Дэвид Мойес

Дэвид Мойес — «Манчестер Юнайтедте» Алекс Фергюсонның орнын басып, онда небәрі он ай жұмыс істеген бапкер. Кейін ол «Вест Хэммен» клубтың 43 жылдағы алғашқы ірі трофейін жеңіп алды. 2025 жылдың қаңтарында команда түсіп қалу аймағының үстінде тұрғанда, ол Ливерпульге оралды. Ал 2026 жылдың күзінде оның «Эвертоны» АПЛ кестесінің жоғарғы бөлігінде келеді және «Ньюкаслды» 3:1 есебімен ұтып, Лига кубогының ширек финалына шықты. Бірақ оның келісімшарты 2027 жылдың жазында аяқталады.

Шығу тегі және ойыншы мансабы

Дэвид Уильям Мойес 1963 жылғы 25 сәуірде Глазгода туды. Футболдағы алғашқы қадамдары ерекше болды: 1978 жылы Исландияның ИБВ клубында, кейін Глазгодағы «Драмчапел Эмэтерс» командасында ойнады. Шотландияның 18 жасқа дейінгілер құрамасының капитаны болды. Мойес — дінге берік христиан.

Ересектер футболында Мойес 18 жыл орталық қорғаушы болып ойнады. «Селтикте» (1980–1983) 24 матч өткізіп, чемпиондық медаль алды. Одан кейін Англияның төменгі лигаларындағы клубтар — «Кембридж Юнайтед», «Бристоль Сити», «Шрусбери Таун», сосын «Данфермлин» болды. Онда ол жүзден астам матч ойнап, 1991 жылғы Шотландия лигасы кубогының финалында негізгі құрамда шықты. Мансабын «Престонда» (1993–1998) аяқтады. Қорытындысы — лигаларда 535 матч және 43 гол.

Бапкерлік бастауы: «Престон» (1998–2002)

Мойес бапкерлік лицензияларын 22 жасынан ала бастады. 1998 жылдың қаңтарында өзі жақында ғана ойнаған «Престонды» басқарды. 1999/2000 маусымында команда Екінші дивизионды жеңді, ал 2001 жылы Премьер-лигаға шығу үшін плей-офф финалына дейін жетіп, «Болтоннан» 0:3 есебімен жеңілді. 2001 жылы UEFA Pro лицензиясына дайындалып жүріп, Мойес Италияның «Удинезе» клубында Рой Ходжсоннан тәжірибе алды.

«Эвертон» (2002–2013)

2002 жылғы 14 наурызда Мойес «Эвертонды» қабылдап, онда 11 жыл үш ай жұмыс істеді — сол кезде АПЛ-да бұдан ұзақ тек Алекс Фергюсон мен Арсен Венгер істеген.

• 2004/05 — төртінші орын және Чемпиондар лигасының іріктеуіне жолдама.
• 2009 — Англия кубогының финалы: жартылай финалда «Эвертон» «Манчестер Юнайтедті» пенальтиде өткізіп, финалда «Челсиден» 1:2 есебімен жеңілді.
• 2003, 2005 және 2009 — Лига бапкерлері қауымдастығының (LMA) жылдың үздік бапкері.

«Манчестер Юнайтед» (2013–2014)

2013 жылғы 9 мамырда «Юнайтед» Мойес Алекс Фергюсонның орнына келетінін жариялады, ол 1 шілдеден командаға кірісті. Жалғыз трофейі — Англия суперкубогы: 2013 жылғы 11 тамызда «Уиганды» 2:0 есебімен ұтты. Маусым сәтсіз өтті, 2014 жылдың сәуірінде, он айлық жұмыстан кейін, Мойесті қызметінен босатты.

Испания және «Сандерленд» (2014–2017)

2014 жылғы 10 қарашада Мойес «Реал Сосьедадты» басқарды және онда дәл бір жыл — 2015 жылғы 9 қарашаға дейін істеді. 2016 жылғы 23 шілдеде «Сандерлендті» қабылдады. Команда АПЛ-дан түсіп қалды (бұл 2017 жылғы 29 сәуірде анық болды), ал Мойестің өзі дауға ілікті: BBC журналисі Вики Спаркске ол «әйел болсаң да, шапалақ жеуің мүмкін» деді. Футбол қауымдастығы оған £30 000 айыппұл салды. Маусымнан кейін ол отставкаға кетті.

«Вест Хэм» және еурокубок (2017–2024)

«Вест Хэмдегі» алғашқы кезеңі 2017 жылдың қарашасында басталып, тез аяқталды: 13-орын және маусым соңында кету. Ал 2019 жылдың желтоқсанынан басталған екінші кезеңі Мойестің ең жақсы уақыты болды. Қатарынан екі маусым команда АПЛ-дың алғашқы жетілігіне кірді, ал 2023 жылы финалда «Фиорентинаны» ұтып, Конференциялар лигасын жеңді. Бұл клубтың 43 жылдағы алғашқы ірі трофейі еді. 2024 жылы Мойес «Вест Хэмнен» кетті.

«Эвертонға» оралу (2025)

2025 жылдың қаңтарында «Эвертон» Шон Дайчты жұмыстан шығарып, Мойесті қайтарды — ол «Манчестер Юнайтедке» кеткеннен 12 жыл өткенде. Команда 16-орында еді, түсіп қалу аймағынан бір ұпай ғана жоғары, 19 матчта үш жеңісі бар еді. Клубтың жаңа иелері, америкалық Friedkin Group, бапкерді тез тағайындағысы келді. Liverpool Echo мәліметінше, Мойес екі жарым жылдық келісімшартқа қол қойды.

2025/26 маусымында «Эвертон» жаңа «Хилл Дикинсон» стадионына көшіп, оны «Брайтонды» 2:0 есебімен ұтумен ашты. Команда «Олд Траффордта», «Вилла Паркта» және «Сент-Джеймс Паркта» жеңіске жетті, тек төрт клуб одан аз гол жіберді, бірақ ақыры еурокубокқа ілікпеді. 2026 жылдың жазында клуб «Мидлсбродан» Хейден Хэкниді (шамамен £16,5 млн), «Арсеналдан» Кристиан Нёргорды (£7 млн) және «Челсиден» Тайрик Джорджды (£24 млн) алды, ал Бреннан Джонсон Дуайт Макнилмен айырбас арқылы келді. Ардагерлер Шеймус Коулман мен Идрисса Гейе кетті. Қазір «Эвертон» құрамында Джек Грилиш те бар.

Марапаттары

• «Селтикпен» Шотландия чемпионы (ойыншы ретінде).
• «Престонмен» Англияның Екінші дивизионының жеңімпазы (1999/2000).
• «Манчестер Юнайтедпен» Англия суперкубогы (2013).
• «Вест Хэммен» УЕФА Конференциялар лигасы (2023).
• LMA жылдың үздік бапкері (2003, 2005, 2009).

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

2026 жылдың қазан айының ортасында «Эвертон» АПЛ-да бесінші орында келді. Оралғаннан бері Мойес 69 матч өткізді: 26 жеңіс, 21 тең ойын және 22 жеңіліс. 29 қазанда команда Лига кубогының 1/8 финалында «Ньюкаслды» 3:1 есебімен ұтып, желтоқсанда ширек финалда «Флитвуд Таунмен» ойнайды. Матч Грилишсіз өтті: бір күн бұрын клуб оны тәртіп бұзғаны үшін өтінімнен алып тастады, Мойес мұны клубтың шешімі деп атады.

Басты ашық сұрақ — бапкердің өз болашағы. Оның келісімшарты 2027 жылдың жазында бітеді, ал баспасөз мәліметінше, клуб иелері инвестиция тартуға, тіпті клубты сатуға дайын.

Дереккөздер: Wikipedia — Дэвид Мойестің өмірбаяны, Liverpool Echo / Yahoo Sports — Мойестің «Эвертонға» оралуы, VAVEL — «Эвертонның» 2026/27 маусымына шолу, Roundtable — Мойестің келісімшарты, Sky Sports — «Эвертон» — «Ньюкасл» 3:1