Дженна Ортега

Оған небәрі 24 жас, бірақ артында түсірілім алаңындағы он төрт жыл, Disney Channel, екі «Крик», Тим Бёртонның «Битлджус Битлджусы» және Netflix рекордтарын бұзған рөл тұр. Дженна Ортега Уэнсдей Аддамсты тұтас буынның басты готикалық бейнесіне айналдырды, өз сериалының продюсері болды. Енді ол бұл бейнеден барынша алысқа кетуге тырысып жүр: 2026 жылдың қазанында Тайка Вайтитидің Кадзуо Исигуро романы бойынша түсірген фильмінде андроидты ойнайды.

Шыққан тегі мен отбасы

Дженна Мари Ортега 2002 жылғы 27 қыркүйекте Калифорниядағы Коачелла алқабында дүниеге келген, Ла-Кинта деген шағын қалада өскен. Отбасындағы алты баланың төртіншісі. Әкесі Эдвард Ортега шериф кеңсесінде қызмет етіп, кейін округтік прокуратураға ауысқан. Анасы Натали — жедел жәрдем бөлімінің медбикесі. Отбасының тамыры мексикалық және пуэрто-рикалық: анасы жағынан үлкен әжесі АҚШ-қа Мексиканың Синалоа штатынан құжатсыз келген, ал атасы Пуэрто-Рикодан Бронксқа, одан кейін елдің батысына көшкен.

Дженна актриса болуды алты жасында, Дакота Фэннинг ойнаған «Ашу» фильмін көргеннен кейін шешті. Үш жыл бойы анасын көндірді, ақыры тоғыз жасында анасы оның монологын бейнеге түсірді. Ол бейне кастинг-директордың қолына тиді. Содан Лос-Анджелеске сапарлар басталды: кейде аптасына бес күн, барып-қайтуға алты сағат жол. Латынамерикалық қыздарға рөл аз еді, Дженна тіпті шашын ақшыл түске бояуды да ойлаған. Есесіне ол 12 жалпыұлттық жарнамаға түсті, оның үшеуі McDonald’s үшін.

Алғашқы рөлдер: 2012–2015

Дебюті 2012 жылы «Роб» ситкомында болды. Бір жылдан кейін «Темір адам 3» фильмінде вице-президенттің қызы ретінде көрінді, бірақ Marvel оның сөздерін де, титрдағы атын да алып тастады. Сол 2013 жылы «Астрал: 2-тарау» хоррорында екінші пландағы рөлде ойнады. Одан кейін «Кішкентай бұзықтар күнді құтқарады» отбасылық комедиясы мен Netflix-тің «Бай бала Ричи» сериалы шықты.

Алғашқы шын мәніндегі елеулі жоба — «Бикеш Джейн». 2014–2019 жылдары Ортега Джина Родригес ойнаған кейіпкердің бала кезін сомдады. Entertainment Weekly оның бала актерлерге тән қақпандардың бәрін айналып өтетінін жазды.

Disney Channel және «Харлидің өмірі»: 2016–2018

2016 жылы Дженна Disney Channel-дың «Харлидің өмірі» ситкомында басты рөлді алды. Ол жеті баласы бар отбасының ортаншы баласы, өнертапқыш Харли Диасты ойнады. Үш маусымда Imagen Awards-қа үш рет ұсынылып, 2018 жылы жеңді. Қатар «Елена — Авалор ханшайымы» мультсериалында Изабель ханшайымды дыбыстады. Disney түсірілімдері үшін сегізінші сыныпта қарапайым мектепке баруды доғарды.

2018 жылы 15 жастағы актриса экраннан тыс алғаш рет қатты сөйледі. Radio Disney Music Awards сыйлығына ол «I Do Care and U Should Too» деген жазуы бар курткамен шықты. Бұл — Мелания Трамптың ата-анасынан ажыратылған мигрант балаларға барғанда киген «I Really Don’t Care, Do U?» курткасына тікелей жауап еді.

«Сен», «Салдары» және есею: 2019–2021

Диснейлік бейнеден шығу Netflix-тің «Сен» триллерінің екінші маусымынан (2019) басталды. Ортега Элли Алвесті ойнады, ал The Hollywood Reporter оны маусымның ең жарқын орындаушыларының бірі деп атады. Оны үшінші және төртінші маусымдарға да шақырды, бірақ кесте мүмкіндік бермеді. Стилі де сол кезде өзгерді: ашық түстердің орнына қара киім мен қою макияж келді.

Одан кейін жобалар бірінен соң бірі жалғасты. 2020 жылы — «Күтуші. Қарғыс атқандар ханшайымы» хорроры және «Юра кезеңі әлемі: Бор кезеңі лагері» мультсериалында блогер Бруклинді дыбыстау. 2021 жылы — Netflix-тің «„Иә“ күні» комедиясы және сенім мен махаббат туралы ойлар жинағы «It’s All Love: Reflections for Your Heart & Soul» кітабы.

Бұл кезеңнің басты жұмысы — «Салдары». Бұл мектептегі атыстан кейін өмірін қайта жалғастыруға тырысқан оқушы қыз туралы драма. Рөлге дайындалып, Ортега аман қалғандардың фотосы, бейнесі мен сұхбаттарын зерттеді, March for Our Lives қозғалысына қатысты. Фильм 2021 жылғы наурызда SXSW-да көрсетіліп, 2022 жылғы қаңтарда HBO Max-қа шықты. Ричард Ропер оның ойынын «шынайы әрі терең әсерлі» деп бағалады.

Үрей ханшайымы: 2022

2022 жыл оны жаңа хоррордың бет-бейнесіне айналдырды. Бесінші «Крикте» Ортега Тара Карпентерді ойнады. Режиссерлер Мэтт Беттинелли-Олпин мен Тайлер Джиллетт оны қорқынышты және күлкілі реңкті қатар ұстай білгені үшін, әрі ерекше айқайы үшін таңдады. Фильм өзін-өзі ақтады, ал Дженна MTV-нің ең қорқып ойнаған рөл үшін берілетін сыйлығын алды.

Бірнеше айдан кейін Ти Уэсттің «X» слэшері шықты. Ортега оның сценарийін «өмірі оқыған ең жабайы мәтін» деп атады. Уэст оны батыл деп мақтады, сыншылар оны Миа Готпен бірге көріністерді «ұрлап кеткендер» деп жазды. Rotten Tomatoes бойынша бұл — оның ең жақсы бағаланған фильмі. Сол кезде Foo Fighters-пен «Студия 666» және «American Carnage» комедиялық хорроры да шықты. Баспасөз оны «Z буынының үрей ханшайымы» деп атап кетті.

«Уэнсдей»: бәрін өзгерткен рөл

2021 жылғы мамырда Netflix Тим Бёртонның жаңа сериалында Уэнсдей Аддамсты Ортега ойнайтынын жариялады. Сынақ Zoom арқылы өтті, ол төрт беттік монолог оқыды. Дайындық мансабындағы ең ауыры болды: шашын қараға бояды, қимылы мен сөйлеу мәнерін өзгертті, виолончель мен неміс тілін үйренді, Чарльз Аддамстың түпнұсқа комикстерін және 1960 жылдардағы сериалды қарады. Кейін Бёртон оны үнсіз кино актрисаларымен салыстырды: айтарын көзімен жеткізеді.

Сериал рекорд жаңартты. Алғашқы айда оны миллиард сағаттан астам көрді, ал 91 күнде бірінші маусым 252 млн қаралым жинады. Бұл — Netflix тарихындағы ең танымал маусым. Ортега «Алтын глобусқа», Киноактерлер гильдиясы сыйлығына және комедиядағы басты рөл үшін «Эммиге» ұсынылды. Бұл санаттағы үміткерлердің ішінде ол тарихтағы жасы жағынан екінші болды.

Кейін ол түсірілімнің ауыр болғанын мойындады. Өмірінде дәл осындай қажытқан жұмыс болмаған. Кейбір көріністер кейіпкер тұрғысынан мағынасыз көрінген, сондықтан ол топқа ескертпей-ақ сөздерді өзгерткен кездері болды.

Екінші маусымда Ортега продюсер атанды. Ол сценарийге, дизайнға, кастинг пен гримге араласты, жаңа рөл ойын ашық айтуға мүмкіндік бергенін айтты. Бірінші бөлім 2025 жылғы тамызда шығып, бір аптада 50 млн қаралым жинады, екіншісі қыркүйекте шықты. Маусым барлығы 94,5 млн қаралым жинап, Netflix-тің барлық уақыттағы ең танымал ағылшын тілді сериалдарының ондығына енді. Ол үшін Ортега тағы да «Алтын глобусқа» және Гильдия сыйлығына ұсынылды.

«Крик VI», франшизадан кету және «Битлджус»: 2023–2024

2023 жылғы наурызда Ортега Saturday Night Live шығарылымын жүргізді, ал «Крик VI» 33–35 млн долларлық бюджетпен 169 млн доллардан астам табыс жинады. Deadline фильмнің табысын тікелей оның жұлдыздық мәртебесімен байланыстырды. Сол жылғы қарашада ол франшизадан кетті. Бұған студияның Газадағы соғыс туралы жазбалары үшін Мелисса Баррераны жұмыстан шығаруы себеп болды. Ортеганың айтуынша, жаңа құраммен жалғастыру дұрыс қадам болмас еді. Бұған дейін баспасөз басқа себептерді де жазған: «Уэнсдей» кестесімен қабаттасу және қаламақы туралы сәтсіз келіссөздер.

Одан кейін тәжірибелер басталды. «Үлкен олжа» криминалдық драмасын сыншылар жақтырмады. Мартин Фриманмен бірге «Миллердің қызы» фильмінде мәтіндері мұғалімін баурап алған оқушыны ойнады. Бұл кейіпкерді ол мансабындағы ең күрделісі деп атады, ал пікірлер екіұдай болды.

2024 жылы Бёртон оны қайта шақырды. «Битлджус Битлджуста» Ортега алғашқы фильмнің кейіпкері Лидия Дитцтің қызы Астридті ойнады. Фильм 81-Венеция кинофестивалін ашып, әлем бойынша 451 млн доллар жинады. Boxoffice Pro мен TheWrap талдаушылары кинотеатрларға зумерлерді дәл осы актриса әкелгенін бөлек атап өтті. Сол жылы Дженна Супербоулға арналған Doritos жарнамасына және Сабрина Карпентердің «Taste» клипіне түсті.

2025: жалғыз мүйіз, The Weeknd және екінші маусым

«Жалғыз мүйіздің өлімі» фильмінде Ортега мен Пол Радд кездейсоқ жалғыз мүйізді қағып кеткен әке мен қызды ойнайды. Сыншылар фильмді салқын қабылдады, бірақ оның жұмысын мақтады: IGN оның ойынын «шынымен өмір сүріп тұрғандай» деп сипаттады. «Hurry Up Tomorrow» триллерінде оның серіктестері Абель Тесфайе (The Weeknd) мен Барри Кеоган болды. Фильмді сынап тастады, ал оның рөлі туралы пікірлер екіге бөлінді.

Жазда «Уэнсдейдің» екінші маусымы шықты, ал Vogue оны жылдың ең сәнді адамдарының тізіміне қосты.

Оның күші неде

• Сабырлы жүз. Оның басты тәсілі — қадалған көзқарас пен ең аз мимика. Rolling Stone оның «әлемдік деңгейдегі көзқарасы» туралы жазды.
• Жанрлық икемділік. Хоррор, комедия, ауыр драма — бәрі бірдей шығады. Ортега бір амплуаның тұтқыны болғысы келмейтінін айтады, ал хоррорды өзі үшін «терапия» деп атайды.
• Кәсібилік. «Битлджустың» продюсері Томми Харпер дубльдер арасында оның алаңды екінші режиссердей бақылап тұратынын еске алды.
• Стиль. Ортега Уэнсдей бейнесін сәнге айналдырды. Журналдар «Wednesdaycore» деген термин ойлап тапты — готикалық рухтағы жоғары сән: монохром, драмалық силуэттер, ағартылған қастар.

Брендтер

2020 жылы Ортега Neutrogena амбассадоры болды. 2023 жылы оны бірден Adidas Sportswear мен Dior таңдады, ал 2025 жылы ол Dior Beauty-дің жаһандық амбассадоры атанды.

Жеке өмірі

Ортега махаббат туралы әдейі айтпайды: бұл жұмысқа кедергі деп санайды. Жұлдыздық деген ұғымның өзін «мүлдем күлкілі» дейді, отбасы мен ескі достарына арқа сүйейді. 2025 жылы ол үрейлі бұзылыс пен обсессивті-компульсивті бұзылысы барын айтты. Жасөспірім кезінде нейрожелі жасаған өзі туралы ашық дипфейктер алып, ақыры әлеуметтік желідегі аккаунтын жойған.

Азаматтық ұстанымы әлі де белсенді. 2023 жылы ол Газада атысты тоқтатуды талап еткен Artists4Ceasefire хатына қол қойды, ал 2026 жылы ICE иммиграциялық қызметін ашық айыптады.

Марапаттар

• «Харлидің өмірі» үшін Imagen Award (2018)
• «Крик» үшін MTV Movie & TV Award (2022)
• «Уэнсдейдің» екі маусымы үшін де «Алтын глобус» пен Киноактерлер гильдиясы сыйлығына ұсыныс, «Эммиге» ұсыныс (2023)
• The Hollywood Reporter-дің Power 100 тізімі (2023), Forbes «30 жасқа дейінгі 30» (2024)
• Американдық киноакадемияға шақыру (2026)

Қызықты деректер

• Кинода түсіру арманы алты жасында, Дакота Фэннингпен «Ашуды» көргеннен кейін пайда болды.
• «Темір адам 3» фильмінде ол бар, бірақ бір ауыз сөзсіз және титрда атсыз.
• «Уэнсдей» үшін виолончель мен неміс тілін үйренді.
• 2021 жылы Random House баспасы оның «It’s All Love» кітабын шығарды.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Жыл Sundance-тен басталды: онда Натали Портманмен бірге түскен «Галерист әйел» қара комедиясының премьерасы өтті. 2026 жылғы 30 қыркүйекте «Уэнсдейдің» үшінші маусымының түсірілімі аяқталды. Netflix оны Париждегі фотомен хабарлады, ал құрамға Офелия апай рөлінде Ева Грин мен Вайнона Райдер қосылды. Кейіпкер енді бітіруші сыныпта. Ортеганың айтуынша, маусым отбасына деген күрделі сезімдер мен ересек болу деген не екені туралы болмақ. Премьера күні әзірге белгісіз.

15 қазанда BFI Лондон кинофестивалінде Тайка Вайтитидің Нобель сыйлығының лауреаты Кадзуо Исигуро романы бойынша түсірген «Клара мен Күн» фильмі көрсетіледі. Ортега ауру қызға сатып алынған ескірген андроид-серік Клараның рөлін сомдайды. Оның серіктесі — Эми Адамс, фильм прокатқа 23 қазанда шығады. 2027 жылға Джей Джей Абрамстың «The Great Beyond» фантастикасы жоспарланған, онда оған кейіпкердің сыртқы келбетін өзі шешуге мүмкіндік берілген.

Дереккөздер: Wikipedia — Дженна Ортеганың өмірбаяны, Википедия — Ортега, Дженна, Variety — «Уэнсдейдің» екінші маусымының қаралымдары, Variety — «Уэнсдей» Netflix-тің барлық уақыттағы топ-10-ында, ComingSoon — үшінші маусым түсірілімінің аяқталуы, Softonic — «Клара мен Күннің» премьерасы