мен профессор Чарльз Ксавьер оны поп-мәдениеттегі ең танымал тұлғалардың біріне айналдырды, ал сахна соңына дейін оның басты үйі болып қала берді. Стюарт 2026 жылдың қазанында Лос-Анджелесте қайтыс болды, ол 86 жаста еді.

Шыққан тегі мен балалық шағы

Патрик Стюарт 1940 жылғы 13 шілдеде Батыс Йоркширдегі шағын Мирфилд қаласында туды. Анасы Глэдис тоқыма фабрикасында тоқымашы болып істеді. Әкесі Альфред (1905–1980) Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британ армиясының парашют полкінде полк старшинасы болды, соғыстан кейін қара жұмыс істеп, пошташы болды.

Отбасы кедей тұрды, ал үйде бала әкесінің зорлық-зомбылығын көрді. Кейін Стюарт сахна ол үшін осыдан пана болғанын айтты. 1951 жылы ол Мирфилдтегі орта мектепке барды, ал 15 жасында оқуын тастады.

Газет, театр мектебі және алғашқы сахналар

Мектептен кейін Стюарт жергілікті газетке репортер әрі некролог жазушы болып орналасты. Бір жылдан соң кетіп қалды: театр қаттырақ тартты. Брайан Блессидпен бірге ол Bristol Old Vic театр мектебінде оқуға грант алды. Алғашқы кәсіби рөлдері аймақтық театрларда болды — Tengri Life Ливерпуль мен Шеффилд сахналарын атайды.

Корольдік Шекспир компаниясы (1966 жылдан)

1966 жылы Стюарт Корольдік Шекспир компаниясының труппасына кірді, бір жылдан кейін оның қауымдастырылған әртісі атанды. Труппада ол 15 жылдан астам жүрді. 1979 жылы «Антоний мен Клеопатрадағы» рөлі оған екінші пландағы үздік рөл үшін Лоренс Оливье сыйлығын әкелді — екеуінің біріншісін.

Сонымен қатар Стюарт кинода түсе бастады. Ол Джон Бурменнің «Экскалибурында» (1981) король Леодегранс, Дэвид Линчтің «Дюнасында» (1984) Гурни Халлек, «Леди Джейнде» (1986) Генри Грей рөлдерін сомдады. Бұлар байқалатын, бірақ қосалқы рөлдер еді — нағыз серпілістің келуіне бір жыл қалған.

Капитан Пикар (1987–2023)

1987 жылы Стюарт «Жұлдызды жол: Келесі ұрпақ» сериалында басты рөлге — капитан Жан-Люк Пикар рөліне бекітілді. Көпшілік оған алты жылдық келісімшарт үшін уайымдамауға кеңес берді: шоу бір жылға да әрең шыдайды деді. Сериал 1994 жылға дейін жүріп, жеті маусымға созылды — және шекспирлік актёрды әлемдік фантастиканың жұлдызына айналдырды.

Кейін Пикар үлкен киноға көшті. Стюарт оны төрт фильмде сомдады:

• «Жұлдызды жол: Ұрпақтар» (1994);
• «Жұлдызды жол: Алғашқы байланыс» (1996);
• «Жұлдызды жол: Көтеріліс» (1998);
• «Жұлдызды жол: Кек» (2002).

Соңғы фильмнен 18 жыл өткен соң ол рөлге тағы бір рет оралды — «Жұлдызды жол: Пикар» (2020–2023) сериалында, ол үш маусымын толық өтті.

Профессор Ксавьер (2000–2022)

Екінші культ рөл Стюартқа 2000 жылы бұйырды. «Икс адамдарда» ол телепат әрі мутанттардың тәлімгері профессор Чарльз Ксавьерді сомдады. 2000–2017 жылдары Стюарт сериядағы жеті фильмде ойнады, олардың ішінде «Икс адамдар 2», «Өткен болашақ күндері» және «Логан» бар.

2022 жылы ол Ксавьерге қайта айналды — бұл жолы Marvel әлемінде, «Доктор Стрэндж: Ессіздіктің мультиғаламында». Бұл рөл «Кек алушылар: Қиямет күні» фильмінде де жоспарланған еді.

Комедиялар мен дыбыстау

Мансабында комедиялар да болды — «Робин Гуд: Колготки киген еркектер» және «Үшінші артық». Стюарт «Американдық әке» мультсериалы мен «Мысыр ханзадасы» анимациялық фильміндегі кейіпкерлерді дыбыстады. Оның «Грэмми» сыйлығы да бар.

Сахнаға оралу

Голливудтағы даңқ оны театрдан алыстатпады. 2007 жылы Стюарт Вест-Эндте Макбетті ойнады, 2008 жылы Дэвид Теннантпен бірге «Гамлетте» Клавдийді сомдады. Осы рөлі үшін Оливьенің екінші сыйлығын алды. 2009 жылы ол Иэн Маккелленмен бірге сахнаға шықты.

Жеке өмірі

Стюарт үш рет үйленді. 1966–1990 жылдары Шейла Фальконермен, 2000–2003 жылдары Венди Ньюсспен некеде болды. 2013 жылы Санни Озеллге үйленді, ол соңғы күніне дейін қасында болды. Актёрдың екі баласы бар.

Марапаттары

• Лоренс Оливьенің екі сыйлығы: «Антоний мен Клеопатра» (1979) және «Гамлет» (2008);
• «Грэмми» сыйлығы;
• «Тони», үш рет «Алтын глобус», төрт рет «Эмми» және Киноактёрлер гильдиясының үш сыйлығына номинациялар;
• Британ империясы орденінің офицері;
• драма өнеріне сіңірген еңбегі үшін рыцарь атағы — королева Елизавета II, 2010 жыл.

Соңғы жылдары және қайтыс болуы (2026 жылғы қазан)

Өмірінің соңында Стюарт Альцгеймер ауруы мен Леви денешіктері бар деменциядан зардап шекті. Ол Лос-Анджелестегі үйінде қайтыс болды, бұл туралы 2026 жылғы 29 қазанда оның өкілі хабарлады. «Сэр Патрик Стюарттың қайтыс болғанын терең қайғымен хабарлаймыз. Ол кеше Лос-Анджелестегі үйінде, сүйікті әйелі Саннидің қамқорлығында дүниеден өтті», — делінген мәлімдемеде. Жақындарының айтуынша, соңғы күндері қасында отбасы мен достары болып, тірі музыка ойналды. Толығырақ — Патрик Стюарттың қайтыс болғаны туралы жаңалықта.

Дереккөздер: Wikipedia — Patrick Stewart, JoBlo — актёрдың қайтыс болғаны туралы өкілінің мәлімдемесі, Tengri Life — өмірбаяны және рыцарь атағы