Ники Хайен

2026 жылдың жазында Англияда Ники Хайенді ешкім дерлік білмейтін. Мұны ол «Бёрнлидегі» алғашқы күнінде-ақ мойындады: жанкүйерлердің сенімін енді өзі табуы керек. Соған қарамастан бельгиялықтың артында «Брюггемен» алған чемпиондық, Чемпиондар лигасының 1/8 финалы және Бельгияның жыл бапкері атағы тұр. Қазақстандықтар үшін оның маңызы қарапайым: «Челсиден» жалға алынған Дастан Сәтбаевтың алаңда қанша минут ойнайтынын дәл Хайен шешеді.

Шыққан тегі және ойыншы мансабы (1999–2014)

Ники Хайен 1980 жылғы 16 тамызда Бельгияның шығысындағы Синт-Трёйден қаласында туған. Футболшы ретінде де сонда қалыптасты: жергілікті клубтың академиясынан өтіп, 1999 жылы негізгі құрамда дебют жасады. Бойы 188 сантиметр қорғаушы «Синт-Трёйден» сапында тоғыз маусымда 243 матч өткізді.

2008 жылы ол Нидерландыға, екінші дивизиондағы РБК «Розендалға» кетті, ал 2010 жылы Бельгияға оралды. «Ауд-Хеверле Лёвенмен» бірге жоғары дивизионға көтерілді. «Бёрнлидің» дерегінше, Хайен Бельгия мен Нидерландыда барлығы 400-ден астам матч ойнаған. Ол жұлдыз болмады, бірақ футболды элитадан бастап төменгі лигаларға дейін іштей жақсы білді.

Төменнен басталған ұзақ жол (2013–2022)

Хайен бапкерлікті ойнап жүрген кезінде бастады. 2013 жылы үшінші дивизиондағы «Дендерде» ойнаушы-бапкер болды, бірақ 2014 жылғы ақпанда нашар нәтиже үшін бапкерлік қызметтен босатылды. Одан кейін Бельгияның шағын клубтарында жылдар өтті: «Зварте Леув», «Тинен», «Гел», «Берхем Спорт». «Гелде» оның командасы 74 матчтың 42-сінде жеңді, ал «Берхемде» жеті ойында бірде-бір жеңіске жете алмады.

Кейін Хайен туған қаласындағы «Синт-Трёйденде» бас бапкердің міндетін уақытша атқарды, «Васланд-Беверенді» баптады. Ең күтпеген бетбұрыс 2021 жылы болды: бельгиялық Уэльске, «Хаверфордуэст Каунтиге» кетті. Ол Уэльс Премьер-лигасындағы алғашқы бельгиялық бапкер атанды, командасын лигада сақтап қалды, ал 2022 жылдың жазында кетті.

«Брюгге»: жастар командасынан чемпиондыққа (2022–2025)

2022 жылы Хайен «Брюггенің» жастар командасы Club NXT-ны басқарды. Мүмкіндік күтпеген жерден келді. 2024 жылғы 18 наурызда клуб Ронни Дейланы жұмыстан босатып, Хайенді уақытша бас бапкер етіп тағайындады. Ол маусымды чемпиондықпен аяқтады: «Брюгге» чемпиондық атағын «Серкль Брюггемен» 0:0 тең ойнап бекітті. 2024 жылғы 3 маусымда уақытша бапкер тұрақты қызметке бекітілді.

Келесі маусым оның мансабындағы ең сәтті кезең болды. «Брюгге» Чемпиондар лигасының 1/8 финалына жетті, Бельгия кубогы мен Суперкубогын жеңіп алды. Хайеннің өзі 2024 жылы Бельгияның жыл бапкері ретінде «Алтын бутсаны» және Раймон Гуталс атындағы сыйлықты алды. Чемпионатта оның басшылығымен команда 67 матчтың 41-інде жеңіп, 15 рет тең ойнады, 11 рет жеңілді. Клуб туралы толығырақ — «Брюгге» досьесінде.

Ешкім күтпеген отставка (2025 жылғы желтоқсан)

2025 жылғы 8 желтоқсанда «Брюгге» Хайенді жұмыстан шығарды. Бұл «Арсеналмен» Чемпиондар лигасы матчына екі күн қалғанда болды. Ресми себеп — сәтсіз серия: чемпионаттағы соңғы төрт матчтың үшеуінде жеңіліс, соңғысы «Синт-Трёйден» алаңында 2:3. Команда үшінші орында, көшбасшы «Юнион Сент-Жилуаздан» бес ұпай артта келе жатты, ал Чемпиондар лигасында бес турда төрт ұпай жинады.

Ойыншылар үшін бұл шешім күтпеген соққы болды. «Команда үшін тосын жаңалық. Мұны ешкім күткен жоқ», — деді капитан Ханс Ванакен. Хайеннің орнына «Гент» клубынан Иван Леко келді.

«Генк» және Англияға көшу (2025–2026)

Хайен жұмыссыз екі апта ғана жүрді: 2025 жылғы 22 желтоқсанда ол «Генкке» тағайындалды. Маусымды Бельгия чемпионатында жетінші орынмен аяқтады. Жалпы ел чемпионатында үш клубты басқарып, 127 матч өткізді.

2026 жылғы 10 шілдеде «Бёрнли» Хайенмен үш жылға келісімшарт жасағанын жариялады. Клуб жаңа ғана Премьер-лигадан 19-орынмен түскен еді: команда 75 гол жіберіп, бұл көрсеткіш бойынша лигада алда болды, ал соңғы 15 үй матчының бірде-бірінде жеңген жоқ. Скотт Паркер сәуірде-ақ келісім бойынша кеткен. Алдымен «Бёрнли» Крейг Беллами туралы Уэльс футбол қауымдастығымен келісуге тырысты, бірақ келіссөз нәтиже бермеді. Сөйтіп клуб Хайенді таңдады.

Оның тәсілі

Хайен өз идеясын алғашқы мәлімдемесінде-ақ айтты: «Біз допты ұстаймыз, мақсатты түрде прессинг жасаймыз және жас ойыншыларға орындықтағы орын емес, нағыз ойын уақытын береміз». Клубқа берген сұхбатында ол допты көп ұстайтын үстем футбол ойнағысы келетінін, жылдам шабуылдап, допты жоғарыдан қайтарып алғысы келетінін қосты. «Бёрнли» төрағасы Алан Пейс бұл таңдауды былай түсіндірді: Хайен айқын келбеті бар команда құрып, айналасындағы ойыншыларды жақсартады.

Бельгиялық өзін бұрынғы бапкерлермен салыстырудан бас тартты: «Мен өз жолымды таңдадым».

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Хайен баптайтын «Бёрнли» Чемпионшипте ойнайды, ал құрамда 18 жастағы Дастан Сәтбаев бар. Ұзақ жарақаттан кейін қазақстандық «Уотфордты» талқандаған матчта алмастырушы болып шықты, бірақ 13 қазанда «Чарльтонмен» ойынды (2:2) өткізіп алды. Хайеннің түсіндіруінше, тыйымды «Челси» дәрігерлері салған: жалға беру шарты бойынша ойыншының жарақатына қатысты Лондон клубының да сөзі өтеді. Бапкер Сәтбаевты жылдамдығы, техникасы және шабуылдағы әртүрлілігі үшін мақтайды. Шабуылшының келесі мүмкіндігі — 16 қазандағы «Вулверхэмптонмен» матч. Толығырақ — «Челсидің» Сәтбаевқа қатысты шешімі туралы жаңалықта.

Дереккөздер: Wikipedia — Ники Хайеннің өмірбаяны, Burnley FC — Хайеннің тағайындалуы, Burnley FC — Хайеннің алғашқы сұхбаты, beIN Sports — «Бёрнлимен» келісімшарт және «Брюггедегі» статистика, Reuters — «Бёрнли» Хайенді тағайындады, Reuters — «Брюгге» ойыншыларының отставкаға реакциясы, AFP — «Брюгге» «Арсенал» алдында бапкерін жұмыстан шығарды