Эрлинг Холанд

Эрлинг Холанд — «Манчестер Сити» шабуылшысы, Норвегия құрамасының капитаны және, бәлкім, қазіргі футболдағы ең дәл гол машинасы. Бір маусымдағы АПЛ рекорды, Премьер-лиганың үш «Алтын бутсасы», лига тарихындағы ең жылдам жүз гол және 2023 жылғы требл. 2026 жылдың жазында ол алғаш рет әлем чемпионатында ойнап, Норвегияны бірден тарихындағы алғашқы ширек финалға жеткізді. Енді оның жаңа бапкері бар — Пеп Гвардиола кетті, «Ситиді» Энцо Мареска басқарды. Ал қазан айының басында Холанд құрамада өзі ауыстыруды сұрады: алда «Энфилд» пен ПСЖ, Манчестерде бәрі оның аяғына қарап отыр.

Шығу тегі және отбасы

Эрлинг Браут Холанд 2000 жылғы 21 шілдеде Англияның солтүстігіндегі Лидс қаласында туған. Туған жері кездейсоқ емес: әкесі Алф-Инге (Алфи) Холанд ол кезде «Лидс Юнайтедте» ойнайтын. Анасы Гри Марита Браут 1990-жылдары Норвегияның жетісайыс чемпионы болған. Бұл отбасында спорт гені бүкіл туысқа тараған: Эрлингтің немере бауырлары — Йонатан Браут Брунес, Эмма Браут Брунес және Альберт Браут Тьоланн — да кәсіпқой футболшылар.

2004 жылы, Эрлинг үш жаста болғанда, отбасы Норвегияға — Ставангерге жақын Брюне қалашығына оралды. Сол жерде ол бес жасынан жергілікті клубтың академиясында шұғылданды. Википедия келтіретін отбасылық аңыз бойынша, дәл сол бес жасында ол орнынан 1,63 метрге секірген — мұны өз жасындағы әлем рекорды деп атайды.

Туғанда тегі Håland деп жазылған. 2019 жылы ол шетелдіктерге оңай болсын деп Haaland жазылуына көшті. Құраманың ресми өтінімдерінде норвег дәстүрі бойынша анасының тегімен бірге Erling Braut Haaland деп көрсетіледі.

Алғашқы жылдар: «Брюне» және «Мольде» (2016–2018)

Холанд «Брюненің» негізгі құрамында 2016 жылғы 12 мамырда, 15 жасында, Норвегияның екінші дивизионында дебют жасады. Он алты матч — бір де гол жоқ. Сену қиын, бірақ болашақ рекордшының мансабы дәл осылай басталған.

2017 жылғы 1 ақпанда ол Уле Гуннар Сульшер бапкер болған «Мольдеге» ауысты. Норвег маман оны құрамға біртіндеп енгізді, ал 2018 жылдың жазында алғашқы дабылды кеш болды: 1 шілдеде Холанд «Бранға» 21 минутта төрт гол соқты, «Мольде» 4:0 есебімен жеңді. Маусым қорытындысында ол Элитсерияның жыл жаңалығы атанды. Клуб сапында барлығы — 50 матч және 20 гол.

«Зальцбург» және жастар арасындағы әлем чемпионаты (2019)

2019 жылдың қаңтарында Холанд австриялық «Ред Булл Зальцбургке» көшті. Нағыз жарылыс көктемде болды: 30 мамырда жастар арасындағы әлем чемпионатында (20 жасқа дейінгі) ол Гондураспен бір матчта тоғыз гол соқты — Норвегия 12:0 есебімен жеңді. Бұл — турнир рекорды. Құрама топтан шыға алмады, бірақ чемпионаттың «Алтын бутсасын» бәрібір Холанд алды.

Күзде ол Чемпиондар лигасына серпіле кірді: 2019 жылғы 17 қыркүйекте «Генкпен» дебюттік матчтың бірінші таймында хет-трик жасады. Турнирдің алғашқы үш ойынында оның алты голы болды, бұл — жарыс рекорды. «Зальцбургтегі» жарты жылдың қорытындысы — 22 матчта 28 гол және 2019 жылғы Австрияның үздік футболшысы атағы.

Дортмундтың «Боруссиясы» (2020–2022)

2019 жылғы 29 желтоқсанда «Боруссия» Холандты €20 млн-ға сатып алды. Оның 2020 жылғы 18 қаңтардағы дебюті Бундеслиганың аңызына айналды: «Аугсбургке» қарсы алмастырып шығып, 23 минутта хет-трик жасады.

Дортмундтағы ең үздік маусым — 2020/21: барлық турнирде 41 гол, Чемпиондар лигасында он гол және үздік бомбардир атағы, Бундеслига маусымының үздік ойыншысы. 2021 жылғы 13 мамырда Германия кубогының финалында ол «РБ Лейпцигке» екі гол соқты (4:1) — алғашқы ірі трофей. Үшінші маусымды жарақаттар бұзды, соған қарамастан ол Бундеслигада 50 гол соққан ең жас ойыншы болды. «Боруссия» сапында барлығы — 89 матчта 86 гол.

«Манчестер Сити»: рекордтар және требл (2022–2024)

2022 жылғы 10 мамырда «Сити» ауысу туралы жариялады: клуб €60 млн-дық өтемақы шартын іске қосты. Одан кейін Англияда әлі күнге дейін сенбей қайта санайтын статистика басталды.

Алғашқы маусым, 2022/23:

• Премьер-лиганың 35 матчында 36 гол — лиганың бір маусымдағы рекорды;
• барлық турнирде 53 ойында 52 гол;
• АПЛ-да небәрі 14 матчта 20 гол;
• АПЛ маусымының үздік ойыншысы және үздік жас ойыншысы марапаттары бір мезетте — бұған дейін ешкім мұны істемеген, оған қоса Еуропаның «Алтын бутсасы», FWA жүлдесі және УЕФА нұсқасы бойынша жылдың үздік ойыншысы атағы.

Трофейлер де болды: АПЛ чемпиондығы, 3 маусымда Англия кубогы және 2023 жылғы 10 маусымда Чемпиондар лигасының финалы — «Интерге» қарсы 1:0. Требл. Сол финалда Холанд гол соқпады, бірақ маусым қорытындысында бұл ешкімді алаңдатпады.

2023/24 маусымында ол лигада 27 гол соғып, екінші «Алтын бутсаны» алды, ал «Сити» қатарынан төртінші рет чемпион атанды. 2024 жылғы 27 ақпанда Англия кубогында ол «Лутонға» бес гол соқты (6:2).

2034 жылға дейінгі келісімшарт және капитан таңғышы (2025)

2025 жылғы 17 қаңтарда Холанд 2034 жылдың жазына дейінгі жаңа келісімшартқа қол қойды. Бұл — Премьер-лига тарихындағы ең ұзақ келісім. «Жаңа келісімшартқа қол қойып, осы ұлы клубта одан да көп уақыт өткізе алатыныма өте қуаныштымын», — деді ол.

2024/25 маусымы күйгелек өтті: Холанд табан мен тобық жарақаттарына байланысты матчтар өткізіп алды. Кайл Уокер кеткеннен кейін Гвардиола оны капитан етіп тағайындады: таңғышпен алғашқы матч — 2025 жылғы 15 ақпанда, «Ньюкаслға» қарсы 4:0. 17 мамырдағы Англия кубогының финалында «Сити» «Кристал Пэлиске» 0:1 есебімен жеңілді. Маусым қорытындысы — 48 матчта 34 гол.

Гвардиоланың соңғы маусымы (2025/26)

Жаңа маусымды Холанд 2025 жылғы 16 тамызда «Вулверхэмптонға» (4:0) екі гол соғудан бастады. Желтоқсанда ол АПЛ-дағы жүзінші голын 111-матчында соқты. Алан Ширерге бұл үшін 124 ойын қажет болған.

Сәтсіздік те болды. 2026 жылдың қаңтарында «Сити» Чемпиондар лигасында Будёде жергілікті «Буде-Глимтке» 1:3 есебімен жеңілді. Холанд ойынды «ұятты» деп атады, ал ол және тағы үш капитан — Бернарду Силва, Рубен Диаш және Родри — Солтүстік полярлық шеңберден әрі ұшып барған 374 жанкүйерге билет ақшасын қайтарды. «Жанкүйерлеріміз біз үшін бәрі», — делінген олардың мәлімдемесінде. Чемпиондар лигасынан команданы ақыры 1/8 финалда «Реал» шығарды — екі матчтың қорытындысы бойынша 1:5.

Есесіне ел ішінде «Сити» кубоктық дубль жинады. 2026 жылғы 22 наурызда — Лига кубогы, «Арсеналға» қарсы 2:0. 16 мамырда — «Челсимен» Англия кубогының финалы: жалғыз голды Холандтың пасынан кейін Антуан Семеньо соқты. Чемпионатта «Сити» екінші болды (78 ұпай, «Арсеналда» — 85), ал Холанд 27 голмен үшінші рет «Алтын бутсаны» жеңіп алды. Одан көп тек Тьерри Анри мен Мохаммед Салахта — төрттен. Маусымдағы барлық гол — 38. 22 мамырда клуб Гвардиоланың он жыл мен 20 ірі трофейден кейін кететінін жариялады.

Норвегия құрамасы: Мальтадан Қазақстанға дейін (2019–2024)

Ұлттық құрамада Холанд 2019 жылғы 5 қыркүйекте Мальтамен матчта дебют жасады, алғашқы голын тура бір жылдан кейін Ұлттар лигасында Австрияға соқты. 2024 жылғы 10 қазанда Словения қақпасына соққан екі гол оның есебін 34-ке жеткізді — Холанд 24 жасында 1930-жылдардан бері сақталған Йорген Юве рекордын басып озып, құрама тарихындағы үздік бомбардир атанды.

Бұл тарихта қазақстандық тарау бар, және ол екі жақты. 2024 жылғы 7 қыркүйекте Павлодарда Норвегия Ұлттар лигасында Қазақстанмен 0:0 есебімен тең түсті. Холанд гол соқпады, норвегиялық TV2 оған 10 балдан 2 балл қойды, ал құраманың бұрынғы бапкері Эгиль Ольсен: «Бұл — Холандтың мен көрген ең нашар ойындарының бірі», — деді. Жауап 17 қарашада Ослодағы «Уллеволда» келді: Қазақстанға хет-трик, 5:0 — және Норвегия Ұлттар лигасының жоғарғы дивизионына шықты. Еурокубоктарда Холанд қазақстандық клубтармен кездеспеген: «Қайрат» Чемпиондар лигасындағы дебюттік 2025/26 маусымында «Ситимен» тоғыспады.

Әлем чемпионаты-2026: Норвегияның алғашқы ширек финалы

Мундиальға іріктеуді Холанд өз бенефисіне айналдырды. 2025 жылғы 6 маусым — Италияны 3:0 есебімен жеңген матчта гол. 9 қыркүйек — Молдовамен матчта бес гол және екі пас (11:1). 11 қазан — Израильге хет-трик (5:0) және құрама үшін небәрі 46 матчта 50 гол. 16 қараша — Италияға тағы екі гол (4:1), және Норвегия сегіз матчтың сегізінде жеңіп, 1998 жылдан бергі алғашқы әлем чемпионатына шықты. Холанд іріктеудің әр матчында гол соқты — барлығы 16 гол.

Турнир алдында ол GQ журналына былай деп түсіндірді: «Маған қысым көп, бірақ маған қысым ұнайды. Егер Эрлинг Холанд болмағанымда, Эрлинг Холандқа өзім де қысым жасар едім».

Турнир қалай өтті:

• 16 маусым, Ирак — 4:1, Холандтың екі голы және матчтың үздік ойыншысы жүлдесі;
• Сенегал — 3:2, тағы екі гол: Холанд әлем чемпионаттары тарихындағы Норвегияның үздік бомбардирі атанды;
• 26 маусым, Франция — 1:4, бапкер Стале Сульбаккен Холанд пен негізгі құрамның тағы тоғыз ойыншысына демалыс берді;
• 30 маусым, 1/16 финал, Кот-д’Ивуар — 2:1, жеңіс голы;
• 5 шілде, 1/8 финал, Бразилия — 2:1, Холандтың екі голы, Норвегия тарихындағы алғашқы ширек финал;
• 11 шілде, 1/4 финал, Англия — Майамиде қосымша уақытта 1:2.

Бразилияны жеңгеннен кейін оның X-тегі «Well well well» деген жазбасы 2,4 млн лайк жинады — GTA 6 трейлерінің анонсынан да көп. Ширек финалда капитан Гарри Кейн ойнаған Томас Тухельдің Англиясы 636 күнде алғаш рет Холандқа құраманың ресми матчында гол соқтырмады: Джуд Беллингемнің екі голы Андреас Шьелдеруптің голынан басым түсті. Холанд турнирді жеті голмен үздік бомбардирлер қатарында аяқтады.

Ақша

Forbes бағалауынша, 2026 жылғы 1 мамырға дейінгі 12 айда Холанд $80 млн тапқан: $60 млн — жалақы мен сыйақылар, $20 млн — жарнама және алаңнан тыс өзге табыстар. Бұл — 25 жасқа дейінгі спортшылар арасында бірінші орын және әлемдегі ең көп табыс табатын спортшылардың жалпы рейтингінде 19-орын. Forbes-тың 2025 жылғы футбол рейтингінде ол сол $80 млн-мен бесінші болды, ал ӘЧ-2026 ойыншыларының маусымдағы тізімінде — төртінші.

Өсім жылдар бойынша анық көрінеді: 2022 жылы Forbes оның табысын $39 млн деп бағалаған, 2023 жылы — $58 млн, 2024 жылы — $60 млн. Демеушілері арасында — Nike, Breitling, Dolce & Gabbana, әлем чемпионатына Budweiser науқаны қосылды. Отанында, Норвегияда, ол көкөніс пен жеміс дистрибьюторы Bama және балық пен теңіз өнімдерін насихаттайтын Godfisk жобасымен жұмыс істейді, сондай-ақ Db жол сөмкелері брендінен үлес алды. Forbes-та оның байлығы туралы дерек жоқ.

Жеке өмірі

Холанд Изабель Хаугсенг Йохансенмен жүреді, 2024 жылдың желтоқсанында жұптың ұлы дүниеге келді. Сән-салтанатты өмірін ол көп көрсетпейді. Есесіне оның голдан кейінгі фирмалық қимылын бәрі біледі — медитациядағыдай лотос қалпы: оны тіпті FIFA бейнеойындарына да енгізді.

2025 жылдың желтоқсанында Холанд әкесімен бірге аукционнан Снорри Стурлусон дастандарының 1594 жылғы басылымын 1,3 млн норвег кронасына сатып алды — бұл Норвегиядағы кітап саудасының рекорды — және оны туған коммунасының кітапханасына сыйға тартты.

Қызықты деректер

• 2016 жылы Холанд жасөспірімдер құрамасындағы серіктері Эрик Ботхейм және Эрик Тобиас Сандбергпен бірге Flow Kingz деген атпен «Kygo jo» трегін шығарды. Клип YouTube-та 14 миллионнан астам қаралым жинады.
• 2025 жылдың қазанында ол құрама үшін 50 гол соққан тарихтағы ең жылдам ойыншы атанды: 46 матч, ал Гарри Кейнде — 71.
• 2026 жылғы Рождествода Харальд Звардттың «ViQueens» мультфильмі шығады, онда Холанд Холанд есімді викингке дауыс береді.
• Forbes жазуынша, «Реал» оған қызығушылығын жасырмайды: мадридтік клуб президенттігіне үміткер Энрике Рикельме Холандты сатып алуға уәде берді, ал «Сити» сотпен қорқытты.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

Гвардиоласыз «Сити» мінсіз бастады: Энцо Мареска тұсында команда АПЛ-дың алғашқы бес турында жеңді, ал Холанд лиганың бес матчында бес гол және Чемпиондар лигасында тағы екі гол соқты. 23 тамызда ол клуб сапында 200-матчын өткізді, ал 8 қыркүйекте Портуда соққан екі голымен есебін 203 ойында 167 голға жеткізді. «Манчестер Сити» үшін соққан голдар бойынша одан тек Серхио Агуэро (260) мен Эрик Брук (177) озып тұр.

Қыркүйекте Холанд Данияға екі гол (3:2) және Португалияға бір гол (1:2) соқты — бұл оның құрама үшін 65-голы және Ұлттар лигасындағы 22-голы, турнир рекорды. Кейін жағдай нашарлады: Норвегия Уэльске және қайтадан Португалияға жеңілді, Холанд қатарынан екі матчта гол соқпады. 4 қазанда Лиссабонда ол ақсаңдап алаң шетіне келіп, 67-минутта өзі ауыстыруды сұрады. Толығырақ — Холандтың ауыстырылуы туралы жаңалықта. Қазір оның құрама сапында 59 матчта 65 голы бар, ал «Ситидің» күнтізбесінде — 11 қазанда «Энфилдте» «Ливерпуль» және 14 қазанда ПСЖ. Ол қанша матч өткізіп алатынын клуб әзірге хабарламай отыр.

Дереккөздер: Wikipedia — Erling Haaland, Wikipedia — құрамадағы голдары, Wikipedia — «Ситидің» 2025/26 маусымы, Wikipedia — 2026 жылғы Англия кубогының финалы, Manchester City — 2034 жылға дейінгі келісімшарт, Manchester City — үшінші «Алтын бутса», Manchester City — 200 матч, Manchester City — клуб тарихындағы үшінші бомбардир, Manchester City — Норвегия — Португалия, Forbes — 25 жасқа дейінгі ең көп табыс табатын спортшылар, 2026, Forbes — ең көп табыс табатын футболшылар, 2025, Forbes — ӘЧ-2026-ның ең көп табыс табатын ойыншылары, Forbes — 2024 жылғы рейтинг, Forbes — 2023 жылғы рейтинг, Forbes — 2022 жылғы рейтинг, Fox Sports — Норвегия — Бразилия, Bundesliga.com — Англиямен ширек финал, beIN Sports — гол сериясының аяқталуы, AP — Холанд Франциямен матчты өткізіп алады, HITC — X-тегі рекордтық жазба, AP — Будёге барған жанкүйерлерге билет ақшасын қайтару, 90min — Павлодардағы Қазақстанмен матч, Wikipedia — FC Kairat, Goal — Лиссабондағы ауыстыру, Football360 — маусым статистикасы, rizz.kz — Холанд ауыстыруды өзі сұрады