Tenstorrent

Tenstorrent ЖИ чиптерін және соларға негізделген компьютерлер жасайды, өз процессор әзірлемелерінің лицензиясын басқа компанияларға да сатады. Оны 2016 жылы Торонтода құрған, ал 2023 жылдан бері Джим Келлер басқарады. Келлер бұған дейін AMD, Apple, Tesla және Intel-де істеген инженер. Компания туралы қазір айтудың себебі бар: 2026 жылғы 19 қазанда ол $1,5 млрд тартты, бағасы $6,2 млрд болды.

2016–2020: Торонтодағы стартап

Tenstorrent-ті 2016 жылы чип сәулетшісі Любиша Баич құрды. Ол бұған дейін AMD мен Nvidia-да істеген. Қасында Иван Хамер мен Милош Трайкович болды. Трайкович әлі компанияда: сайтта ол жүйелік инженерия мен бағдарламалар бойынша аға ғылыми қызметкер деп көрсетілген.

Инвесторлар арасында Eclipse Ventures пен монреальдық Real Ventures болды. Джим Келлер де басшылыққа келмей тұрып компанияның алғашқы бизнес-періштелерінің бірі атанды.

2021: Келлер келді, баға $1 млрд-қа жетті

2021 жылы Келлер басшылыққа президент әрі техникалық директор ретінде кірді. Сол жылы компания Fidelity Management бастаған C сериясы раундында $200 млн-нан астам тартты. Бағасы $1 млрд-қа жетті.

Алғашқы өнім 120 Tensix ядросы бар Grayskull чипі болуы керек еді. Tensix деп Tenstorrent өз есептеу блоктарын атайды. Шығарылымды 2021 жылдың соңына жоспарлаған, бірақ мерзім жылжыды.

2023: жаңа CEO және ірі серіктестер

2023 жылғы қаңтарда Баич пен Келлер орын ауыстырды: Келлер CEO болды, Баич президент әрі техникалық директор атанды. Операциялық директор қызметіне AMD мен Tesla-дан шыққан Кит Витек келді. Ол кезде командада шамамен 280 адам бар еді, ал Торонто, Остин және Кремний алқабындағы кеңселерге Белград пен Бангалор қосылды.

Баич жаңа рөлде ұзақ қалмады. 2023 жылғы сәуірде компания оның толық жұмыс күнінен бас тартып, кеңесші болып қалатынын хабарлады. Сол хабарламада директорлар кеңесіне Intel-дің бұрынғы бас сәулетшісі Раджа Кодури кіргені де айтылды.

Содан кейін серіктестіктер басталды. 2023 жылғы мамырда Tenstorrent пен LG Electronics RISC-V, ЖИ және бейнекодек чиплеттерін бірге жасауға келісті. Олар LG-нің премиум теледидарлары мен автомобиль өнімдеріне, Tenstorrent-тің серверлеріне баруы мүмкін еді.

Тамызда компания $100 млн тартты. Раундтың басты инвесторы Hyundai Motor Group болды: Hyundai $30 млн, Kia $20 млн салды. Samsung инвестициялық қоры да қатысты. Автоконцерн Tenstorrent-пен бірге болашақ көліктерге арналған жартылай өткізгіштер жасауды көздейді.

2024: Жапония, Wormhole және $693 млн

2024 жылғы ақпанда Tenstorrent жапондық LSTC алдыңғы қатарлы жартылай өткізгіш технологиялар орталығымен серіктестігін жариялады. Олар бірге ЖИ үдеткішін жасап жатыр, чиплеттерін жапондық Rapidus зауыты шығаруға тиіс. Tenstorrent өзінің Ascalon ядросына негізделген RISC-V чиплеттері мен инженерлік қызметке жауап береді, Жапонияда әзірлеу орталығын ашуға да уәде берді.

2024 жылғы шілдеде Wormhole үдеткіштері сатылымға шықты: n150 және n300 карталары, әрқайсысында төрт n300 картасы бар TT-LoudBox және TT-QuietBox жұмыс станциялары.

Қарашада LG ынтымақтастықты кеңейтті: тараптар чиплеттерден ақылды тұрмыстық техникаға, автомобиль электроникасына және дата-орталықтардағы бейне өңдеуге арналған кристалдағы жүйелерге көшті.

2024 жылғы 2 желтоқсанда $693 млн-дық D сериясы раунды белгілі болды. Оны Samsung Securities пен AFW Partners бастады, қатысушылар арасында LG Electronics, Hyundai Motor Group, Fidelity, Baillie Gifford және Джефф Безостың Bezos Expeditions қоры болды. Bloomberg, одан кейін TechCrunch бағаны $2,6 млрд-тан жоғары деп жазды, eeNews Europe шамамен $2 млрд деп көрсетті. Келлер сол кезде клиенттермен шамамен $150 млн-дық келісімшарт жасалғанын, компания екі жыл сайын жаңа ЖИ процессорын шығарғысы келетінін айтты.

2025: Blackhole және 2 нм туралы әңгіме

2025 жылғы 3 сәуірде Tenstorrent Developer Day шарасында компания Blackhole желісін таныстырды: p100a картасы $999, p150a және p150b карталары $1299 тұрды. TT-QuietBox-тың жаңа нұсқасы $11 999 болды. Барлық карта PCIe 5.0 арқылы қосылады, ал үлкен модельдерде 32 ГБ GDDR6 жады бар.

Күзде Tom’s Hardware дерегінше, Келлер 2 нм техпроцесіне қол жеткізу үшін TSMC, Samsung және Rapidus-пен келіссөз жүргізіп жатқанын айтты. Ол Intel-ді де жоққа шығармады, бірақ оның әлі «көп жұмысы бар» екенін қосты.

Бизнес қалай құрылған

Tenstorrent-тің екі бағыты бар. Біріншісі — өз жабдығы: бір архитектураға құрылған карталар, жұмыс станциялары мен серверлер. Екіншісі — лицензиялар: өз чипін жасағысы келетін компаниялар одан RISC-V ядролары мен ЖИ блоктарына зияткерлік меншік сатып алады.

RISC-V — лицензиялық төлемсіз қолданылатын ашық командалар жүйесі. Осымен ол x86 пен Arm-нан ерекшеленеді. Компания бағдарламасын да ашық ұстайды: TT-Forge компиляторы PyTorch, JAX және ONNX модельдерін оның чиптеріне көшіреді. Келлердің айтуынша, ақша тартқанда инвесторларды дәл осы ашық тәсіл қызықтырған.

Ақша

Tenstorrent түсімін ашпайды. Ашық бағдар — тек раундтардағы баға:

• 2021 жыл — $1 млрд (C сериясы, BetaKit);
• 2024 жыл — $2,6 млрд-тан жоғары (D сериясы, TechCrunch арқылы Bloomberg);
• 2026 жыл — $6,2 млрд (E сериясы, SiliconANGLE).

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қараша)

$1,5 млрд-тық E сериясы раундын Trace Capital пен Innovation X бастады. Protagonist, Morgan Stanley, Fidelity, ARK Invest және T. Rowe Price қатысты. Ақша Galaxy серверлерін шығаруға, зерттеуге және жаңа адам алуға жұмсалады. i-SCOOP келтірген Bloomberg дерегінше, компанияда шамамен 1150 адам істейді.

Компания сайты штаб-пәтерін АҚШ-та деп көрсетеді, ал SiliconANGLE оны әлі де Торонтодағы компания деп жазады. Кеңселер тізімінде Солтүстік Америка, Азия және Еуропа қалалары бар, Санта-Клара мен Токиодан Белград пен Варшаваға дейін.

Tenstorrent сайтындағы бағалар мынадай: карталар $999-дан, жұмыс станциялары $9999-дан, Galaxy серверлері $70 000-нан басталады. Galaxy серверлерін трейдинг компаниясы Virtu Financial өз қуатындағы ЖИ агенттеріне пайдаланады, дата-орталық операторы Equinix оларды корпоративтік клиенттерге ұсынады. ЖИ үдеткіштері нарығында Tenstorrent Nvidia чиптеріне балама ұсынады.

Компания Қазақстанға жеткізілім туралы хабарлаған жоқ.

Дереккөздер: SiliconANGLE — E сериясы раунды, i-SCOOP — E сериясы және қызметкерлер саны, BetaKit — CEO ауысуы және компания тарихы, Tenstorrent — Баичтің кетуі және Кодуридің келуі, Hyundai — 2023 жылғы инвестиция, The Star арқылы Reuters — $100 млн раунд, LG — серіктестіктің кеңеюі, eeNews Europe — LSTC және Rapidus жобасы, eeNews Europe — D сериясы раунды, TechCrunch — D сериясы және баға, Tom’s Hardware — Wormhole шығуы, GIGAZINE — Blackhole желісі, Tom’s Hardware — 2 нм келіссөздері, Tenstorrent — өнімдер мен бағалар.