Давид Дегтярев

Атбасарлық Давид Дегтярев Қазақстан тарихында Паралимпиаданы екі рет ұтқан алғашқы спортшы атанды. Ол пауэрлифтингке кездейсоқ, бір досының кеңесімен келді. Бес жылдан кейін Токиода тұғырдың ең биік сатысына көтерілді. 2026 жылғы 19 қазанда Жапонияда Азия Параойындарының алтынын алып, 54 кг-ға дейінгі салмақта 191 кг көтеріп, Ойындар рекордын жаңартты.

Атбасар және алғашқы штанга

Дегтярев 1996 жылғы 12 маусымда Ақмола облысының Атбасар қаласында туған. Паралимпиадалық спортта бойы аласа спортшылар класында өнер көрсетеді. Жатып көтеруді 2015 жылы бір досы ұсынды. Әуестік көп ұзамай кәсіпке айналды: 2016 жылы Давид алғашқы турнирге шығып, шындап жаттыға бастады.

Содан бері оның жанында бір ғана бапкер жүр — парапауэрлифтингтен Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы Юрий Колесников. Алғашқы үлкен жеңістен кейін Давид өзін басынан қолдағандарға да алғыс айтты: Атбасардың балалар мен жасөспірімдер спорт мектебіне және «Мерген» клубына.

Әлемдік деңгейге шығу (2017–2019)

Халықаралық дебют қарапайым болды. 2017 жылы Мехикодағы әлем чемпионатында Дегтярев 54 кг-ға дейінгі салмақта жетінші орын алды. Бір жылдан кейін медальдар келе бастады. Алдымен жапондық Китакюсюдегі Азия мен Океанияның ашық чемпионатында қола алды, ал бір айдан соң Джакартада Азия Параойындарының күмісін жеңіп алды.

2019 жылы әлем чемпионаты үйде, Нұр-Сұлтанда өтті. Давид 49 кг-ға дейінгі салмақта сынға түсіп, бесінші болды. Тұғырға аз қалған еді, бірақ шешуші секіріс кейінірек болды.

Токио: елдің алғашқы алтыны (2021)

2021 жылғы мамырда Тбилисидегі Әлем кубогында Дегтярев 185 кг көтеріп, Азия рекордын орнатты. Токио Паралимпиадасына фаворит ретінде барып, үмітті ақтады. 2021 жылғы 26 тамызда Давид 170, 172 және 174 кг көтеріп, француз Аксель Бурлоннан 9 кг алда болды.

Қазақстан үшін бұл жеңістің мәні екі есе болды. Бұл — сол Ойындардағы елдің алғашқы медалі әрі пауэрлифтингтен тарихтағы тұңғыш паралимпиадалық алтын. «Мен өте бақыттымын. Бұдан артық айтарым жоқ», — деді ол финалдан кейін. Тактика туралы сұраққа қысқа жауап берді: стратегияны бапкер шешеді, қалғаны — құпия.

29 тамызда оны Нұр-Сұлтан әуежайында анасы, әпкесі, Атбасардағы достары және Ақмола облысының делегациясы қарсы алды. «Әсерім керемет, күтпеген, жарқын», — деді Давид. Президент оны Twitter-де құттықтады. 2021 жылғы қыркүйекте Қостанайда Хакимжанова көшесіндегі тұрғын үйдің қабырғасына Токиодағы марапаттау сәті бейнеленген мурал салынды.

Әлем чемпионы және жеңістер тізбегі (2021–2023)

Сол 2021 жылдың күзінде Дегтярев Тбилисидегі әлем чемпионатын ұтты. Бұл оның алғашқы әлем чемпиондығы еді. 2022 жылғы желтоқсанда БАӘ-дегі Әлем кубогында екі алтын алды: 175 кг-мен ең үздік әрекет үшін және үш әрекеттің қосындысы бойынша 510 кг-мен.

Азия деңгейінде Джакартаның күмісі Ханчжоудағы 2022 жылғы Азия Параойындарының алтынына ауысты. Euronews есебінше, Давид өз салмағындағы барлық ірі жарысты 2021 жылдың соңына қарай-ақ ұтып алған.

Париж: екінші алтын (2024)

2024 жылғы 4 қыркүйекте Парижде Дегтярев 188 кг көтеріп, тағы да паралимпиадалық чемпион атанды. Күмісті 185 кг-мен кубалық Пабло Рамирес, қоланы 179 кг-мен қытайлық Ян Цзинлан алды. Қасым-Жомарт Тоқаев оны X желісінде құттықтады: «Екі дүркін паралимпиадалық чемпион атанған Давид Дегтяревті құттықтаймын!»

Осылайша Давид Паралимпиадада екі алтын медаль алған алғашқы қазақстандық спортшы болды. Парижде сол құрамада мерген Еркін Ғаббасов атудан күміс алды.

Үш дүркін әлем чемпионы (2025)

2025 жылғы маусымды Дегтярев шыңында өткізді. Маусымда Тараздағы республикалық Спартакиадада 59 кг-ға дейінгі салмақта 180 кг көтеріп, Қазақстан рекордын жаңартты. Қазанда Каирдегі әлем чемпионатында 54 кг-ға дейінгі салмаққа оралып, екі алтын жеңіп алды.

• 191 кг — салмақтағы күннің ең үздік әрекеті;
• 567 кг — үш әрекеттің қосындысы әрі Азияның жаңа рекорды;
• Қытай мен Сальвадор спортшылары артта қалды.

«Бүгінгі таңда мен парапауэрлифтингтен үш дүркін әлем чемпионы атандым», — деді Давид турнирден кейін. Қарсыластарын лайықты деп атап, тартыс тығыз болғанын айтты. Ол — Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері.

Қазір (2026 жылғы қазан)

2026 жылғы 19 қазанда Дегтярев Жапонияның Айти префектурасы мен Нагояда өткен Азия Параойындарын ұтты. Ол 191 кг көтеріп, Параойындардың жаңа рекордын орнатты. Күмісті қытайлық Янь Цзиньлян, қоланы индонезиялық Хильман алды. Сол күні дзюдодан алтынды Ибраһим Нұрмаханұлы жеңіп алды — бұл жеңістер туралы жаңалықта жаздық.

Алдағы басты мақсат — 2028 жылы Лос-Анджелестегі үшінші Паралимпиада. Давид онда да жеңсе, үш дүркін паралимпиадалық чемпион атанады.

Дереккөздер: Wikipedia — David Degtyarev, IPC — Токиодан Тбилисиге дейінгі жол, Euronews — спортшы профилі, Kazinform — Токио алтыны, Tengrinews — әуежайдағы қарсы алу, ҚР ҰОК — Париж алтыны, Kazinform — үш әлем чемпиондығы, «Казахстанская правда» — Каирдегі әлем чемпионаты, Kazinform — Қазақстан рекорды, NewTimes.kz — Қостанайдағы мурал