Есжан Биртанов

Есжан Биртанов қаржы саласындағы мемлекеттік қызметте ширек ғасырға жуық жүрді: Ұлттық банктің дилерінен төраға орынбасарына дейін көтерілді, арасында KASE биржасында және «Бәйтерек» холдингінде істеді. 2022 жылы Ұлттық банктен кеткен соң жеке бизнеске ауысты. Оның Tansar Capital компаниясы қазақстандықтардың зейнетақы ақшасының бір бөлігін басқарады, ал 2026 жылғы қазанда Биртановтың тобы АХҚО-да исламдық банк тіркеді.

Шыққан тегі және білімі

Есжан Амантайұлы Биртанов 1975 жылғы 1 шілдеде Алматыда туған. Ол Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінде, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде және «Тұран» университетінде оқыды. Оның бауыры — Қазақстанның бұрынғы денсаулық сақтау министрі Елжан Биртанов.

Ұлттық банк және инвестициялық корпорация (1998–2015)

Ұлттық банкке Биртанов 1998 жылы жетекші дилер болып келді. Кейінгі жылдары монетарлық операциялар департаменті директорының орынбасарына дейін өсіп, бұл қызметті 2005–2012 жылдары атқарды.

2012 жылы ол Ұлттық банктің Ұлттық инвестициялық корпорациясын құруға қатысып, оның басқармасын басқарды. 2014 жылы орталық аппаратқа оралып, төрағаның кеңесшісі әрі жоспарлау және бюджет департаментінің директоры болды.

KASE басында жарты жыл (2015–2016)

2015 жылғы шілдеде Биртанов Қазақстан қор биржасы басқармасының төрағасы болып үш жылға сайланды. Ол Максат Қабашевтің орнын басты. Қысқа уақытта биржа London Stock Exchange Group, Thomson Reuters және Oliver Wyman компанияларымен меморандумға қол қойып, БҰҰ-ның «Тұрақты даму биржалары» бастамасының серіктесі атанды.

Бірақ 2016 жылғы 11 қаңтарда оның өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқтатылды. KASE мұны басқа жұмысқа ауысуымен түсіндірді. Forbes Kazakhstan сол кезде Биртанов «KASE басшысы қызметінде 6 ай ғана тұрды» деп жазды. Сол күні ол Ұлттық инвестициялық корпорацияның басқармасын қайта басқарды, ал биржаны уақытша оның орынбасары Наталья Хорошевская қабылдады.

«Бәйтерек» және Ұлттық банк төрағасының орынбасары (2017–2022)

2017 жылғы 1 қарашадан бастап Биртанов Standard Life сақтандыру компаниясы кеңесінің тәуелсіз директоры болды. 2018 жылғы қаңтарда «Бәйтерек» холдингіне басқарушы директор болып ауысып, активтерді басқару мен корпоративтік қаржыны қадағалады.

2019 жылғы наурызда Қасым-Жомарт Тоқаев оны Ұлттық банк төрағасының орынбасары етіп тағайындады. Бұл қызметте ол Жанат Құрмановтың орнын басты. Сол жылдың мамырында Биртанов KASE директорлар кеңесін басқарды, сондай-ақ БЖЗҚ директорлар кеңесінің төрағасы болды. Ұлттық банк төрағасының орынбасары қызметінде 2022 жылға дейін қалды.

Жеке бизнес: Freedom және Tansar (2022–2026)

Ұлттық банктен кейін, 2022 жылы Биртанов Freedom Life және Freedom Finance Insurance сақтандыру компанияларының директорлар кеңесіне кірді. 2024 жылғы қазанда Tansar Capital инвестициялық компаниясының директорлар кеңесін басқарып, оның иелерінің бірі болды. 2024 жылғы желтоқсанда Freedom Life кеңесінен шықты.

Tansar Capital нарықта 1995 жылдан бері жұмыс істейді, 2022 жылға дейін CAIFC Investment Group деп аталған. Қазір ол Tansar Group-қа тиесілі, оның иелері — Биртанов пен қаржыгер Ержан Ағыбаев. 2026 жылғы наурызда БЖЗҚ Tansar Capital-мен сенімгерлік басқару шартын жасасып, компания зейнетақы активтерінің жеке басқарушысы атанды. 2026 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша оның басқаруында 740 млн теңгеден астам зейнетақы жинағы болды — бұл жеке басқарушылардағы қаржының 0,49%-ы.

Қазір (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 16 қазанда АХҚО-да жарғылық капиталы $12 млн Tansar Islamic Bank Ltd тіркелді. Жалғыз акционері — Tansar Group. Банк бизнес пен жеке клиенттерді исламдық қаржыландырумен, төлемдермен, аударымдармен және валюта айырбасымен айналыспақ. Биртанов оның директорлар кеңесіне кірді, бас директор болып Рүстем Баймаханов тағайындалды.

Тіркеу әзірге банк қызметін жүргізуге құқық бермейді: ол үшін АХҚО реттеушісінің авторизациясы керек. Толығырақ — Tansar Islamic Bank туралы жаңалығымызда.

Дереккөздер: Forbes Kazakhstan — Ұлттық банкке тағайындалуы және өмірбаяны, Forbes Kazakhstan — KASE-ден кетуі, Tengrinews — KASE директорлар кеңесінің төрағасы, Bes.media — Freedom Life-тан кетуі және Tansar Capital, БЖЗҚ — директорлар кеңесі, Kursiv — БЖЗҚ мен Tansar Capital шарты, Kursiv — Tansar Islamic Bank-тің тіркелуі