Ева Мари Сейнт

Ева Мари Сейнт алғашқы фильмі үшін-ақ «Оскар» алды: «Портта» фильмінде Марлон Брандомен бірге ойнады. Бес жылдан кейін Альфред Хичкок «Солтүстіктен солтүстік-батысқа» фильміндегі тыңшы рөліне оны ондаған үміткердің ішінен өзі таңдап, көйлектерін де өзі іріктеді. Ол 70 жылдан астам уақыт түсірілді, 2024 жылы тірі «Оскар» иегерлерінің ең егдесі ретінде жүз жасқа толды, ал 2026 жылы 6 қазанда 102 жасында қайтыс болды.

Шыққан тегі және оқуы

Ева Мари Сейнт 1924 жылы 4 шілдеде Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласында, квакерлер отбасында туды. Әкесі — Джон Мерл Сейнт, анасы — Ева Мари Сейнт (қыз тегі Райс). Нью-Йорк штатындағы Делмарда өсіп, 1942 жылы сонда мектеп бітірді.

Сахнаға Огайодағы Боулинг-Грин университетінде шықты. Онда Personal Appearance спектаклінде басты рөл алып, 1946 жылы актерлік шеберлік курсын бітірді. Қазір кампустағы театрдың бірі оның есімімен аталады.

Теледидар мен Бродвей (1946–1953)

Университеттен кейін Сейнт NBC арнасына паж — кіші қызметкер болып орналасты. Көп ұзамай эфирге шықты: 1946–1947 жылдары Campus Hoopla шоуында, кейін басқа бағдарламаларда өнер көрсетті. 1949 жылы Life журналы Нью-Йоркте жол іздеген жас актриса ретінде ол туралы мақала жариялады.

Серпіліс сахнада болды. 1953 жылы ол Хортон Футтың «Баунтифулға сапар» бродвейлік пьесасында Лиллиан Гишпен бірге Тельманы ойнады. Бұл рөл оған Theatre World Award пен Outer Critics Circle арнайы сыйлығын әкелді.

Сонымен қатар Сейнт америкалық теледидардың «алтын ғасырындағы» телеспектакльдерде көп ойнады. 1955 жылы Middle of the Night үшін, 1956 жылы Пол Ньюман және Фрэнк Синатрамен бірге ойнаған «Біздің қалашық» үшін «Эммиге» ұсынылды. Бір телесыншы оны «теледидардың Хелен Хейсі» деп атады.

«Портта» және «Оскар» (1954–1955)

Алғашқы фильм — бірден үлкен лигаға. Элиа Казан докерлер мен мафия туралы «Портта» фильмін түсіріп жатты. Иди Дойл рөліне Брандо жанында от шығаратын актриса керек еді. Сейнт рөлді Брандомен бірге сыннан өткен соң алды. Оның айтуынша, Брандо кіріп, музыка қосты, «Казан ұшқынның шашырағанын көрді, рөл маған осылай бұйырды». Түсірілім алаңында Брандо үнемі импровизация жасап, оны мазақтап, үнемі шиыршық атып тұруға мәжбүр етті. Бұл фильм үшін оның қаламақысы $7 500 болды.

«Портта» сегіз «Оскар» жеңіп алды, оның ішінде «Үздік фильм» де бар. Сейнт үздік әйел екінші рөлі үшін мүсінше алды. 1955 жылғы салтанатқа ол жүкті болып келіп, сөзін «Осы жерде босанып қалуым мүмкін» деп бастады. Ұлы Даррелл екі күннен кейін дүниеге келді.

1950 жылдардың екінші жартысындағы Голливуд

«Оскардан» кейін қаламақысы тез өсті: Боб Хоуппен бірге түскен «Сол бір сезім» комедиясы (1956) үшін оған $50 мың, Элизабет Тейлор және Монтгомери Клифтпен ойнаған «Рейнтри округі» (1957) үшін $100 мың төленді. Сол 1957 жылы есірткіге тәуелділік туралы «Жаңбырға толы қалпақ» драмасы шықты. Осы рөл үшін Сейнт «Алтын глобус» пен BAFTA-ға ұсынылды.

Хичкок және «Солтүстіктен солтүстік-батысқа» (1959)

Мансабындағы басты рөлі — Ив Кендалл. Бұл тыңшы әйел Кэри Грант кейіпкерін арбап, ақыры өзі оған ғашық болады. Хичкок Сейнтті ондаған үміткердің ішінен таңдап, бейнесін нөлден құрды: дауысы төмен әрі терең шығуы үшін онымен жеке жұмыс істеді, Нью-Йорктегі Bergdorf Goodman дүкеніне бірге барып, көйлектерін өзі таңдады.

Сейнттің есінде режиссер «сырттан ішке қарай» жұмыс істеген: алдымен сыртқы бейнені ойластырды, ал актриса кейіпкерін сол арқылы сезінді. Жұмысшы аудандар мен есірткі туралы драмалардан кейін Хичкок оған енді «раковинадан раковинаға» деген фильмдерде көргісі келмейтінін айтты. The New York Times оның ойынын арбаушы деп сипаттады. Фильм AFI-дің ең үздік 100 америкалық фильмі тізімінде 40-орында тұр және ондаған жыл бойы тыңшылар туралы киноға әсер етті.

1960 жылдар: Ньюман, Битти, «Гран-при»

1960 жылы Сейнт Голливудтың Даңқ аллеясынан бірден екі жұлдыз алды — кино мен теледидар үшін. Одан кейін ірі қойылымдар болды:

• Отто Премингердің «Исход» фильмі (1960), Пол Ньюманмен бірге;
• «Бәрі құлайды» (1962), Уоррен Битти және Анджела Лэнсберимен бірге;
• Винсент Миннеллидің «Балшықшы» фильмі (1965), Элизабет Тейлор және Ричард Бёртонмен бірге;
• Джеймс Гарнермен бірге «36 сағат» әскери триллері (1965);
• Норман Джуисонның «Орыстар келе жатыр! Орыстар келе жатыр!» комедиясы (1966);
• Джон Франкенхаймердің Cinerama форматында түсірілген «Гран-при» жарыс драмасы (1966).

Мансабын ол абайлап құрды. Сейнт балаларына көбірек көңіл бөлгісі келгенін бірнеше рет айтқан, сондықтан рөлдерден жиі бас тартты.

Теледидарға оралу (1970–1990 жылдар)

1970 жылдары кинода жақсы рөлдер азайып, Сейнт теледидар мен сахнаға оралды. 1977 және 1978 жылдары «Батыс қалай бағындырылды» және «Такси!!!» үшін «Эммиге» ұсынылды. Кинодағы үлкен рөлге тек 1986 жылы оралды — Гарри Маршаллдың «Ортақ ештеңе жоқ» комедиясында Том Хэнкспен бірге ойнады.

Сол кезде, 1986–1988 жылдары, ол «„Ай сәулесі“ детективтік агенттігі» сериалында Сибилл Шеперд кейіпкерінің анасын ойнады. 1990 жылы «Біз сияқты адамдар» мини-сериалы үшін «Эмми» алды. 1999 жылы «Фрейзер» сериалында Роздың анасы рөлінде көрінді.

Кейінгі рөлдері (2000–2021)

Сейнт 75 жастан асса да жұмысын тоқтатпады. 2005 жылы Джессика Лэнг және Сэм Шепардпен бірге «Есікті қақпа» және «Винн-Дикси — менің ең жақын досым» фильмдері шықты. 2006 жылы «Супермен оралды» фильмінде Суперменнің асырап алған анасы Марта Кентті ойнады. Фильмге оның кинодағы алғашқы серіктесі Брандоның мұрағаттық кадрлары да енді.

2012–2014 жылдары ол «Корра туралы аңыз» мультсериалында егде Катараға дыбыс берді, ал 2014 жылы «Қысқы ертегіде» түсірілді — бұл оның кинодағы соңғы рөлі. Соңғы жұмысы 2021 жылғы The Bus Ride аудиоқойылымы болды, онда ол Мариса Томей кейіпкерінің тәтесін дыбыстады.

Жеке өмірі

1951 жылы 28 қазанда Сейнт теледидар және театр режиссері Джеффри Хейденге тұрмысқа шықты. Олар 2016 жылы Хейден қайтыс болғанға дейін 65 жыл бірге өмір сүрді. Ерлі-зайыптылардың екі баласы бар — ұлы Даррелл мен 1958 жылы туған қызы Лоретт, сондай-ақ төрт немересі бар.

Марапаттары

• «Портта» үшін үздік әйел екінші рөлі номинациясындағы «Оскар» (1955);
• «Біз сияқты адамдар» мини-сериалындағы екінші рөлі үшін «Эмми» (1990) және тағы төрт номинация;
• «Жаңбырға толы қалпақ» үшін «Алтын глобус» номинациясы;
• BAFTA-ның екі номинациясы;
• Theatre World Award және Outer Critics Circle арнайы сыйлығы (1954);
• Голливудтың Даңқ аллеясындағы екі жұлдыз (1960);
• вестерндерге қосқан үлесі үшін Golden Boot Award (2007) және киноға қосқан үлесі үшін бірнеше сыйлық.

Жүз жас және қоштасу (2018–2026)

2018 жылы 93 жастағы Сейнт 90-шы салтанатта костюмдер үшін «Оскарды» табыстады, зал оны орнынан тұрып қарсы алды. 2024 жылы 4 шілдеде ол Лос-Анджелесте отбасының төрт буынымен бірге 100 жасқа толғанын атап өтті. Сол кезде ол тірі «Оскар» иегерлерінің ең егдесі және Голливудтың алтын ғасырынан қалған соңғы жұлдыздардың бірі еді.

Ева Мари Сейнт 2026 жылы 6 қазанда Лос-Анджелестегі үйінде табиғи себептерден қайтыс болды. Ол 102 жаста еді.

Дереккөздер: Wikipedia — Eva Marie Saint, Boston.com (AP) — қазанама, FOX 11 Los Angeles — қайтыс болуы және соңғы рөлдері туралы, JoBlo — Хичкокпен жұмысы туралы