Айжан Байзақова

2010-жылдардың соңындағы қазақстандық Instagram-ды Айжан Байзақовасыз елестету қиын. Ол қазақша боқтап сөйлеген вирусты бейнеролигімен танылды, түнгі клубтағы стрип-байқау үшін әкімшілік қамауға алынды, 600 мың жазылушысы бар аккаунтынан айырылып, екі айда жаңасын жинады. Кейін Jah Khalib пен Tanir-мен клиптер, киноға түсу, ұл, неке және Астанаға көшу болды. 2022 жылдың соңына қарай оның 2 миллионнан астам жазылушысы болды, ал жанжалшыл тусовщицадан екі баланың анасына дейінгі жолы оның алғашқы қылықтарынан кем талқыланбайды.

Алматы, отбасы және оқу

Айжанның өмірі түгелге жуық Алматымен байланысты — ол өзін бұл қаланың ең үлкен жанкүйері деп атайды. Оның айтуынша, 2024 жылға дейін Алматыдан екі аптадан ұзақ кетіп көрмеген. Студент кезінде кино режиссерлігіне оқып, актриса және режиссер болуды армандады. Отбасының ақшасы аз еді: ата-анасы күніне 100 теңгедей және жол ақысын беретін. Бұл ақша «Қағанат» мейрамханасында шай мен тоқашқа ғана жететін, ал курстастары толық түскі ас алатын. 2023 жылдың наурызында ол сол жерге қайта барып, ақыры бірінші, екінші ас пен десерт тапсырыс берді — чегі 2 530 теңге болды.

Айжанның анасы көптен бері ашық Instagram жүргізеді, ал әкесі туралы блогер ұзақ үндемеді. Кейін ол әкесінің түрмеде отырып шыққанын айтты. Бір жарым жыл сөйлеспеді, ал 2022 жылдың қыркүйегінде татуласты: Айжан өзі барып, әкесін құшақтап, кешірім сұрады. Ағасымен бірге ата-анасына үй сыйлады.

Алғашқы рөлдер (2010-жылдар)

Әлеуметтік желідегі даңққа дейін-ақ Байзақова кино мен теледидарда түсті. «Караванның» деректері бойынша, оның алғашқы жобасы «Жаным» сериалы (2010) болған. Кейін оны түсірген режиссер әрі блогер Нұрлан Батыров Айжанды кино мен теледидарда тәжірибесі бар кәсіби актриса деп атады — «назар іздеген жай қыз емес».

Вирусты даңқ және жанжал (2017)

Instagram-дағы танымалдық кездейсоқ келді. «Құрбым мен қазақша боқтап тұрған видео түсірді, ол вирусқа айналды, бәрі жазылды», — дейді Байзақова. Аудитория арандатушы фотолар мен қылықтардың арқасында өсті, көп ұзамай оны Қазнеттің ең жанжалшыл жұлдыздарының бірі деп атай бастады.

2017 жылдың желтоқсанында мұның бәрі қамаумен аяқталды. Алматыдағы барлардың бірінде Айжан қыздар 50 000 теңге үшін шешінетін байқау ұйымдастырды. Сот ұсақ бұзақылық үшін үш тәулікке қамады. Ол айыппұл төлеймін деп ойлаған, бірақ суық камерада жалғыз қалды. Кейін Байзақова дәретхананы лас шүберекпен өзі жуғанын, ұйықтай алмай, әр дыбыстан селт еткенін еске алды. Осы оқиғадан кейін 600 мың жазылушысы бар аккаунты қалпына келтіру мүмкіндігінсіз өшірілді, ал оның айтуынша, отбасына белгісіз адамдар қоқан-лоққы көрсеткен. Бұл кезеңді ол «нөлдік» деп атайды.

Қайта бастау және ақша (2018)

Жаңа аккаунт екі айда 300 мың жазылушы жинады. 2018 жылдың сәуірінде Nur.kz Байзақованы танымал қазақстандық «инстадивалар» рейтингінде төртінші орынға қойды — сол кезде оның 365 мың жазылушысы болды.

2018 жылдың ақпанында Astana Moneymaking Summit-те ол қанша табатынын ашық айтты:

• жарнамалық пост — $2 000-нан $5 000-ға дейін;
• айына 2–3 жарнамалық интеграция;
• орта есеппен айына шамамен $15 000;
• айына 30–40 млн қаралым.

Аудиториясы да өзгерді: басында жазылушылардың 80%-ы ер адамдар болса, кейін 60%-ын 24–30 жастағы әйелдер құрады. Контентті Айжан өзі жасады, ал шағын команда түсірілімге және жарнама берушілермен келіссөзге көмектесті.

Музыка және кино (2018–2019)

2018 жылы Байзақова музыкада бағын сынады. Алдымен Jah Khalib-пен «На параллельных путях» дуэтін жазды, ал қыркүйекте Da Gudda Jazz тобының көшбасшысы, рэпер Tanir-мен (Ренат Сайфутдинов) «Холод» клипін шығарды. Ашық клиптер де болды, оларды қазақстандық БАҚ оның посттарындай белсенді талқылады.

2019 жылы ол Нұрлан Батыровтың «Дневник безумной женщины» фильмінде ойнады — бұл режиссердің Instagram-дағы танымал кейіпкерінің толықметражды нұсқасы. Премьера 2019 жылғы 16 мамырға белгіленді.

Курстар мен бизнес (2022)

2022 жылдың желтоқсанында Байзақова әйелдерге арналған алты апталық онлайн-курс іске қосты — қарым-қатынас, қаржылық тәуелсіздік және бақыт туралы. Анонста ол он жыл бұрын «сенімсіз, бақытсыз және ақшасыз» болғанын, ал қазір, өз сөзінше, бәріне өзі қол жеткізген миллионер екенін айтты. Дәлел ретінде $250 000 тұратын Mercedes G-класын және Алматының премиум тұрғын үй кешендеріндегі өзіне және анасына алған пәтерлерді атады. Жазылушылар екіге бөлінді: біреулері сәттілік тіледі, енді біреулері оны инфоцығандыққа айыптап, «бұрынғы Айжанды» сағынатынын жазды.

Жеке өмірі

2018 жылғы 1 желтоқсанда Байзақова Алан есімді ұл туды. Оның әкесін атамады. Кейін ол сол кезде шешімін тек өз отбасы ғана қабылдағанын, өкпе-ренішті психологсыз өзі жеңгенін мойындады. Аланның әкесімен қарым-қатынасы уақыт өте келе үзілді, бірақ бірнеше жылдан кейін бала әке жағындағы атасы мен әжесімен танысты.

2022 жылдың күзінде Айжан Нұрбек Арыстанға тұрмысқа шықты — той қазақы салтпен, сырға салу рәсімімен өтті. 2023 жылдың сәуірінде ол күйеуін жазылушыларына алғаш рет көрсетіп, «ең қасиетті нәрсеге — отбасына» тиіспеуді өтінді. 2023 жылдың қарашасында ерлі-зайыптылардың Асад есімді ұлы дүниеге келді. Байзақованың айтуынша, неке мен ана болу оны сабырлы етті: «агрессия, бассыздық және өмірге қауіп төндіретін тәуекел көп болған» тусовкалардан бас тартты.

2024 жылдың қаңтарында отбасы Алматыдан Астанаға көшті. Осылайша Айжан 2022 жылы қайын атасына берген уәдесін орындады: ортақ бала туса, оның ата-анасының қасына көшеміз деген. «Жаным ауырады», — деп мойындады ол, бірақ үй — отбасы бар жер екенін қосты.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Байзақова Астанада күйеуімен, екі ұлымен және Нұрбектің ата-анасымен тұрады. Оның @bayzakova Instagram-ы (2 миллионнан астам жазылушы) жанжалдар витринасынан жарнама, қарым-қатынас туралы ойлар және аудитория сұрақтарына жауаптар бар отбасылық блогқа айналды. Жанжалшыл беделі артта қалды, бірақ қазақстандық БАҚ-тың оған деген қызығушылығы басылған жоқ.

Дереккөздер: Sputnik Казахстан — табысы туралы сұхбат, Nur.kz — 2017 жылғы қамау туралы, Nur.kz — 2018 жылғы инстадивалар рейтингі, Караван — Tanir-мен дуэт, Nur.kz — «Дневник безумной женщины» фильмі, Tengrinews — онлайн-курс, Tengrinews — Байзақова күйеуін көрсетті, Kaktus.media — ұлының дүниеге келуі, Nur.kz — әкесімен татуласуы, Nur.kz — Астанаға көшуі, Zakon.kz — 2 530 теңгелік арман