Марина Бех-Романчук

Марина Бех-Романчук — әлем чемпионаттарында екі түрлі секіруден медаль алған санаулы жеңіл атлеттердің бірі. Ұзындыққа секіруден Доха-2019 күмісі, үштағаннан Будапешт-2023 күмісі, жеке рекорды 15,02 болған 2022 жылғы Еуропа чемпионатының алтыны. Үш Олимпиада, Алмас лиганың төрт кезеңіндегі жеңіс, күйеуі — жүзуден олимпиадалық жүлдегер. Ал содан кейін 2024 жылғы желтоқсандағы сынама, тестостерон метаболиттері және төрт жылдық дисквалификация келді. AIU шешімінен бір ай өткен соң Марина бала күтіп жүргенін хабарлады.

Шыққан тегі

Марина Бех 1995 жылғы 18 шілдеде Хмельницкий облысындағы Морозов ауылында туған. Бойы — 174 см, жарыстағы салмағы — 62 кг. Жастайынан ұзындыққа секірумен айналысты: 2012 жылы Барселонадағы жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатының финалына шығып, 6,35 нәтижемен сегізінші орын алды.

Ұзындыққа секіру: Риодан Дохаға дейін (2016–2019)

Ересектер арасындағы алғашқы жарыстары қарапайым өтті. 2016 жылғы Рио Олимпиадасында Марина іріктеуде 6,55 секіріп, ақыры оныншы болды, ал 2017 жылғы Лондондағы әлем чемпионатында іріктеуден аса алмады. Бірақ 2016 жылы Луцкіде ол 6,93 көрсетті — бұл ашық алаңдағы жеке рекорды әлі күнге дейін сақталып тұр.

Серпіліс 2018 жылы болды. Берлиндегі Еуропа чемпионатында ол 6,73 нәтижемен күміс алды. Содан кейін нәтижесі өсе берді:

• 2019 — Глазгодағы жабық ғимараттағы Еуропа чемпионатының қоласы (6,84);
• 2019 — Неапольдағы Универсиада алтыны (6,84);
• 2019 — Дохадағы әлем чемпионатының күмісі (6,92).

2018 жылғы қыркүйекте Марина жүзгіш Михаил Романчукқа тұрмысқа шығып, қос фамилиямен өнер көрсете бастады.

Ұзындықтағы шыңы және Токио (2020–2021)

2020 жылғы ақпанда ол жабық ғимаратта 6,96 секірді — бұл мансабындағы ең үздік нәтиже. Сол жылы Стокгольм мен Дохадағы Алмас лига кезеңдерін ұтты. 2021 жылы Бех-Романчук Торуньда жабық ғимараттағы Еуропа чемпионы атанды (6,92), ал Токио Олимпиадасында 6,88 нәтижемен бесінші орын алды — медальға бір қадам жетпеді.

Бағытты ауыстыру: үштаған секіру (2022)

2022 жыл бетбұрыс жылы болды. Марина үштаған секіруді байыпты қолға алып, бірден элитаға кірді. Наурызда Белградтағы жабық ғимараттағы әлем чемпионатында үштағаннан күміс алып, ұзындықта алтыншы болды. Жазда Юджиндегі әлем біріншілігінде екі түрден де бақ сынады (ұзындықта сегізінші, үштағанда 11-ші) және Стокгольмдегі Алмас лига кезеңін жеңді.

Маусымның басты күні — 2022 жылғы 19 тамыз, Мюнхендегі Еуропа чемпионаты. Ұзындықта төртінші болғаннан кейін Марина көңілі түсіп қалғанын айтады, бірақ үштағанға қайта жиналды. Бесінші әрекетте — 15,02, жеке рекорд және Еуропадағы маусымның үздік нәтижесі. Финляндиялық Кристийна Мякеля (14,64) мен израильдік Анна Миненко (14,45) артта қалды. Бұл сол чемпионаттағы Украинаның жеңіл атлетикадағы алғашқы алтыны еді.

Будапешт күмісі (2023)

2023 жылы Бех-Романчук Хожувтағы Еуропа ойындарын ұтты (14,58), ал Будапештегі әлем чемпионатында тура 15,00 секірді. Одан тек венесуэлалық олимпиада чемпионы Юлимар Рохас (15,08) озды, қоланы кубалық Леянис Перес Эрнандес (14,96) алды. Бұл медаль сол чемпионаттағы Украинаның алғашқы медалі болды. Әрі әлем біріншіліктерінде үштағаннан он жылдағы алғашқы украин медалі — 2013 жылы Ольга Саладуха қола алғаннан бері. Қыркүйекте Марина Брюссельдегі Алмас лига кезеңінде екінші болды.

Париж-2024

Өзінің үшінші Олимпиадасында Бех-Романчук үштағанның финалына шығып, 13,98 нәтижемен 11-ші орын алды. Парижде онымен бірге биіктікке секіруші Ярослава Магучих пен Ирина Геращенко өнер көрсетті. Ойындардан кейін Марина бірде-бір жарысқа шыққан жоқ.

Допинг ісі (2024–2025)

2024 жылғы 7 желтоқсанда Хмельницкийде Маринадан жарыстан тыс сынама алынды. Онда экзогендік тестостерон метаболиттері табылды. 2025 жылғы 13 мамырда Жеңіл атлетикадағы адалдық бөлімі (AIU) оны уақытша шеттетті. Жаңалық 15 мамырда жария болды — Дохадағы Алмас лига кезеңінің қарсаңында. Оның аты бастау тізімінен алынып тасталды.

Спортшы әдейі қолданғанын жоққа шығарды. Ол өз денсаулығы және тағайындалған емі туралы медициналық құжаттарды ұсынып, тестостерон осыдан көтерілуі мүмкін деді. Бірақ AIU-ды бұл сендірмеді: метаболиттердің синтетикалық екенін изотоптық талдау растады. 2025 жылғы 18 тамыздағы шешім:

• төрт жылға дисквалификация — 2025 жылғы 13 мамырдан 2029 жылғы 12 мамырға дейін;
• 2024 жылғы 7 желтоқсаннан бергі барлық нәтиже жүлделерімен және төлемдерімен қоса жойылады.

2024 жылғы желтоқсанға дейін алынған медальдарға, соның ішінде Будапешт күмісі мен Мюнхен алтынына, шешім қатысты емес.

Жеке өмірі

Маринаның күйеуі — Михаил Романчук, Токио Олимпиадасының екі дүркін жүлдегері және 2018 жылғы қысқа судағы әлем чемпионы. 2025 жылғы 15 қыркүйекте, AIU шешімінен кейін бір айға жетпей, Марина Instagram-да: «1+1=3. Қаншама көз жас, дәрігерлер мен еңбек, бірақ біз сендік әрі армандадық», — деп жазды. Ерлі-зайыптылар бала күтіп жүргенін хабарлады.

Марапаттары мен рекордтары

• Әлем чемпионаттарының күмісі: 2019 (ұзындық), 2023 (үштаған);
• жабық ғимараттағы әлем чемпионатының күмісі: 2022 (үштаған);
• Еуропа чемпионатының алтыны: 2022 (үштаған); күмісі: 2018 (ұзындық);
• жабық ғимараттағы Еуропа чемпионатының алтыны: 2021; қоласы: 2019 (ұзындық);
• 2019 жылғы Универсиада мен 2023 жылғы Еуропа ойындарының алтыны;
• Алмас лига кезеңдеріндегі 4 жеңіс;
• жеке рекордтары: 6,93 (ұзындық, стадион), 6,96 (ұзындық, жабық ғимарат), 15,02 (үштаған).

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Бех-Романчук дисквалификация мерзімін өтеп жүр. Жарысқа шығу құқығы оған 2029 жылғы мамырда, 33 жасында қайтарылады. Оның соңғы жарысы Париждегі олимпиадалық финал болып қалды.

Дереккөздер: Wikipedia — Maryna Bekh-Romanchuk, Athletics Integrity Unit — іс бойынша шешім, Canadian Running — уақытша шеттету, Wanda Diamond League — профилі, Фокус — Еуро-2022 алтыны, Интерфакс-Украина — Мюнхендегі жеңіс, Факты — Будапешт күмісі, Телеграф — жүктілік туралы хабарлама