Лео Игита

Гол соғатын қақпашы: құрама үшін 11 гол, қатарынан үш Еуропа чемпионатында гол. Лео Игита футзалдан бес рет әлемнің үздік қақпашысы атанды, сол жылдардың бәрінде Қазақстан үшін ойнады. Риодан шыққан бразилиялық Қарағандыға 23 жасында келіп, қазақстандық футзалдың бет-бейнесіне айналды. Оның есебінде екі УЕФА кубогі, Еуро-2016 қола медалі және әлем чемпионатындағы төртінші орын бар. 2026 жылдың қазанында 40 жастағы капитан ӘЧ-2028 іріктеуі құрамадағы соңғы циклі болатынын айтты.

Рио, балалық шақ және лақап ат

Шын аты — Леонардо де Мело Виейра Лейте. Ол 1986 жылғы 6 маусымда Рио-де-Жанейрода туған. Бес жасынан қақпаға тұрды, бірақ қақпашыға ұқсамай ойнады: айып алаңынан шығып, допты алып жүріп, аяқпен пас берді. Сол үшін оған бала кезінде колумбиялық Рене Игитаның атын берді. Ол да қақпадан шығып, аяқпен ойнауымен танымал болған. Португал Уикипедиясының дерегінше, лақап ат Social Ramos клубында жабысқан.

Жасөспірім кезінде Рио клубтарында ойнады: Social Ramos, River, «Фламенго», «Флуминенсе», «Васко да Гама», «Кабу-Фриу». 16–17 жасында үлкен футболдан кетуге тура келді. Бойы 180 см болғандықтан, оны қақпашы үшін аласа деп санады. Осылайша ол біржола футзалға ауысты.

Алғашқы ересек клубтар (2006–2011)

2006 жылдан бастап Игита Бразилияның ересек футзалында — «Кабу-Фриу» мен «Васкода» ойнады. 2009/10 маусымында ол Қазақстанға алғаш рет келіп, қарағандылық «Тұлпарға» қосылды. Кейін португалдық «Белененсеште» қысқа кезең болды: Inbusiness дерегінше, 2011 жылдың басында бұл сынақ еді. Португалияда орнығу мүмкін болмады.

«Қайрат»: 13 жыл және 39 трофей (2011–2024)

2011 жылы Игита алматылық «Қайратқа» ауысып, онда 13 жыл ойнады. Дәл осы жылдары қазақстандық клуб Еуропа футзалының алыптарының біріне айналды:

• УЕФА кубогі — 2012/13 және 2014/15;
• Құрлықаралық кубок — 2014 жылы жеңіс, 2015 жылы күміс;
• 2018/19 Чемпиондар лигасының Алматыдағы финалы — «Спортингтен» 1:2 есебімен жеңіліс;
• Қазақстанның 10 чемпиондығы, 11 кубогы және 9 суперкубогы.

Барлығы «Қайратта» оның 39 трофейі бар. Клубта да, құрамада да ол 2-нөмірмен ойнады. 2024 жылдың маусымында келісімшарты аяқталып, тараптар қоштасты.

Бұл тарихтың соңы шулы болды. «Семейге» қарсы чемпионат финалынан кейін Игита жанкүйерлер асфальтқа жайып қойған «Ақтөбе» мен «Астананың» шарфтарының үстінде биледі. Видео желіде тарап кетті, клуб пен Футзал қауымдастығы мәлімдеме жасады. Қақпашы Instagram-дағы стористе кешірім сұрады.

«Семей» (2024 жылдан)

2024 жылғы 2 шілдеде Игитаны «Семейде» — финалдағы сол қарсыласта таныстырды. Онда ол 22-нөмірмен ойнайды. Жаңа клубпен әзірге чемпиондық жоқ: 2025/26 маусымының финалында «Семей» сериядағы бесінші матчта «Қайратқа» қосымша уақытта 2:3 есебімен жеңілді. 2026 жылдың күзінде де Игита «Семейде» ойнап, құрамаға осы клубтың ойыншысы ретінде шақырылып жүр.

Қазақстан құрамасы (2013 жылдан)

Игита Қазақстан құрамасы сапында 2013 жылы алғаш ойнады. 50-матчын 2019 жылы, 100-матчын ӘЧ-2024 ширек финалында Аргентинаға қарсы өткізді. 2026 жылдың қазанындағы дерек бойынша оның есебінде 106 матч және 11 гол бар. Ол көп жылдан бері капитан.

Басты турнирлер:

• Еуро-2016 — қола. Үшінші орын үшін матчта Қазақстан Сербияны 5:2 есебімен ұтты, Игита гол соқты. Ол турнирдің символдық құрамына енді.
• ӘЧ-2016 — 1/8 финалда Испаниядан 2:5 есебімен жеңіліп, сыннан өтпеді.
• Еуро-2018 — Испаниямен жартылай финал: негізгі уақытта 5:5, пенальтиде 1:3. Игита тағы гол соқты.
• ӘЧ-2021 — төртінші орын, құрама тарихындағы ең үздік нәтиже. Жартылай финалда Қазақстан Португалиядан қосымша уақыттан кейін пенальтиде жеңілді.
• Еуро-2022 — Финляндия қақпасына гол, матч 6:2 есебімен жеңіспен аяқталды.
• ӘЧ-2024 — ширек финал. 1/8 финалда Қазақстан әлемнің қазіргі чемпионы Португалияны 2:1 есебімен шығарып жіберді, Игита команданың үздік ойыншысы атанды. Одан кейін Аргентинадан 1:6 есебімен ойсырай жеңілді, бір гол оның айып алаңынан тыс жіберген қатесінен кейін өтті.

УЕФА дерегінше, Игита — үш Еуропа чемпионатында гол соққан алғашқы қақпашы. 2024 жылдың маусымында ол Өзбекстандағы мундиаль 95% ықтималдықпен соңғысы болатынын айтқан. Бірақ 2025 жылдың қыркүйегінде Еуро-2026-ға жолдама үшін Италиямен өткен стыктық матчтарға Қазақстанды капитан ретінде алып шықты. Италиялықтар пенальтиде өтті.

Әлемнің үздік қақпашысы

Futsal Planet сыйлығы Игитаны бес рет әлемнің үздік қақпашысы деп таныды — 2015, 2016, 2018, 2019 және 2020 жылдардың қорытындысымен. 2020 жылдың наурызында жарияланған төртінші марапат оны сыйлық тарихындағы қақпашылар арасында рекордсмен етті. 2018 жылы ол үшін туған «Фламенго» клубы оны құрметтеді.

Оның қолтаңбасы бала кезден қалыптасқан: аяқпен ойнайтын, шабуылға қатысатын қақпашы. Құрама үшін 11 гол да сол жерден — қақпашы үшін сирек көрсеткіш.

Қазақстан және отбасы

Игита Қазақстан азаматтығын алып, 2013 жылдан құрама сапында ойнайды. 2017 жылы-ақ ол Sports.kz-ке қазақ болғанын, Алматыда әйелі және қызымен тұратынын айтқан. Қызы Қазақстанда оқиды, ал Игита мансабы аяқталған соң осында тұрғысы келеді. Бұл туралы ол Tengrinews-ке берген үлкен сұхбатында айтты.

«Қазақстан — менің үйім, маған, әйеліме, қызыма есік ашқан жерім», — деді ол 2026 жылдың қазанында. Бразилиямен байланыс та үзілмеген: Игита — «Васконың» футзал жобасының кіндік әкесі.

Қазір (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 20 қазанда Қазақстан ӘЧ-2028 іріктеуінің негізгі кезеңіндегі алғашқы матчта Астанада Беларусьті 5:4 есебімен ұтты. Басты кейіпкер Эдсон болды — ол Беларусь қақпасына хет-трик соқты. Ойыннан кейін Игита қазіргі циклді құрамадағы соңғысы деп атады. Бұл бірден кету емес: алда 10 қарашада Словакияда Беларусьпен жауап матчы және Албаниямен екі ойын бар. Осы кезде Қазақстан футзалдан Еуро-2030-ды өткізуге үміткер. Игитаның өз жоспары бойынша, ол кезде қақпада ол болмайды.

Дереккөздер: Wikipedia — Leo Higuita, Wikipédia — Leo Higuita, FIFA — балалық шақ және лақап ат, Inbusiness — «Қайраттан» кетуі және трофейлер, Inbusiness — «Семейге» ауысуы, Inbusiness — Futsal Planet рекорды, Kazinform — 2019 жылғы Чемпиондар лигасының финалы, Yuz.uz — үш Еурода гол, Inbusiness — ӘЧ-2024 ширек финалы, Informburo — шарфтар дауы, Sports.kz — «Мен қазақ болдым», Tengrinews — сұхбат, ҚФФ — Италиямен стыктық матчтар, Sports.kz — 2025/26 чемпионат финалы, Vesti.kz — соңғы цикл туралы мәлімдеме