Нұрбек Оралбай

Нұрбек Оралбай — соңғы жылдары қазақстандық бокстың тірегі болып жүрген екі егіздің бірі. 2023 жылы ол әлем чемпионы атанды, ал бір жылдан соң Парижден Олимпиада күмісін әкелді. Бұл — сол Ойындардағы қазақстандық боксшылардың ең үздік нәтижесі. Одан кейін оның ісі оңға баспады: егізі Айбек әлем чемпионаты мен Азиаданы ұтып жатқанда, Нұрбек екі турнирден де медальсыз оралды. 2026 жылы ол 90 кг салмаққа ауысып, Лос-Анджелеске дайындалып жүр.

Балуан отбасы және кездейсоқ зал

Нұрбек пен оның егізі Айбек Оралбай 2000 жылы 11 маусымда туған. Әкесі Рахат Оралбай — еркін күрестен спорт шебері, Жамбыл облысындағы Айша бибі ауылынан шыққан. 2008 жылы ол жұмыс табылған соң отбасын Астанаға көшіріп әкелді.

Әкесі ұлдарын күреске бергісі келді, бірақ ол кезде лайықты зал табылмады. Ол балаларды «Алатау» спорт кешеніне апарды, сол жерде оларды бапкер Асқар Еркебаевтың бокс тобына жазды. Әкесі мұны уақытша деп ойлаған. Бірақ бәрі керісінше шықты: бокс екеуін де баурап алды, ал Еркебаев әлі күнге дейін олардың бапкері.

Жасөспірімдер арасындағы жетістіктер (2018)

2018 жылы ағайындылар халықаралық деңгейге бірге шықты. Нұрбек жасөспірімдер арасындағы Азия чемпионатында күміс алды, кейін Будапештте 75 кг салмақта жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатын жеңді. Айбек сол жылы Буэнос-Айрестегі жасөспірімдер Олимпиадасының чемпионы атанды.

Әлем чемпионы атағына дейінгі жол (2021–2023)

Ересектер боксында Нұрбек алдымен қола жинады. 2021 жылы Қазақстан чемпионатын жеңіп, Белградтағы әлем чемпионатында үшінші орын алды. 2022 жылы Амманда Азия чемпионатының қоласын қосты.

Серпіліс 2023 жылдың мамырында Ташкентте болды. Оралбай 80 кг салмақта әлем чемпионатын жеңіп алды, финалда қытайлық Тохетаэрбиеке Танлатиханды ұтты. Бір жылдан соң ол осы атақпен Олимпиадаға аттанды.

Париж-2024: үш рет бөлек шешімнен кейінгі күміс

Париж Олимпиадасында Оралбай 80 кг салмақта шықты. Финалға жол оңай болған жоқ: австралиялық Каллум Питерсті ол 3:2 бөлек шешіммен, әзербайжандық Мұрад Аллахвердиевті бірауызды шешіммен, ал жартылай финалда доминикандық Кристиан Пиналесті тағы да 3:2 есебімен жеңді.

Финалда Нұрбек украиналық Александр Хижнякқа бөлек шешіммен жол беріп, күміс жүлдегер атанды. Бауырының жолы болмады: Айбек ширек финалда жеңіліп, медальсыз қалды. 2024 жылы 12 тамызда Астана әуежайында Нұрбекті жүздеген адам қарсы алды, Ойындардағы ең табысты қазақстандық боксшы ретінде оған арнайы сахна жасалды. Кейін Астана әкімі Жеңіс Қасымбек оған демеушілер сатып алған Land Rover Defender көлігінің кілтін тапсырды, ал бапкері Асқар Еркебаев 10 млн теңгелік сертификат алды. Мемлекеттік қаулы бойынша Олимпиада күмісі $150 мыңға бағаланады.

Рингтен тыс даңқ

Париж Оралбайды әлеуметтік желілердің жұлдызына айналдырды. Жанкүйер қыздар TikTok-та ол туралы видеолар құрастырды, ал қазақстандық БАҚ оны боксшылар арасындағы басты «краш» деп атады. Нұрбектің өзі 2024 жылы бұған байсалды жауап берді: жүрегі бос, ал үйлену туралы келесі Олимпиададан бұрын ойламайды. Оның айтуынша, болашақ жарының ақылды әрі діндар болғаны маңызды, ал боксты жақсы көруі міндетті емес. 2025 жылы оның бейнесі қазақстандық пошта маркасына басылды.

Сәтсіз цикл (2025–2026)

Жаңа олимпиадалық цикл сәтсіз басталды. 2025 жылдың қаңтарында Оралбай мұрнының жарақатынан әлі айығып жатқан еді. 2025 жылғы қыркүйекте Ливерпульдегі әлем чемпионатының ширек финалында ол өзбекстандық Жавохир Умматалиевке бірауызды шешіммен жеңіліп, медальсыз қалды. Дәл сол турнирде Айбек әлем чемпионы атанды.

2026 жылдың сәуірінде Нұрбек Ұланбатырда Азия чемпионатын жеңді. Жапониядағы Азия ойындарына ол енді 90 кг салмақта барды. Алғашқы жекпе-жекте ауғанстандық Силаб Нуриді 5:0 есебімен ойсырата жеңді, бірақ 28 қыркүйектегі ширек финалда өзбекстандық Турабек Хабибуллаевқа 2:3 бөлек шешіммен жол берді. Құраманың кураторы Мадияр Әшкеев кейін Нұрбектің иығы жарақатпен шыққанын айтты: «Барған соң және сонша күш жұмсаған соң, шығу керек».

Марапаттары

• Олимпиада ойындарының күмісі (Париж, 2024)
• Әлем чемпионы (Ташкент, 2023)
• Әлем чемпионатының қоласы (Белград, 2021)
• Азия чемпионы (Ұланбатыр, 2026), Азия чемпионатының қоласы (Амман, 2022)
• Жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионы (Будапешт, 2018)
• Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Азиададан кейін Оралбай иығын емдеп, дайындыққа оралуы керек. Әшкеев оның «әлі де күші бар» екеніне сенімді және Нұрбекті келесі әлем чемпионаты мен Олимпиададағы үздіктердің қатарынан күтеді. Басты мақсат түсінікті: Лос-Анджелес-2028-дегі Олимпиада алтыны, оны ағайындылардың екеуі де әлі алған жоқ. Әуесқой бокстағы ақшаның қалай бөлінетіні Айбектің мысалында «Айбек Оралбай қанша табады» мақаласында талданған.

Дереккөздер: Wikipedia — Нұрбек Оралбай, Kazinform — Оралбай ағайындылардың әкесі олардың жолы туралы, Tengrinews — Олимпиададан кейінгі сұхбат, «Казахстанская правда» — Астана әкімдігінің көлігі, 24KZ — жарақаттан кейін қалпына келуі, Sports.kz — 2025 жылғы әлем чемпионаты, Liter.kz — Азиада-2026-дағы бастамасы, Prosports.kz — Азиада-2026-дағы жеңіліс, Sports.kz — иық жарақаты