Таисия Онофрийчук

Таисия Онофрийчук — қазір украин көркем гимнастикасындағы ең басты есім. 16 жасында Парижде олимпиадалық финалға шықты, 17 жасында абсолютті Еуропа чемпионы атанды — 1997 жылдан бері Украинадан бірінші рет. Ал 2026 жылдың тамызында Франкфуртте құрсаумен жаттығуда әлем чемпионатының алтынын алды. Оған дейін украин гимнастары әлем біріншілігінің ең биік сатысына 13 жыл бойы көтерілмеген еді. Мұның бәрі әуе дабылы кез келген жаттығуды тоқтатып тастай алатын елде жасалды.

Шығу тегі және алғашқы қадамдар

Таисия Андреевна Онофрийчук 2008 жылы 26 мамырда Киевте туған. Үйдегілер оны Тая деп атайды. Отбасы көпшілік алдында өмір сүрмейді: Таисияның қыз бауыры бар екені белгілі, ал гимнастикаға оны жеті жас шамасында анасы алып келген. Украин өмірбаяндық басылымдарының дерегінше, алғашқы жаттықтырушысы — Альбина Дерюгинаның бұрынғы шәкірті Элина Хозлу.

Жүктеме тез арада кәсіби деңгейге жетті: жаттығу күніне тоғыз сағатқа дейін созылады, сондықтан мектепті онлайн форматқа ауыстыруға тура келді. Залдан тыс жерде оның мысығы мен күзені бар.

Дерюгина мектебі

Онофрийчук атақты киевтік клуб — Дерюгина мектебінің атынан шығады. Бас жаттықтырушысы — Ирина Дерюгина, ол сонымен бірге Украина гимнастика федерациясының президенті. Қасында жаттықтырушы Марина Кардаш пен хореограф Ирина Блохина жұмыс істейді. Таисия осы мектептің жаңа буынындағы басты жұлдызға айналды.

Соғыс: 2022

Толық ауқымды басқыншылық басталғанда оған 13 жас еді. Отбасы алдымен Киевтің оң жағалауындағы әжесінің үйіне барды, кейін үш күн Винницада, бір апта Львовта болып, одан соң Польшаға аттанды. Таисия онда бір айдай тұрды. Оны Киевке атасы мен әжесі қайтарып алып келді — әкесінің еркіне қарсы. Анасы мен қыз бауыры Польшада тағы бір ай қалды.

Дерюгина кейін алғашқы апталарда команданың шашырап кеткенін, ал залдар баспана мен жатақханаға айналғанын айтты. Көбіне Ужгородта дайындалуға тура келді — онда тынышырақ әрі шекараға жақын. Таисияның өзі 2024 жылы Reuters-ке берген сұхбатында олардың «бомбалар астында, күнделікті шабуылдар астында» жаттыққанын айтты. Олимпиадалық киімді оған 2024 жылғы 8 шілдеде берді — дәл сол күні ресейлік зымыран Киевтегі «Охматдет» балалар ауруханасына тиген еді.

Жасөспірімдер мансабы: 2022–2023

2022 жылы Тель-Авивте өткен жасөспірімдер арасындағы Еуропа чемпионатында ол командада төртінші, құрсаумен жетінші, таспамен сегізінші болды. Сол күзде Токиодағы жасөспірімдер Aeon Cup турнирінде көпсайыста жеңді.

2023 жылы Клуж-Напокадағы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында Онофрийчук шоқпармен күміс алды, тек поляк гимнасы Лилиана Левиньскаядан ғана қалып қойды. Бұл — жасөспірімдер әлем чемпионаттары тарихындағы Украинаның алғашқы медалі. 2023 жылғы Aeon Cup-та — көпсайыста күміс.

2024: ересектер арасындағы дебют және Париж

Алғашқы ересек маусым қарқынды басталды. Тартудағы Гран-при — көпсайыста қола және шоқпармен алтын. Бакудегі Әлем кубогы — шоқпармен күміс және екі қола. Украина чемпионатында көпсайыста жеңіс. Будапештегі Еуропа чемпионатында ол құрсаумен қола алды — дәл 16 жасқа толған күні.

Парижге Дерюгина тәжірибелірек Виктория Оноприенконы емес, дәл соны алып барды. Жаттықтырушы кейін бұл таңдауды ұйқысыз түндермен еске алды. Іріктеуде Онофрийчук төртінші болып, доппен екінші нәтижені көрсетті (35,250). 9 тамыздағы финалда қателесті: құрсауды түсіріп алды, допты ұстай алмады. Қорытындысы — 128,400 ұпаймен тоғызыншы орын.

Маусымды ол Aeon Cup-тағы көпсайыс қоласымен және Брнодағы Гран-при финалындағы төрт күміспен аяқтады.

2025: Еуропа чемпионы

2025 жыл Таисияның «болашағы зор» деген атақтан шыққан жылы болды. Ол Гран-придің барлық кезеңінде көпсайыста жеңді — Тарту, Марбелья, Тье (онда төрт жеке түрдің финалында да бірінші болды) — және сериясының финалын Брнода алды. Википедия дерегі бойынша, бұған дейін мұны жасаған соңғы украин гимнасы 1995 жылы Екатерина Серебрянская болған. Әлем кубоктарында — Софияда жеңіс, Бакуде итальяндық София Раффаэлиден кейін күміс, Миланда қола.

Маусымда Таллиндегі Еуропа чемпионатында ол 117,800 ұпаймен абсолютті чемпион атанды — 1997 жылы Елена Витриченкодан кейін Украинадан бірінші рет. Алтынға командалық және шоқпар бойынша күміс, құрсау мен таспа бойынша қола қосылды. Украина ҰОК оны маусымның үздік спортшысы деп атады.

Тамызда Рио-де-Жанейродағы әлем чемпионатында ол көпсайыс тұғырына бір қадам жетпей тоқтады: төртінші орын, 117,400 — қола алған Раффаэлиден 0,550 кем. Есесіне ересектер арасындағы әлем чемпионатының алғашқы медальдары келді: командалық қола және таспамен қола (29,100) — Украинаның бұл түрдегі он жылдағы алғашқы медалі. Күзде Токиодағы Aeon Cup-та көпсайыста жеңіс және Дерюгина мектебімен командалық алтын — Украина бұл турнирде бірінші рет жеңді.

2026: әлем алтыны

2026 жылғы маусым Тарту мен Марбельядағы Гран-приде, Софиядағы (көпсайыс және үш жеке түр) және Бакудегі Әлем кубоктарында жеңістермен басталды. Миланда сәтсіздік болды — бесінші орын, 2024 жылдан бері тұғырсыз қалған алғашқы жарыс.

30 мамырда Варнадағы Еуропа чемпионатында ол израильдік Дарья Варфоломеева мен болгар Стилиана Николовадан кейін көпсайыста қола алды (117,150). Бұл — қатарынан үшінші Еуропа чемпионаты медальмен, мансабындағы жетінші еуропалық медаль. ҰОК оны тағы да айдың, бұл жолы мамырдың үздік спортшысы деп таныды.

Ең бастысы тамызда Франкфуртте болды. Әлем чемпионатында Онофрийчук «Thriller» әуенімен құрсау финалын 30,700 ұпаймен жеңді (күрделілік 14,100, артистизм 8,300). Раффаэли (30,500) мен Варфоломеева (30,400) артта қалды. Бұл — 2013 жылы Анна Ризатдинова алғаннан бері Украинаның әлем чемпионаттарындағы алғашқы алтыны. Бір күннен кейін шоқпармен күміс қосылды (30,050) — Николовадан 0,1 ұпай ғана кем. Көпсайыста тағы да төртінші орын.

Қазақстанмен байланысы

Оның тұрақты қарсыластарының бірі — қазақстандық Ақмарал Ерекешева. 2026 жылғы әлем чемпионатында Таисия көпсайыста төртінші, Ерекешева алтыншы болды (115,800). Ал 2026 жылғы 13 қыркүйекте Брнодағы Гран-приде олар бір тұғырға көтерілді: Онофрийчук 117,900 ұпаймен көпсайыста жеңді, Ерекешева күміс алды (116,500).

Оның күші неде

• Жүйке. 2025 жылғы еуропалық алтын ол «бағдарламадан кейін бағдарламаны таза орындағаннан» кейін келді — Еуропа гимнастика федерациясы осылай сипаттады.
• Әмбебаптық. Әлем және Еуропа чемпионаттарында құрсау, шоқпар, таспа, сондай-ақ көпсайыс пен командалық сында медальдары бар.
• Артистизм. «Мэри Поппинс» саундтрегіне таспа, «Thriller»-ге құрсау — оның бағдарламалары тек күрделілігімен ғана есте қалмайды.
• Тұрақтылық. 2024 жылдан бері ол ірі турнирлердің тұғырынан сирек түседі.

Марапаттары мен жетістіктері

• 2026 жылғы құрсау бойынша әлем чемпионы; шоқпармен күміс (2026); командалық және таспамен қола (2025).
• 2025 жылғы абсолютті Еуропа чемпионы; Еуро-2026 көпсайысында қола; Еуропа чемпионаттарында барлығы жеті медаль.
• 2025 жылғы Гран-придің барлық кезеңі мен серия финалының жеңімпазы.
• 2025 жылғы Aeon Cup көпсайысы мен командалық сынының жеңімпазы.
• 2023 жылғы жасөспірімдер әлем чемпионатының күміс жүлдегері — Украинаның бұл турнирдегі алғашқы медалі.
• Украина ҰОК нұсқасы бойынша айдың үздік спортшысы: 2025 жылғы маусым, 2026 жылғы мамыр.
• Википедия есебі бойынша, 57 халықаралық медаль: 22 алтын, 19 күміс, 16 қола.

Қызықты деректер

• Еуро-2024 қоласын ол дәл 16 жасқа толған күні жеңіп алды.
• 2025 жылы маусым қорытындысы бойынша әлем рейтингінде бірінші, 2026 жылы екінші орында.
• Оның Франкфурттағы алтыны Украинаның әлем чемпионаттарындағы 13 жылдық үзілісін тоқтатты.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Қазір Онофрийчук — құрсау бойынша әлемнің қазіргі чемпионы. Варфоломеева, Николова және Раффаэлимен бірге әлемдік тұғырларды бөлісіп жүрген үш-төрт гимнастың бірі. Оған 18 жас. Алда — Лос-Анджелес-2028-ге апаратын олимпиадалық цикл. Онда ол енді жаңадан келген қатысушы емес, фавориттердің бірі ретінде барады.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны мен нәтижелері, Wikipedia — 2026 жылғы әлем чемпионаты, Wikipedia — 2025 жылғы әлем чемпионаты, European Gymnastics — Таллин алтыны, Суспільне Спорт — олимпиадалық финал, Reuters / SuperSport — атқылау астындағы дайындық, Обозреватель — 2025 жылғы сұхбат, Rubryka — әлем чемпионатының алтыны, Укринформ — Еуро-2026 қоласы, Главком — мамырдың үздік спортшысы, Lada.kz — Брнодағы Гран-при