«Нефтчи»

«Нефтчи» — Ферғана қаласының футбол клубы. 1990 жылдары ол ел чемпионатын бес рет жеңіп, Азия чемпиондар кубогының қола медалін алды, кейін жаңа атақты 24 жыл күтіп, оны 2025 жылғы қарашада алды. Чемпиондық ферғаналықтарды АФК Элиталық чемпиондар лигасына шығарды, онда олар 2026 жылғы 12 қазанда Эр-Риядта Криштиану Роналдудың «Әл-Насрына» 1:3 есебімен жеңілді.

Кеңестік лигадағы «Нефтяник» (1962–1991)

Клуб 1962 жылы құрылды. «Нефтчи» атауы өзбекше «мұнайшы» дегенді білдіреді және оның шығу тегін көрсетеді: команданы әлі күнге Ферғана мұнай өңдеу зауыты қаржыландырады, ал оның иесі — қала әкімшілігі. Кеңес заманында ол «Нефтяник» деп аталды.

30 жылға жуық, 1962 жылдан 1991 жылға дейін ферғаналықтар КСРО Екінші лигасының Орта Азия аймағында ойнады. 1990 жылы «Нефтяник» шығыс аймақта Екінші лиганы жеңіп, Біріншіге көтерілді. Онда 1991 жылы, кеңес футболының соңғы маусымында команда жетінші орын алды — бұл клубтың КСРО чемпионаттарындағы ең жақсы нәтижесі. 1987 жылдан 2013 жылға дейін команданы бапкер Юрий Саркисян басқарды.

1990 жылдардың чемпионы (1992–2001)

Тәуелсіз Өзбекстанның 1992 жылғы алғашқы чемпионатынан бастап «Нефтчи» жоғарғы дивизионда ойнайды. Сол дебюттік маусымда ферғаналықтар мен ташкенттік «Пахтакор» бірдей ұпай жинап, екі команда да чемпион деп танылды. Одан әрі «Нефтчи» тағы үш чемпионатты қатарынан — 1993, 1994 және 1995 жылдары, сондай-ақ 1994 және 1996 жылдары Өзбекстанның екі кубогын жеңді. 1994 жылы команда Достастық чемпиондар кубогының финалына жетті. «Пахтакормен» тартысты сол кезден бері «өзбек класикосы» деп атайды.

Басты халықаралық табыс 1994/95 жылғы Азия чемпиондар кубогында болды:

• 1994 жылғы тамыздағы іріктеу тобында «Нефтчи» төрт матчтың бәрін 17:1 айырмамен жеңді, соның ішінде павлодарлық «Ансатты» 3:0 есебімен ұтты;
• екінші раундта екі тең ойыннан кейін, 2:2 және 1:1, ирандық «Сайпадан» өтті;
• Дохадағы ширек финал тобында бірінші орын алды;
• 1995 жылғы 27 қаңтарда Бангкокта жартылай финалда тайландтық «Тай Фармерс Бэнкпен» 2:2 ойнап, пенальти сериясында жеңілді;
• екі күннен кейін үшінші орын үшін матчта кореялық «Ильхва Чунманы» 1:0 есебімен ұтты — пенальтиден голды Равшан Бозоров соқты.

Бір жылдан кейін «Нефтчидің» Азиядағы жолын қазақстандық клуб жапты: Ферғанада «Нефтчи» семейлік «Елімайды» 3:1 есебімен ұтты, бірақ Семейде 1:4 есебімен жеңіліп, екі матчтың қорытындысында 4:5 есебімен жол берді. Өзбекстан чемпионының бесінші атағын ферғаналықтар 2001 жылы алды.

Ұзақ үзіліс (2002–2024)

2001 жылдан кейін «Нефтчи» медаль үшін үнемі күресті, бірақ алтын бұйырмады: клубта чемпионаттың тоғыз күміс медалі және 2008 жылғы қола бар. 2012 жылы команда 1932 жылы салынған ескі «Фарғона» стадионынан кетіп, бірнеше жыл басқа қалаларда ойнады. 20 мың орындық жаңа «Истиклол» стадионы 2012 жылғы қаңтардан 2014 жылдың соңына дейін салынды, онда алғашқы матч 2015 жылғы 3 сәуірде өтті.

Элитадағы үздіксіз сериясы 2010 жылдардың соңында үзілді. 2021 жылы «Нефтчи» елдегі күші бойынша екінші дивизион — Про-лиганы жеңіп, Суперлигаға оралды. 2022 жылғы шілдеде команданы Виталий Левченко қабылдады. 2024 жылғы маусымда ферғаналықтар бесінші болды.

Алтыншы атақ (2025)

2025 жылғы 22 қарашада 29-турда «Нефтчи» лық толы «Истиклолда» «Қызылқұмды» 4:1 есебімен ұтып, мерзімінен бұрын чемпион атанды. Екі голды Алишер Одилов соқты. Ферғаналықтардың 64 ұпайы болды, «Пахтакорда» — 59, «Насафта» — 58. Бұл клуб тарихындағы алтыншы және 24 жылдағы алғашқы атақ. 2026 жылдың басында команда оған Өзбекстан суперкубогын қосты.

Сонымен қатар клуб жастарға қаржы салып жатыр. 2025 жылы оның жанынан 4,5 гектар жерде алты алаңы бар, 150-ден астам ойыншыға арналған балалар футбол академиясы ашылды. Ауа күмбезі бар жабық манеж $1,1 млн-ға түсті, балалармен жұмыс істеу үшін УЕФА нұсқаушысы шақырылды. 2026 жылғы 28 сәуірде академияға Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев барды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

АФК Элиталық чемпиондар лигасын «Нефтчи» ирактық «Әл-Қува Әл-Джавияны» 1:0 есебімен жеңуден бастады. 12 қазанда Эр-Риядта ферғаналықтар «Әл-Насрға» 1:3 есебімен жеңілді. Жалғыз голды Алишер Одилов соқты, 65-минутта Икромжон Алибаев тікелей қызыл қағаз алды, ал үй иелерінің үшінші голы Анваржон Гафуровтың өз қақпасына соққан добынан болды. Үш ұпаймен «Нефтчи» Батыс аймақ кестесінде жетінші орында.

Матч туралы толығырақ — біздің жаңалықта. 26 қазанда «Нефтчи» өз алаңында сауд «Әл-Иттихадын» қабылдайды.

Дереккөздер: Wikipedia — «Нефтчи» тарихы, RSSSF — 1994/95 жылғы Азия чемпиондар кубогы, Anhor.uz — 2025 жылғы чемпиондық, UzDaily — 24 жылдан кейінгі атақ, UzA — «Нефтчи» академиясы, Sports.kz — «Әл-Насрмен» матч