Майкл Джексон

Жұмысшылар қаласы Гэриден шыққан бала 11 жасында Jackson 5-тің алғашқы хитін орындады, кейін өз буынының ең көп сатылған әншісіне айналды: Thriller, ай жүрісі, 13 «Грэмми» және 500 млн-нан астам сатылған жазба. Ол 50 жасында пропофолдың артық дозасынан қайтыс болды, ал балаларға зорлық көрсетті деген айыптар әлі күнге дейін жұртты екіге бөледі. Бірақ қайтыс болғанына 17 жыл өтсе де, Майкл Джексон дүниеден озған кез келген жұлдыздан көп табыс табады. 2026 жылы «Майкл» байопигі тарихта алғаш рет $1 млрд-тан астам жинаған музыкалық өмірбаяндық фильм болды.

Гэри және отбасы

Майкл Джозеф Джексон 1958 жылғы 29 тамызда Индиана штатындағы Гэри қаласында туған. Ол Джо мен Кэтрин Джексонның он баласының сегізіншісі еді. Ағалары мен інілері Джеки, Тито, Джермейн, Марлон, Рэнди, апалары мен сіңлілері Ребби, Ла Тойя, Джанет — отбасының дерлік бәрі музыкаға кетті. Марлонның егізі Брэндон туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды.

Jackson 5 (1968–1975)

Әкесі ұлдарынан топ құрды, 1968 жылдың шілдесінде Jackson 5 Motown-да сынақтан өтті. 1969 жылдың наурызында лейбл олармен жеті жылдық эксклюзив келісімшарт жасады. Кішкентай Майкл топтың дауысы мен бет-бейнесіне айналды. Алғашқы төрт сингл — «I Want You Back», «ABC», «The Love You Save» және «I’ll Be There» — Billboard Hot 100 тізімін қатарынан бастап шықты. Бұған дейін ешкім мұндай нәтижеге жетпеген.

1975 жылы ағайындылар Epic-ке ауысты. Jackson 5 атауы Motown-ға тиесілі болғандықтан, топ The Jacksons деп аталды. Джермейн ескі лейблде қалып, оның орнына Рэнди келді.

Off the Wall және Thriller (1979–1983)

Жеке мансабындағы серпіліс 20 млн-нан астам дана сатылған Off the Wall (1979) альбомымен келді. Келесі қадам поп-музыканы өзгертті. Thriller 1982 жылғы 30 қарашада шығып, тарихтағы ең көп сатылған альбом болды: Guinness сатылымды 67 млн деп бағалайды, бірақ деректердің қатты алшақ екенін ескертеді. АҚШ-та RIAA 34 млн дананы сертификаттады.

1983 жылғы 25 наурызда Motown 25 мерейтойлық шоуында Джексон ай жүрісін алғаш көрсетті. Мамырдағы трансляцияны шамамен 47 млн көрермен көрді. 1984 жылғы «Грэмми» марапатында ол бір кеште сегіз жүлде алды — бұл ер әртістер арасындағы Guinness рекорды. Олардың ішінде Thriller үшін «Жыл альбомы», «Beat It» үшін «Жыл жазбасы», «Billie Jean» үшін екі марапат және Куинси Джонспен бірге «Жыл продюсері» бар.

Bad, Dangerous және үлкен стадиондар (1987–1993)

Bad (1987) Hot 100-де бес сингл бірінші орынға шыққан алғашқы альбом болды: «I Just Can’t Stop Loving You», «Bad», «The Way You Make Me Feel», «Man in the Mirror» және «Dirty Diana». Таралымы — 35 млн-нан астам. Одан кейін шыққан Dangerous (1991) 2018 жылға қарай шамамен 32 млн дана сатылды.

1993 жылғы 31 қаңтарда Джексон Rose Bowl стадионында Super Bowl XXVII үзілісінде өнер көрсетті. Шоуды АҚШ-та 133,4 млн адам көрді. Мансабында оның Hot 100-де бірінші орынға шыққан 13 жеке синглы бар.

Бизнес: Beatles каталогы

1985 жылы Джексон ATV Music баспасын $47,5 млн-ға сатып алды. Онымен бірге Beatles әндерінің құқығы да оған өтті. 1995 жылы ATV Sony-дің музыкалық баспасымен бірігіп, Sony/ATV құрылды: Джексон 50% үлесін сақтап, бірден $95 млн алды. 2016 жылы мұрагерлер Sony/ATV-нің қалған жартысын Sony-ге $750 млн-ға сатты.

Айыптар мен соттар (1993–2005)

1993 жылы Джексонды алғаш рет балаға жыныстық зорлық көрсетті деп айыптады. Азаматтық талап 1994 жылдың қаңтарында $15,3 млн төлеммен реттелді, полиция қылмыстық іс қозғамады. 2005 жылы жаңа айыптан кейін сот өтті: 13 маусымда алқабилер Джексонды барлық тармақ бойынша ақтады.

2019 жылы Дэн Ридтің «Неверлендтен кету» деректі фильмі шықты. Онда Уэйд Робсон мен Джеймс Сейфчак балалық шағында зорлыққа ұшырағанын айтты. Мұрагерлер фильмді «таблоид стиліндегі абыройды өлтіру» деп атап, HBO-ға шағым түсірді. Фильм «Эмми» алды, ал 2024 жылдың қазанында тараптар істі тоқтатып, картина Max платформасынан алынды.

Соңғы альбомдар және қайтыс болуы (1995–2009)

1995 жылы HIStory (шамамен 20 млн дана), 2001 жылы Invincible шықты. Соңғысын жазу $30 млн-ға түсті — бұл тарихтағы ең қымбат альбом, бірақ ол шамамен 8 млн дана ғана сатылды. 2006 жылы Guinness Джексонды барлық уақыттағы ең табысты әртіс деп таныды.

2009 жылғы 25 маусымда Джексон Лос-Анджелестің Холмби-Хиллз ауданындағы үйде есінен танған күйде табылды. Жергілікті уақытпен 14:26-да UCLA медициналық орталығының дәрігерлері оның қайтыс болғанын растады. Себебі — тыныштандыратын дәрілермен бірге пропофолдан жіті улану; коронер өлімді кісі өлтіру деп сараптады. Әншінің жеке дәрігері Конрад Мюррей 2011 жылдың қарашасында абайсызда кісі өлтіруге кінәлі деп танылып, төрт жылға сотталды.

Денсаулығы және сыртқы келбеті

Джексонның ағарып бара жатқан терісі ондаған жыл бойы өсектің тақырыбы болды. Оның дерматологы Арнольд Кляйн 1983 жылы оған қызыл жегі, 1986 жылы витилиго диагнозын қойған. Сот-медициналық сараптама витилигоны растады — кеудесінде, ішінде, бетінде және қолдарында пигменті жоқ дақтар болған.

Жеке өмірі

1994 жылдың мамырында Джексон Элвистің қызы Лиза Мари Преслиге үйленді. 1995 жылдың желтоқсанында ерлі-зайыптылар ажырасып кетті, көп ұзамай Пресли ажырасуға арыз берді. 1996 жылы HIStory туры кезінде Сиднейде ол Дебби Роуға үйленді. Ол Джексонға Принс есімді ұл (1997) және Пэрис есімді қыз (1998) туып берді; неке 2000 жылы бұзылды. Үшінші баласы — Бланкет деген атпен белгілі Принс Майкл Джексон II — 2002 жылы суррогат анадан туды, кейін Биджи деген атты алды.

Оның тұйық әлемінің символы Калифорниядағы шамамен 2700 акр жерді алып жатқан, 1988 жылы $17 млн-ға сатып алынған Neverland ранчосы болды.

Қайтыс болғаннан кейінгі ақша

Джексонның мұрасы әлі де орасан зор табыс әкеледі. Forbes-тың дүниеден озған ең көп табыс табатын танымал тұлғалар рейтингінде ол 17 жылдың 13-інде бірінші орын алды. Рекордтық жылдар — 2016 жыл ($825 млн, Sony/ATV үлесінің сатылуы), 2024 жыл ($600 млн) және 2018 жыл ($400 млн). 2025 жыл үшін Forbes оның табысын $105 млн деп есептеді — тағы да бірінші орын. БАҚ дерегінше, 2024 жылдың ақпанында Sony оның музыкалық каталогының жартысын $600 млн-ға сатып алуға келісті, яғни бүкіл каталогты $1,2 млрд-қа бағалады.

Марапаттары

• 13 «Грэмми», сондай-ақ Grammy Legend Award және өмір бойғы жетістіктері үшін марапат;
• Рок-н-ролл даңқ залы — екі рет: 1997 жылы Jackson 5 құрамында және 2001 жылы жеке әртіс ретінде;
• Guinness: ең көп сатылған альбом (Thriller), барлық уақыттағы ең табысты әртіс, бір кештегі сегіз «Грэмми» рекорды;
• Guinness дерегінше, 2000 жылы 39 қайырымдылық ұйымын қолдады — бұл кез келген әртістен көп.

Қазір (2026 жылғы қазан)

Басты рөлде әншінің жиені Джаафар Джексон ойнаған Антуан Фукуаның «Майкл» байопигі 2026 жылғы 24 сәуірде шықты. Сыншылар оны салқын қарсы алды, бірақ маусымда фильм «Богемиялық рапсодияны» басып озып, ең кассалы музыкалық байопик атанды, ал шілдеде $1 млрд-тан асты. Қазанда «Алтын глобус» «Майклды» мюзикл санатына қабылдамады: Lionsgate 31 қазанға дейін шағымды ұтпаса, фильм драмалар қатарында бәсекелеседі. Студия екінші бөлімді 2027 жылдың соңында немесе 2028 жылдың бірінші жартысында шығаруды жоспарлап отыр.

Дереккөздер: Wikipedia — Michael Jackson, Wikipedia — The Jackson 5, Wikipedia — Майкл Джексонның қайтыс болуы, Guinness — ең көп сатылған альбом, Guinness — бір жылдағы сегіз «Грэмми», Rock & Roll Hall of Fame — Майкл Джексон, Rock & Roll Hall of Fame — Jackson 5, Wikipedia — Super Bowl XXVII шоуы, Euronews — Sony-дің каталог мәмілесі, Wikipedia — Forbes-тың қайтыс болған танымал тұлғалар рейтингтері, Wikipedia — «Неверлендтен кету», ABC News — сараптама нәтижелері, Amsterdam News — байопик прокаты, Variety — «Майкл 2» жоспарлары, MichaelJackson.com — 2006 жылғы Guinness рекордтары