«Ипсвич Таун»

«Ипсвич Таун» — Англияның шығысындағы Суффолк графтығына қарасты Ипсвич қаласының футбол клубы. Ол 1884 жылдан бері «Портман Роудта» ойнайды. 1962 жылы элитадағы алғашқы маусымында-ақ Англия чемпионы атанды, ал Бобби Робсонның тұсында Англия кубогы мен УЕФА кубогын ұтты. «Ипсвичтің» екі бапкері кейін Англия құрамасын басқарды. 2026 жылдың көктемінде клуб үш жылда екінші рет Премьер-лигаға шықты, ал 17 қазанда «Этихадта» «Манчестер Ситиден» 2:3 есебімен жеңілді.

«Портман Роудтың» әуесқойлары (1878–1936)

Клуб 1878 жылғы 16 қазанда Ipswich A.F.C. деген әуесқой команда ретінде құрылды. Он жылдан кейін, 1888 жылы, ол жергілікті регби клубымен бірігіп, қазіргі атауын алды — Ipswich Town Football Club. Команданың үйі 1884 жылдан бері өзгерген жоқ: бір жарым ғасыр бойы клуб «Портман Роудтан» көшпеді.

«Ипсвич» алпыс жылға жуық әуесқой күйінде қалды. Кәсіпқой клубқа ол тек 1936 жылы, Оңтүстік лигаға кіргенде айналды. Әрі қарай іс тез жүрді: 1938 жылғы 30 мамырда клубты Футбол лигасына қабылдады. 1936/37 маусымынан бері команда көк футболка, ақ шалбар және көк гетр киеді — The Blues деген лақап аты осыдан шыққан. Екінші лақап аты The Tractor Boys әлдеқайда кейін, шамамен 2000 жылы пайда болды және ауылды Суффолкты еске салады.

Альф Рамсейдің ғажабы (1955–1963)

Лигадағы алғашқы жылдарын «Ипсвич» үшінші дивизионда өткізді. 1954 жылы ол үшінші дивизионның «Оңтүстік» тобын ұтып, жоғары көтерілді, бірақ ұзаққа емес. Бетбұрыс Альф Рамсейдің кезінде болды. Оның командасы 1957 жылы «Оңтүстік» тобын тағы ұтты, ал 1961 жылы жоғарғы дивизионға шықты.

1961/62 маусымында элитаның жаңа мүшесі «Ипсвич» алғашқы талпыныста-ақ Англия чемпионы атанды. Ол командаға голды орталық шабуылшы Рэй Кроуфорд соқты: клуб сапында ол чемпионатта барлығы 203 гол соқты, бұл әлі күнге дейін «Ипсвичтің» рекорды.

1963 жылы Рамсей Англия құрамасына кетіп, үш жылдан соң онымен үйдегі әлем чемпионатын ұтты. 1967 жылы оған рыцарь атағы берілді. Ал «Ипсвич» онсыз өткен алғашқы маусымда, 1963/64 жылы, 42 матчта 121 гол жіберіп, төмен түсті. Бүгін «Портман Роудтың» Оңтүстік трибунасы Рамсейдің есімімен аталады.

Бобби Робсон дәуірі (1969–1982)

1968 жылы «Ипсвич» жоғарғы дивизионға оралды, ал бір жылдан кейін клубты Бобби Робсон басқарды. Ол Ипсвичте 13 жыл істеді және матч саны бойынша — 709 — клуб тарихындағы ең ұзақ жұмыс істеген бапкер болып қала береді.

Робсонның тұсында провинциялық клуб кестенің жоғарғы жағы үшін үнемі күресті. 1978 жылы «Ипсвич» «Уэмблидегі» Англия кубогының финалында «Арсеналды» ұтты — бұл оның әлі күнге дейінгі жалғыз Англия кубогы. 1981 жылы команда УЕФА кубогын жеңіп алды: екі матчтан тұратын финалда ол нидерландтық АЗ-ды жалпы 5:4 есебімен ұтты. Сол жылдары, 1980/81 және 1981/82 маусымдарында, «Ипсвич» чемпионатта қатарынан екі рет екінші орын алды. Еурокубоктардағы жылдарда клуб үй алаңында қатарынан 31 матчта жеңілмеді.

Ол кезде «Портман Роудқа» жұрт ағылып келетін: келушілер рекорды — 38 010 көрермен — 1975 жылғы 8 наурызда «Лидспен» өткен Англия кубогының ширек финалында тіркелді. «Ипсвич» футболкасындағы үш жұлдыз клубтың үш басты трофейін білдіреді: 1962 жылғы чемпиондық, 1978 жылғы Англия кубогы және 1981 жылғы УЕФА кубогы.

1982 жылы Робсон да Рамсей сияқты Англия құрамасына кетті. Стадионның Солтүстік трибунасы оның есімімен аталады.

Құлдырау және қысқа оралулар (1982–2019)

Робсон кеткеннен кейін нәтижелер төмендеді. Клуб жаңа қымбат трибуна салды, бұл бюджетті қысқартты; Франс Тейссен мен Джон Уорк сияқты негізгі ойыншылар сатылды. 1986 жылы «Ипсвич» екінші дивизионға түсті, ал сол жылдың жазында «Рейнджерске» 1981 жылғы команданың соңғы көшбасшысы Терри Бутчер кетті.

Содан бері клуб Премьер-лигада анда-санда ғана көрінді. 1994/95 маусымы «Манчестер Юнайтедтен» рекордтық 0:9 жеңіліспен және төмен түсумен есте қалды. 2000 жылы «Ипсвич» плей-офф финалында «Барнслиді» ұтып оралды да, алғашқы маусымында бесінші орын алды — бұл клубтың АПЛ-дағы ең жақсы нәтижесі. Бірақ 2002 жылы команда қайта түсті, клуб сыртқы басқаруға өтті және одан тек 2003/04 маусымында шықты.

2007 жылғы желтоқсанда клубты кәсіпкер Маркус Эванс сатып алды: акциялардың 87,5%-ы үшін ол шамамен £44 млн төледі, оның ішінде £32 млн қарызды өтеу де бар. Оның тұсында клуб жоғары қайта көтерілмеді: «Ипсвич» он жылдан астам уақыт күші жағынан екінші дивизионда ойнады, ал 2019 жылы ағылшын футболының үшінші деңгейі — Лига 1-ге түсті.

Американдық иелер және Кирэн Маккенна (2021–2025)

2021 жылғы 7 сәуірде бақылау пакеті Gamechanger 20 Ltd компаниясына өтті. Консорциумға Огайодағы ORG Portfolio Management инвестициялық тобы және американдық Phoenix Rising клубы директорлар кеңесінің мүшелері құрған Three Lions қоры кірді, олардың арасында Бретт Джонсон бар. Маркус Эванс миноритарий болып қалды. Төраға әрі бас директор болып Марк Эштон тағайындалды.

2021 жылғы желтоқсанда бапкер Пол Куктың орнына Кирэн Маккенна келді. Содан кейін «Ипсвич» қатарынан екі рет жоғары көтерілді. 2022/23 маусымында ол Лига 1-де 98 ұпай жинап, 101 гол соғып, екінші орын алды. Бір жылдан кейін Чемпионшипте 96 ұпаймен тағы екінші болды — және 22 жылдан кейін Премьер-лигаға оралды.

Осы өрлеумен бірге жаңа ақша келді. 2024 жылы американдық Bright Path Sports Partners компаниясы клубтың 40%-ын сатып алды, инвестиция көлемі £105 млн деп бағаланды; ORG 50% үлесі мен бақылауды сақтап қалды. 2024 жылғы тамызда клубтың 1,4%-ын Эд Ширан сатып алды — бұл оның туған қаласының клубы. Әнші 2021 жылдан бері команда футболкасының демеушісі еді, енді оның жаһандық елшісі де атанды. Ол өз үлесін пассивті инвестиция деп атады және директорлар кеңесіне кірмеді.

АПЛ-дағы алғашқы маусым төмен түсумен аяқталды. 2024 жылдың жазында клуб Омари Хатчинсон үшін «Челсиге» £20 млн төледі — бұл «Ипсвичтің» рекордтық сатып алуы. Бірақ команда 22 ұпай жинап, 19-орын алды да, 2025 жылғы 26 сәуірде төмен түсті. Хатчинсон 2025 жылғы тамызда «Ноттингем Форестке» £37,5 млн-ға сатылды — бұл клуб тарихындағы рекордтық сату.

Оралу және бапкер ауысуы (2025–2026)

Чемпионшиптегі 2025/26 маусымы нашар басталды: алғашқы төрт турда «Ипсвич» үш ұпай ғана жинады. Алғашқы жеңісті команда тек бесінші матчта алды — «Шеффилд Юнайтедті» 5:0 ұтты, хет-трикті Джейден Филоджен жасады. Мамырға қарай команда жоғары көтерілді, соңғы турда КПР-ды 3:0 ұтып, екінші орын алды да, Премьер-лигаға бірінші талпыныста-ақ оралды.

Бір айдан кейін, 2026 жылғы 10 маусымда, Маккенна бес маусымнан соң кететінін мәлімдеді. Оның айтуынша, ол «алғыс, мақтаныш, мұң және қанағат аралас сезіммен» кетіп барды. 23 маусымда клуб жаңа бас бапкерді таныстырды — үш жылға, 2029 жылдың жазына дейін келісімшартқа қол қойған Гэри О’Нилді. Бұған дейін О’Нил «Борнмутта», «Вулверхэмптонда» және француздық «Страсбурда» жұмыс істеді, «Страсбурмен» Конференциялар лигасы мен Франция кубогының жартылай финалына жетті. «Ол Премьер-лигада табысқа жету үшін не керек екенін біліп отырғанын көрсетті», — деді Марк Эштон.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

«Ипсвич» тарихындағы жетінші Премьер-лига маусымын өткізіп жатыр. 1 қыркүйектегі жағдай бойынша О’Нилдің командасы төрт матчта екі рет жеңіп, екі рет жеңілген. 17 қазанда жетінші турда «Ипсвич» сапарда «Манчестер Ситиден» 2:3 есебімен жеңілді: соңғы минуттарда Зиан Флемминг пенальтиді гол етті, бірақ одан әрі уақыт жетпеді. Толығырақ — Энцо Марескаңың рекорды туралы жаңалығымызда.

• Иелері: ORG Portfolio Management бастаған Gamechanger 20 Ltd (50%), Bright Path Sports Partners (40%), миноритарийлер, соның ішінде Эд Ширан.
• Төраға әрі бас директор: Марк Эштон.
• Бас бапкер: Гэри О’Нил (2026 жылғы маусымнан бері).
• Стадион: «Портман Роуд», шамамен 30 мың орын.
• Басты қарсыласы: «Норвич Сити», онымен «Ипсвич» шығыс ағылшын дербиін ойнайды.

Клуб рекордтары әлі де Рамсей мен Робсон дәуіріне тиесілі: чемпионатта ең көп матчты — 741 — қорғаушы Мик Миллс ойнады (1966–1982), бір маусымдағы ең көп голды — 41 — 1956/57 жылы Тед Филлипс соқты.

Дереккөздер: Wikipedia — Ipswich Town F.C., Premier League — «Ипсвичтің» АПЛ-ға оралуы, Irish News (PA) — Гэри О’Нилдің тағайындалуы, ITV News — Эд Ширанның үлесі, Insider Sport — Bright Path инвестициясы, Manchester City — «Ипсвичпен» матч туралы есеп