Чжэн Циньвэнь

Чжэн Циньвэнь рейтинг жаңарып үлгергенше құлап, қайта көтеріле алады. 2024 жылы ол жалғыз сында олимпиада алтынын жеңген алғашқы азиялық теннисші атанды. 2025 жылы әлемде төртінші орынға көтерілді, содан кейін хирургтың пышағы астына жатып, 2026 жылдың жазында екінші жүздіктен де шығып қалды. Қыркүйекте ол US Open-нің іріктеуінен өтіп, ширек финалға жетті. Ал 2026 жылғы 11 қазанда Бейжің финалында Мирра Андрееваны жеңіп, China Open-ді ұтқан алғашқы қытайлық әйел болды.

Шығу тегі және отбасы

Чжэн Циньвэнь 2002 жылғы 8 қазанда Хубэй провинциясындағы Шиянь қаласында дүниеге келді. Ата-анасы оны тенниске күштеп апарған жоқ. Қыз бірнеше спорт түрін, соның ішінде үстел теннисін байқап көрді, ракетканы тек жеті жасында қолына алды.

Сегіз жасында ол ата-анасынан бөлек Уханьға кетіп, сондағы теннис мектебінде жаттықты. Анасы алғашында демалыс күндері келіп тұрды, кейін жұмысын тастап, қызының мансабымен толық айналысты. Чжэннің өзі отбасының қолдауын табысының басты себептерінің бірі дейді.

Балалық шақтағы пұты — жалғыз сында Үлкен дулыға титулын алған жалғыз қытайлық әйел Ли На. Тағы бір үлгі тұтқан адамы — Афины олимпиадасының чемпионы, кедергілер арқылы жүгіруші Лю Сян.

Қалыптасуы: Бейжің және Карлос Родригес

Келесі маңызды қадам — Бейжіңдегі академия. Онда Чжэнмен аргентиналық Карлос Родригес жұмыс істеді. Оған дейін ол Жюстин Энен мен сол Ли Наны жаттықтырған. Оның бақылауымен Шияньнан шыққан қыз әлемдегі ең мықты жасөспірім теннисшілердің біріне айналды.

Чжэн 2018 жылы, әлі жасөспірімдер турнирлерінде ойнап жүріп, кәсіпқой болды. Сол жылғы желтоқсанда Orange Bowl финалына шығып, Коко Гауффқа үш сетте жеңілді. 2019 жылы жасөспірімдер арасындағы «Ролан Гаррос» пен US Open-де жартылай финалға жетіп, ITF жасөспірімдер рейтингінде алтыншы орынға көтерілді.

2021–2022: іріктеуден серпіліс

2021 жылы Чжэн Гамбург пен Macha Lake Open-дегі ITF турнирлерін жеңді. Палермодағы WTA-дағы алғашқы турнирінде бірден екінші сындағы Людмила Самсонованы ұтты.

2022 жыл оны турдың көзге түскен ойыншысына айналдырды:

• Мельбурнде жартылай финал — оған әлемде 126-орында тұрып, іріктеуден өтті;
• Australian Open-нің негізгі торында дебют және топ-100-ге алғаш кіруі;
• «Ролан Гарроста» Симона Халепті жеңіп, төртінші айналымға шықты;
• Валенсиядағы WTA 125 титулы, Уимблдонның үшінші айналымы және Канададағы WTA 1000 ширек финалы;
• Токиодағы WTA-дағы алғашқы финал, онда ол Самсоноваға тағы жеңілді.

Токиодан кейін Чжэн 28-орынға көтеріліп, топ-30-ға кірген алғашқы қытайлық жасөспірім қыз болды. WTA оны жылдың үздік жаңа ойыншысы деп таныды.

2023: алғашқы титулдар және жаттықтырушы дауы

2023 жылғы маусымда Чжэн 2021 жылдан бері бірге жұмыс істеген испаниялық Пере Рибамен ажырасып, бельгиялық Вим Фиссеттті жалдады. Одақ үш айға да жетпеді: қыркүйекте Фиссетт өзі кетті, ал Чжэн оның әрекетін ашық түрде «әдепсіздік» деп атады. Желтоқсанда ол Рибаға қайта оралды.

Корттағы жыл сол кезге дейінгі ең үздігі болды. Чжэн финалда Жасмин Паолиниді жеңіп, Палермода WTA-дағы алғашқы титулын алды. US Open-де Үлкен дулығаның ширек финалына алғаш жетті. Чжэнчжоудағы WTA 500 турнирінде Барбора Крейчикованы ұтты. Оған Ханчжоудағы Азия ойындарының алтыны, WTA Elite Trophy финалы және WTA нұсқасы бойынша жылдың ең қарқынды өскен ойыншысы атағы қосылды.

2024: Мельбурн финалы және Париж алтыны

Үлкен дулығадағы алғашқы финал 2024 жылғы Australian Open-де болды. Арина Соболенко 6:3, 6:2 есебімен жеңді, бірақ Чжэн алғаш рет топ-10-ға кіріп, жетінші орынға көтерілді. Жазда Каролина Муховаға қарсы финалда Палермодағы титулын қорғады.

Мансабының басты аптасы олимпиада турнирі өткен «Ролан Гаррос» грунтында өтті. Алтыншы сындағы Чжэн жолда Эмма Наварро мен Ангелика Керберді ұтты — Кербер сол матчтан кейін мансабын аяқтады. Жартылай финалда ол әлемнің бірінші ракеткасы Ига Свёнтекті жеті кездесуде алғаш рет жеңді. Ал 3 тамызда финалда Донна Векичті 6:2, 6:3 есебімен талқандады.

Осылайша Чжэн жалғыз сында олимпиада чемпионы атанған алғашқы азиялық болды. Ол Қытайға 2004 жылдан бері — Ли Тин мен Сунь Тяньтянь жұп сында жеңген кезден бері — теннистегі алғашқы олимпиада алтынын әкелді. «Соңғы допта қолым дірілдеп тұрды», — деді ол финалдан кейін.

Күзде US Open ширек финалы, Ухань финалы және Токиодағы титул болды — онда ол София Кенинді жеңді. Бұл маусымның үшінші жүлдесі әрі WTA қорытынды турниріне жолдама еді. Эр-Риядта Чжэн финалға шығып, Гауффқа тек үшінші сеттің тай-брейкінде жеңілді — 6:3, 4:6, 6:7. Осыдан кейін әлемде бесінші орынға көтерілді.

2025: әлемде төртінші және ота

2025 жылдың көктемінде Чжэн Рим ширек финалында Соболенконы жеңіп, жартылай финалға шықты. Одан кейін «Ролан Гаррос» ширек финалында және Квинстегі жартылай финалда ойнады. 2025 жылғы 16 маусымда рейтингтің төртінші орнына көтерілді. Қытайлық теннисшілерден одан жоғары тек Ли На шыққан.

Бірақ оң шынтағы бірнеше айдан бері ауыратын. Уимблдонның бірінші айналымында Катерина Синяковаға жеңілгеннен кейін Чжэн 18 шілдеде отаға жатты. Қыркүйектің соңында Бейжіңде қайта оралуға тырысты, бірақ үшінші айналымда сол шынтаққа байланысты Линда Носковамен матчтан бас тартып, Уханьға бармады.

2026: 150-орыннан төмен құлау және оралу

Чжэн 2026 жылғы Australian Open-ді өткізіп алды. Көктемде ірі турнирлерде бір-екі матчтан ұтып жүрді, бірақ «Ролан Гаррос» сәтсіздігі — іріктеуден өткен Майя Хвалиньскаяға небәрі төрт гейм алып жеңілуі — оны топ-100-ден шығарып жіберді. Жазда ол 160-орынға дейін түсті, Уимблдонның бірінші айналымында Синяковаға тағы жеңілді және US Open-нің негізгі торына ілікпеді.

Нью-Йоркте Чжэн іріктеудің үш айналымынан өтті. Негізгі торда шешуші сетте 0:5 есебінен қайтарып, Мэдисон Кизді жеңді. Содан кейін Свёнтекті екі сетте ұтты, онда да бірінші партияда 0:5 есебімен артта қалған еді. Чжэн 2021 жылғы Эмма Радуканудан бері US Open ширек финалына шыққан іріктеуден өткен алғашқы ойыншы болды. Онда Елена Рыбакинадан бірінші сетті алды, бірақ 6:3, 1:6, 4:6 есебімен жеңілді. Соған қарамастан рейтингі 121-орыннан 52-орынға көтерілді.

Бір айдан кейін ол China Open-ге уайлд-кард алды — және оны жеңді. Андрееваға қарсы финалда Чжэн бірінші партияда үш сетболды қайтарып, қатарынан 11 ойын ұтты да, матчты 7:5, 6:4 есебімен аяқтады. Бұл оның WTA 1000 деңгейіндегі алғашқы, мансабындағы алтыншы және Токио-2024-тен кейінгі алғашқы титулы. Толығырақ — Чжэннің Бейжің турнирін ұтуы туралы жаңалығымызда.

Ойын мәнері

Чжэн — оң қолмен ойнайтын, бэкхендті екі қолмен соғатын, бойы 178 см теннисші. US Open-2026-да Киз бен Свёнтекке қарсы 0:5 есебінен қайтаруы оның мінезіндегі басты нәрсені көрсетті: ұтылып тұрған есеп оған онша әсер етпейді.

Ақша

WTA деректері бойынша, мансабындағы жүлде қоры $10,4 млн-нан асты. Бірақ Чжэннің негізгі табысы — жарнама. Sportico бағасы бойынша (2024 жылғы желтоқсан), 2024 жылы ол $20,6 млн тапты: $5,6 млн жүлде және демеушілерден $15 млн. Forbes-тің 2025 жылғы ең көп табыс табатын спортшы әйелдер рейтингінде (2025 жылғы желтоқсан) ол $22,6 млн-мен бесінші орында.

Серіктестер портфелі әйелдер теннисіндегі ең тығыздардың бірі:

• Nike — 2015 жылдан бері, ракеткалары — Wilson;
• Rolex — 2022 жылдан бері;
• Lancôme және Audi — 2024 жылдан бері елшісі;
• Dior және Beats — 2025 жылдан бері жаһандық елшісі;
• сондай-ақ vivo, Gatorade, Swisse, Chagee және басқа қытайлық брендтер.

Жеке өмірі

Чжэн Барселонада тұрады. Бос уақытында кітап оқиды, ән салады, отбасымен серуендейді, американдық төбешіктерді жақсы көреді және Blackpink тыңдайды. Олимпиада алтынынан кейін ол балаларды теннисті жақсы көруге шабыттандыратын азиялықтардың бірі болғысы келетінін айтты.

Қытай қайырымдылық федерациясының деректері бойынша, 2026 жылғы тамызда ол Тибеттегі Гьиронг ауданында су тасқынынан зардап шеккендерге 1 млн юань берді.

Марапаттары

• Жалғыз сындағы олимпиада чемпионы (Париж, 2024).
• Ханчжоудағы Азия ойындарының алтыны (2023).
• Australian Open (2024) және WTA қорытынды турнирінің (2024) финалисі.
• WTA-ның алты титулы: Палермо (2023, 2024), Чжэнчжоу (2023), Токио (2024), Бейжің (2026, WTA 1000) және Валенсиядағы WTA 125 (2022).
• WTA-ның жылдың үздік жаңа ойыншысы (2022) және жылдың ең қарқынды өскен ойыншысы (2023).
• Рейтингтегі ең жоғары орны — 4-орын (2025 жылғы 16 маусым).

Қазір не (2026 жылғы қазан)

Бір жарым айда Чжэн мансабындағы ең нашар маусымды оралу тарихына айналдырды: іріктеуден US Open ширек финалы және туған жұртының алдында Бейжіңдегі титул. Андрееваға қарсы финал оның топ-10 қарсыласын 14-рет және 2026 жылы үшінші рет жеңуі болды. Турнирге ол әлемде 54-орында келді, ал WTA 1000 жеңісі 1000 рейтинг ұпайын береді. Келесі мақсат түсінікті — бұрын болған топ-10-ға қайта оралу.

Дереккөздер: Wikipedia — Zheng Qinwen, WTA — Чжэн Циньвэнь профилі, WTA — 2026 жылғы China Open титулы, Tennis.com — Париждегі олимпиада финалы, Reuters / The Star — 2026 жылғы US Open ширек финалы, Sports Illustrated — Forbes 2025 рейтингі, Tennis.com — Sportico 2024 рейтингі