Stray Kids

Stray Kids — JYP Entertainment агенттігінің сегіз жігіті. Олар хиттерін өздері жазады және Billboard 200 чартын қатарынан тоғыз рет бірінші орыннан бастады. Топтар арасында чарт көшбасшысы болған альбомдары бұдан көп тек The Beatles-те бар, дәл осынша — The Rolling Stones-та. 2026 жылы сегіз қатысушының бәрі Recording Academy-дің дауыс беретін мүшесі атанды, яғни «Грэммидің» жеңімпаздарын таңдау құқығын алды. Сол бойда Stray Kids 69-салтанатқа өз музыкасын ұсынбағаны белгілі болды — жаңа «азиялық» номинациядан ашық бас тартқан BTS-тен кейін. Телешоуда құралған топ қалай K-pop-тың басты гастрольдік жобасына айналды және енді неге оған біреудің мақұлдауы қажет емес — талдап көрейік.

Шығу тегі: аман қалу шоуы, 2017

Stray Kids-ті Кореяның ең ірі агенттіктерінің бірі — әнші әрі продюсер Пак Чин Ён (J.Y. Park) негізін қалаған JYP Entertainment ойлап тапты. Бірақ әдеттен тыс жолмен. Әдетте құрамды агенттіктің өзі жинайды, ал Пак Чин Ён бұл істі тағылымдамашыға — сол кезде JYP-те жеті жыл дайындалған австралиялық Бан Чанға тапсырды. Бан Чан сегіз адамды іріктеп алды, топтың атауын ойлап тауып, тіпті логотипін де өзі салды.

Тоғыз жігітті көпшілікке Mnet арнасында 2017 жылғы 17 қазаннан 19 желтоқсанға дейін көрсетілген «Stray Kids» реалити-шоуы таныстырды, барлығы он шығарылым. Форматы қатал болды: тағылымдамашыларға қарсы тағылымдамашылар емес, «тағылымдамашылар JYP-ке қарсы». Бүкіл команда өз әндері мен қойылымдары бар тапсырмаларды орындап, дебютке лайық екенін дәлелдеуі керек еді. Шоу барысында екеуі шығарылды: Ли Ноу (ол кезде оны шын аты Ли Минхо деп білетін) төртінші шығарылымда, Феликс сегізіншіде кетті. Тоғызыншы шығарылымда Пак Чин Ён екеуіне де екінші мүмкіндік берді, ал соңғы дауыс беруде көрермендердің 96%-ы тоғыз адамдық құрамды таңдады.

Шоудың премьерасына дейін-ақ топ «Hellevator» цифрлық синглын шығарды. 2018 жылғы 8 қаңтарда бейресми дебют — «Mixtape» мини-альбомы, ал 2018 жылғы 25 наурызда ресми дебют — «District 9» басты әні бар «I Am Not» EP-і жарық көрді.

Өзін іздеу және қатысушыдан айырылу: 2018–2020

Алғашқы екі жылда Stray Kids өз бейнесін қалыптастырды — «қаңғыбас балалар», жүйеге сыймайтын жасөспірімдер. 2019 жылғы 5 наурызда Clé трилогиясының бірінші бөлімі «Clé 1: Miroh» шықты, ал 14 сәуірде топ M Countdown музыкалық шоуында алғаш рет жеңіске жетті.

2019 жылғы 28 қазанда JYP Ким Уджиннің топтан «жеке жағдайларға байланысты» кететінін хабарлады. Агенттік егжей-тегжейін ашпады. Stray Kids сегізеуі болып жалғастырып, желтоқсанда «Clé: Levanter» шығарды, ал сол жылдың қараша айының соңында олардың алғашқы әлемдік туры District 9: Unlock басталды.

2020 жыл Жапонияның есігін ашты: маусымда жапондық дебюттік «Top» синглы Oricon синглдар чартын бастады — Stray Kids мұны алғашқы әрекетпен жасаған шетелдік ер орындаушылардың тек төртіншісі болды. 17 маусымда «God’s Menu» синглы бар алғашқы толық альбом «Go Live» шықты. Тамызда Корея дыбыс жазу қауымдастығы (KMCA) оған платина мәртебесін берді — топ мансабындағы алғашқысы.

Бетбұрыс: 2021–2022

2021 жылдың көктемінде Stray Kids Mnet арнасының «Kingdom: Legendary War» жарыс шоуына қатысып, 3 маусымда жеңіске жетті. 23 тамызда «Noeasy» альбомы шықты — JYP тарихында миллионнан астам данамен сатылған алғашқы релиз. Twice, Got7 және 2PM-ді тәрбиелеген агенттік үшін бұл жаңа шың болды.

2022 жылғы 10 ақпанда Stray Kids АҚШ-тағы промоушен үшін американдық Republic Records лейблімен келісімшартқа қол қойды. Бір айдан кейін, 18 наурызда, «Oddinary» мини-альбомы шығып, Billboard 200-ді бастады. Бұған дейін мұны тек екі корей жобасы — BTS пен SuperM ғана жасаған еді. Сол кезде Maniac туры (2022 жылғы 29 сәуір — 2023 жылғы 2 сәуір) басталып, топты әлем бойынша аренаға шығарды.

Стадиондар дәуірі: 2023–2025

Одан әрі рекордтар саналды. «5-Star» альбомы (2023 жылғы 2 маусым) 5,13 миллионнан астам алдын ала тапсырыс жинады — бес миллион межесінен асқан алғашқы K-pop тобы. 2023 жылғы 21 шілдеде Stray Kids Париждегі Lollapalooza фестивалінің хедлайнері болды. Сол жылы топ Time журналының «келесі буын көшбасшылары» тізіміне енді, ал Корея үкіметі мәдениетке қосқан үлесі үшін оларға премьер-министрдің алғысын табыстады.

2024 жылдың мамырында сегізеуі толық құраммен Tommy Hilfiger шақыруымен Met Gala-ға келді. Жазда «Дэдпул мен Росомаха» фильмінің саундтрегіне «Slash» трегін жазды. 2024 жылғы 18 шілдеде JYP барлық қатысушылармен келісімшартты ұзартқанын жариялады — топтар алғашқы жеті жылдық келісімшарттан кейін жиі тарап кететін K-pop үшін бұл бөлек жаңалық.

Басты жоба dominATE туры болды: 2024 жылғы 24 тамыздан 2025 жылғы 19 қазанға дейін — бес құрлықта 56 концерт және шамамен 2,2 миллион көрермен. Wikipedia деректері бойынша, бұл корей әртістері тарихындағы бір турдың ең үлкен аудиториясы. Billboard есебінше, тек 2025 жылдың өзінде тур 1,3 миллион билет сатып, 185,9 миллион доллар жинады. Торонтода Stray Kids Rogers Stadium-да өнер көрсеткен жалпы алғашқы әртістер болды.

Қатар Billboard 200-дегі серия да жалғасты: «Maxident» (2022), «5-Star» мен «Rock-Star» (2023), «Ate» және «Hop» микстейпі (2024), «Karma» (2025 жылғы 22 тамыз) және «Do It» (2025 жылғы 21 қараша). Wikipedia деректері бойынша, 2025 жылдың қорытындысында Stray Kids сатылым бойынша әлемдегі екінші әртіс болды — тек Тейлор Свифттен кейін.

Модель қалай жұмыс істейді

K-pop топтарының көбіне әндерді агенттіктің штаттағы, көбіне шетелдік авторлары жазады. Stray Kids-тің негізі — өз әндері. Топтың басты ерекшелігі де осы.

• 3RACHA. Бан Чан, Чанбин және Хан тағылымдамашы кезінде-ақ андеграунд рэп-трио құрып, тректерін бүркеншік атпен жариялап отырды (Чанбин SpearB болатын). Дебюттен кейін 3RACHA ішкі продюсерлік командаға айналды: каталогтың басым бөлігін солар жазып, өңдейді. «This & That» альбомының сегіз трегінің бәрін солар продюсерлеген.
• Өз дыбысы. Топ өз стилін қытайдың ащы дәмдеуішінің атымен «мала-музыка» деп атайды: хип-хоп, дабстеп пен электрониканың түйіскен жеріндегі қатты, шулы, «ащы» тректер. Бұл бәріне ұнай бермейді, бірақ дыбысы бірінші секундтан танылады.
• JYP тағылымдама жүйесі. Барлық қатысушы агенттік ішінде жылдар бойы дайындықтан өтті. Бан Чан жеті жыл жаттықты: 13 жасында JYP-тің 2010 жылғы жаһандық іріктеуінен өтіп, Twice, Got7 және Day6-тың болашақ мүшелерімен бірге оқыды.
• Би блогы. Ли Ноу, Хёнджин және Феликс хореографияны қоятын DanceRacha би «үштігін» құрайды. Ли Ноу топқа дейін BTS-тің бэк-бишісі болған: «Not Today» клипіне түсіп, олармен бірге 2017 жылғы Wings туына барған.
• STAY фандомы. Фанаттардың ресми атауы 2018 жылы пайда болды. Әр релизді бірінші орынға айналдыратын да — STAY: K-pop фанаттары физикалық альбомдар сатып алады, ал бұл корей әртістері үшін Billboard 200-дің басты қозғаушы күші.
• Жаһандық дистрибуция. Жапонияда топты Epic Records Japan, АҚШ-та 2022 жылдан бері Republic Records шығарады.

Сәтсіздіктер мен қиындықтар

Қиындықсыз болған жоқ. 2019 жылы Уджиннің кетуін топ агенттік тарапынан ешқандай түсініктемесіз дерлік бастан өткерді — фанаттар мұны болған іс ретінде қабылдауға мәжбүр болды.

2021 жылдың ақпанында Хёнджинді мектепте қорлау көрсетті деп айыптады. JYP оны ақпаннан маусымға дейін «уақытша үзіліске» жіберді; қатысушы топ дәл жеңіс үшін күресіп жатқан «Kingdom: Legendary War» шоуында дерлік көрінбеді. Ол тек 2021 жылдың маусымында «Mixtape: Oh» клипінде қайта пайда болып, толыққанды жұмысқа шілдеде оралды.

Бөлек тақырып — әскер. Оңтүстік Кореяда барлық ер адам әскери борышын өтеуге міндетті, ал топтар үшін бұл басты тәуекел: қатысушылардың кезекпен кетуі кестені бұзады. Бан Чан мен Феликс — Аустралия азаматтары. Қалған алтауы — 1998–2001 жылдары туған корейлер, сондықтан топ үшін әскери қызмет мәселесі сөзсіз алда тұр. Біз тексерген ашық дереккөздерде шақырудың ресми күндері жоқ.

Ақырында, дыбыстың өзі. «Мала-музыка» басынан-ақ жұртты екіге бөлді: біреулерді агрессиясы баурады, енді біреулерді тойтарды. Альбомдар бұл кезде қайта-қайта бірінші орын алып жүрді, ал синглдар Hot 100-де әлдеқайда қарапайым көтерілді. Өзгеріс 2026 жылы болды: «This & That» арқылы Stray Kids Hot 100-дің 38-орнына көтерілді — топ тарихындағы ең үздік нәтиже.

Бұл фанат үшін нені білдіреді

Қазақстандық STAY үшін «Грэмми» туралы жаңалық — жоғалтудан гөрі ұстаным туралы әңгіме. Топ американдық мүсіншік үшін күреспейді, бірақ өзі 2026 жылы Академияда дауыс беру құқығын алды. Жүйенің ішіндегі K-pop-тың сегіз дауысы — арнайы құрылған «азиялық» санаттағы бір номинациядан гөрі көбірек ықпал.

Әзірге топты Қазақстанда тірідей көру мүмкін емес: Wikipedia келтіретін dominATE туының концерттер тізімінде Алматы да, Астана да жоқ, ал біз Stray Kids-тің елдегі расталған өнер көрсетулерін таппадық. Ең жақын балама — премьерасы 2026 жылғы 6 ақпанда өткен «Stray Kids: The Dominate Experience» концерттік фильмі. Фанат үшін бір маңыздысы бар: көптеген топтардан айырмашылығы, Stray Kids 2024 жылы JYP-пен келісімшартты ұзартты, сондықтан K-pop-тың «жеті жылдық қарғысы» рухындағы ыдырау күтілмейді.

Ақша

Stray Kids бойынша бөлек қаржылық есептілік жоқ: олардың табысы JYP Entertainment нәтижелерінің ішінде ериді. Көпшілікке белгілісі мынау:

• dominATE туры 2025 жылы 185,9 миллион доллар жинап, 1,3 миллион билет сатты (Wikipedia келтіретін Billboard деректері).
• 2026 жылдың мамырына қарай Stray Kids Корея мен Жапонияда 40 миллионнан астам альбом сатты.
• JYP Entertainment-тің 2025 жылғы түсімі — ₩821,9 млрд (шамамен 718 млн доллар), таза пайдасы — ₩160,6 млрд (шамамен 140 млн доллар); компанияда 496 қызметкер бар. Сандар Wikipedia деректері бойынша келтірілді. Оның қанша үлесі Stray Kids-ке тиесілі екенін агенттік ашпайды.

Сондықтан досье карточкасында табыс өрістері бос қалдырылды: топтың өзі бойынша тексерілген сан жоқ.

Кім басқарады

• JYP Entertainment — Stray Kids агенттігі. 1997 жылғы 25 сәуірде Tae-Hong Planning Corporation ретінде құрылып, 2001 жылы негізін қалаушының сахналық атымен қайта аталды. Штаб-пәтері — Сеулдің Кандонгу ауданында (Gangdong-daero, 205). Акциялары Корея биржасында саудаланады.
• Пак Чин Ён (J.Y. Park) — JYP-тің негізін қалаушы және бас креативті директоры, 1994 жылы дебют жасаған әнші. 2025 жылғы 9 қыркүйекте ол министр дәрежесінде Президент жанындағы бұқаралық мәдениет саласындағы алмасу комитетінің тең төрағасы болып тағайындалды. 2026 жылғы 10 наурызда шығармашылықпен және жас әртістермен айналысу үшін JYP директорлар кеңесінен кететінін жариялады.
• Чон Ук — JYP Entertainment бас директоры.
• Бан Чан — топ көшбасшысы және 3RACHA-мен бірге іс жүзіндегі продюсер.

Қатысушылар

• Бан Чан (Кристофер Бан), 1997 жылғы 3 қазан — көшбасшы, вокал, рэп, 3RACHA продюсері. Аустралия азаматы, Сиднейде өскен.
• Ли Ноу (Ли Минхо), 1998 жылғы 25 қазан, Кимпхо — бас биші, вокал, DanceRacha.
• Чанбин (Со Чанбин), 1999 жылғы 11 тамыз, Йонъин — рэп, вокал, 3RACHA продюсері.
• Хёнджин (Хван Хёнджин), 2000 жылғы 20 наурыз, Сеул — рэп, вокал, би, DanceRacha.
• Хан (Хан Джисон), 2000 жылғы 14 қыркүйек, Инчхон — рэп, вокал, 3RACHA продюсері.
• Феликс (Феликс Ли Ёнбок), 2000 жылғы 15 қыркүйек, Сидней — рэп, вокал, DanceRacha. Аустралия азаматы, өте төмен дауысымен танымал.
• Сынмин (Ким Сынмин), 2000 жылғы 22 қыркүйек, Сеул — вокал.
• Ай-Эн (Ян Чонин), 2001 жылғы 8 ақпан, Пусан — вокал, ең кіші қатысушы (макнэ).

Бұрынғы қатысушы — Ким Уджин, 2019 жылғы 28 қазанда топтан кетті.

Қызықты деректер

• Stray Kids — чарттағы алғашқы тоғыз альбомының бәрі бірінші орыннан басталған Billboard 200 тарихындағы алғашқы әртістер.
• Чарт көшбасшысы болған альбомдар саны бойынша топтар арасында олар The Rolling Stones-пен екінші орынды бөліседі (тоғыздан), алда тек 19 альбомы бар The Beatles.
• Топтың атауын, құрамын және логотипін тағылымдамашы — болашақ көшбасшы Бан Чан ойлап тапты.
• Ли Ноу мен Феликс аман қалу шоуынан шығарылған, бірақ екеуі де қайтып оралды.
• 2024 жылғы Met Gala-да Stray Kids балға толық құраммен келген алғашқы топ болды.
• Stray Kids 2026 жылдың қыркүйегінде Rock in Rio фестивалін жапқанда, Рио-де-Жанейро билігі күтілген кептелістерге байланысты мемлекеттік мекемелердің жұмыс күнін 15:00-ге дейін қысқартты, ал соттар 11-ден 15-ке дейін ғана жұмыс істеді.
• 2026 жылғы 3 қазанда — осы мәтін жарық көрген күні — көшбасшы Бан Чан 29 жасқа толады.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жыл Stray Kids үшін Батыстағы мойындау жылы болды. Ақпанда dominATE туы туралы концерттік фильм шықты, маусымда топ Нью-Йорктегі Governors Ball фестивалінің хедлайнері болды, ал қыркүйекте K-pop-тан бірінші болып Rock in Rio-ның басты сахнасын жапты — Korea Herald деректері бойынша, оларды шамамен 100 мың адам тамашалады. Артынша топтың айналасында құрылған жаңа латынамерикалық StrayCity фестивалі жарияланды.

7 тамызда «This & That» мини-альбомы шықты — сегіз трек, бәрі 3RACHA-дан, хип-хоп негізіндегі аттас басты әні бар, бұрынғы «ащы» агрессиясыз, салқынқанды, «суық» көңіл күйде. Billboard 200-дің 22 тамыздағы чартында ол бірінші орыннан басталды — қатарынан тоғызыншы рет. «Тағдыр сияқты: дебюттен кейінгі тоғызыншы жылы біз тоғызыншы бірінші орынды алдық», — деді қатысушылар.

Сол кезде сегізеуінің бәрі Recording Academy-ге дауыс беретін мүше ретінде кірді. Ал 2 қазанда JYP қысқа ғана растады: «Stray Kids „Грэммиге“ ешқандай жұмыс ұсынған жоқ». Агенттік себебін атамады және жаңа Best Asian Pop Music Performance санатымен байланысына түсініктеме бермеді. Бірақ контекст айқын. Шілденің соңында BTS қатысудан бас тартып, өз музыкасын «аймақ пен тілге бөлмей, қандай болса, солай естіп, сүйгенін» қалайтынын мәлімдеді. Жаңа номинация азиялық тілдерді елеулі түрде қолдануды талап етеді; толығымен ағылшын тіліндегі әндер оған кірмейді. Академия басшысы Харви Мейсон кіші өзіне қиын екенін, бірақ шешімді түсінетінін айтты, ал санат Азия поп-музыкасының «тереңдігін, әртүрлілігін және ерекше өсуін» атап өту үшін құрылғанын жеткізді. Санаттың өзі сақталады. 69-салтанат 2027 жылғы 7 ақпанда өтеді.

Stray Kids үшін бұл — қисынды қадам. BTS-тің «Грэммиге» бес номинациясы болып, бірде-бір жеңісі болмады — бұл Академияның мойындауы тіпті ең үлкендерге де кепілдік берілмейтіні туралы оқиға. Stray Kids өз сөздерімен айтқанда, «марапаттар мен рекордтарды ешқашан мақсат етпеген». Billboard-тағы тоғыз бірінші орын мен бес құрлықтағы стадиондар бар кезде оларға мұның қажеті де жоқ.

Дереккөздер: Wikipedia — Stray Kids, Wikipedia — Stray Kids шоуы (2017), Wikipedia — dominATE туры, Wikipedia — JYP Entertainment, Wikipedia — J.Y. Park, Wikipedia — Бан Чан, Wikipedia — Хёнджин, Wikipedia — Ли Ноу, Wikipedia — Чанбин, Wikipedia — Хан, Wikipedia — Феликс, Wikipedia — Сынмин, Wikipedia — Ай-Эн, Stray Kids — ресми сайт, Soompi — Stray Kids және «Грэмми», allkpop — өтінім бермеу, NME — 2027 «Грэмми» бойкоты, ABC News — BTS және азиялық санат, Korea JoongAng Daily — тоғызыншы бірінші орын, Asia Economy — This & That, Khaleej Times — Billboard 200 және Hot 100, Korea Herald — Rock in Rio, Sports Kyunghyang — Rock in Rio, Soompi — Пак Чин Ённің директорлар кеңесінен кетуі