«Хетафе»

«Хетафе» — Мадрид маңындағы аттас серік қаланың футбол клубы. Қазіргі клуб жалақы қарызы үшін таратылған алдыңғы клубтың орнына 1983 жылы құрылды, ал Испанияның жоғары дивизионында 2004 жылдан бері бір қысқа үзіліспен ойнап келеді. Тарихындағы ең жарқын беттер — Король кубогының екі финалы, УЕФА кубогының ширек финалында «Баварияға» қарсы матчтар және Еуропа лигасының 1/8 финалы. 2026 жылдың жазында «Хетафе» алты жылда алғаш рет еурокубоктарға оралды, ал 10 қазанда «Барселонадан» 0:3 есебімен жеңілді.

Екі рет туған клуб (1946 және 1983)

Хетафеде футбол 1923 жылы-ақ пайда болған, бірақ бүгінгі клубтың тамырын әдетте Club Getafe Deportivo-дан тартады. Оны 1946 жылғы 24 ақпанда жергілікті бес әуесқойдың бастамасымен ресми тіркеді. 1981/82 маусымынан кейін клуб төменгі лигаға түсіп, таратылды: ойыншыларға жалақы төленбеген еді.

Қала командасыз ұзақ отырмады. 1982 жылы екі жергілікті әуесқой команда — «Реалдың» жанкүйерлер клубы Peña Madridista Getafe мен Club Getafe Promesas біріккен. Солардың негізінде 1983 жылғы 8 шілдеде мүшелер жиналысының шешімімен Getafe Club de Fútbol құрылды. Клуб пен Ла Лига туған күн деп осы күнді санайды.

Жаңа стадион және жоғарыға жол (1998–2004)

1998 жылы команда «Колизеумға» көшті. Бұл — шамамен 16,5 мың көрерменге арналған муниципалдық стадион, онда алғашқы матч 1998 жылғы 30 тамызда өтті. 2002 жылы клубқа кәсіпкер Анхель Торрес президент болды, содан бері клубты сол басқарып келеді.

Элитаға шығу кинодағыдай болды. 2003/04 маусымының соңғы турында «Хетафеге» қонақта «Тенерифені» жеңу ғана керек еді. Команда 5:3 есебімен ұтты, бес голдың бәрін Серхио Пачон соқты. «Хетафе» Мадридтің өзінен емес, Ла Лигаға шыққан алғашқы клуб әрі Мадрид өңірінен төртінші клуб болды.

Финалдар және «Бавария» (2005–2008)

Элитадағы алғашқы жылдар клуб тарихындағы ең жақсы кезең болды. Команданы Кике Санчес Флорес, кейін 2007 жылы «Реал» өзіне алған Бернд Шустер, одан соң Микаэль Лаудруп басқарды.

• 2006/07 Король кубогы. Жартылай финалда «Хетафе» «Камп Ноуда» «Барселонадан» 2:5 есебімен жеңіліп, үйінде оны 4:0 есебімен ойсырата ұтты. «Сантьяго Бернабеудегі» финалда «Севильяға» 0:1 есебімен есе жіберді.
• 2007/08 Король кубогы. Қатарынан екінші финал және тағы жеңіліс — «Валенсиядан» 1:3.
• 2007/08 УЕФА кубогы. Ширек финалда Мюнхенде «Баварияға» қарсы 1:1 болды. 2008 жылғы 10 сәуірдегі жауап матчта «Хетафе» Рубен де ла Ред қызыл қағаз алғаннан кейін 6-минуттан он адаммен ойнады, бірақ қосымша уақытта 3:2 есебімен алға шықты. 120-минутта Лука Тони есепті теңестірді де, қонақта соғылған гол ережесімен «Бавария» өтті.

Лигадан түсу және Бордалас дәуірі (2016–2021)

Ла Лигада қатарынан 12 маусым ойнаған соң «Хетафе» 2016 жылы төменгі лигаға түсті. Сол жылдың қыркүйегінде команданы Хосе Бордалас қабылдады, ал бір маусымнан кейін клуб «Уэскамен» және «Тенерифемен» ауыспалы матчтарда жеңіп, жоғарыға оралды.

Бордалас тұсында «Хетафе» кез келген қарсылас үшін ыңғайсыз командаға айналды. 2018/19 маусымында клуб тарихтағы ең жақсы нәтиже — бесінші орынды алып, Еуропа лигасына жолдама алды. Онда топтан екінші орынмен шықты, 1/16 финалда «Аяксты» (екі матч қорытындысы бойынша 3:2) өткізбеді, ал пандемияға байланысты бір матчта өткен 1/8 финалда «Интерден» 0:2 есебімен жеңілді. 2021 жылдың жазында Бордалас «Валенсияға» кетті.

Бордаластың оралуы (2023–2026)

2023 жылғы сәуірде, команда лигада қалу үшін күресіп жатқанда, жұмыстан шығарылған Кике Санчес Флорестің орнына Бордаласты қайтарды. Ол соңғы турда клубты Ла Лигада сақтап қалды. Football España дерегінше, клуб 2025/26 маусымын небәрі 13 ойыншымен бастаған, бірақ соңғы турдың алдында жетінші орында тұрды. 2026 жылғы 23 мамырда «Хетафе» Луис Мильяның алыстан соққан голымен «Осасунаны» 1:0 есебімен ұтып, Конференциялар лигасына жолдама алды. Маусымда клуб Бордаласпен келісімшартты 2028 жылға дейін ұзартты.

Конференциялар лигасының плей-офф кезеңінде «Хетафе» «Партизан» — «Тобол» жұбының жеңімпазын күтті. «Партизан» өтті. Испандықтар үйде 3:1 есебімен жеңіп, Белградта 1:2 есебімен жеңілді де, негізгі кезеңге шықты. Ондағы қарсыластары: «Брайтон», «Лугано», Эскальдестің «Интері», «Аякс», Крайованың «Университатясы» және Тбилисидің «Иберииясы».

Ақша

«Хетафенің» түсімі туралы сенімді деректер ашық дереккөздерде жоқ, есесіне құрамға жұмсалатын шығын лимиті төңірегіндегі дау жақсы құжатталған. Испания сот билігінің баспасөз қызметі дерегінше, Ла Лига клубтың 2025/26 маусымындағы құрамға рұқсат етілген шығынын €34,8 млн деп қайта есептеген, ал нақты шығын €51,9 млн болған. Дау «Кристал Пэластан» сатып алу құқығымен жалға алынған Кристантус Учені қалай есепке алу керегі туралы еді. Осыған байланысты клубқа қысқы жаңа ойыншыларды тіркеуге тыйым салынды. 2026 жылғы 30 қаңтарда Мадридтің коммерциялық соты ішінара «Хетафенің» жағына шығып, €20 мың кепіл енгізуді міндеттеді, ал Ла Лига бұл шешімге қарсы шығатынын мәлімдеді.

Мәселелер мен даулы эпизодтар

• Гринвуд. 2023 жылғы қыркүйекте «Хетафе» «Манчестер Юнайтедтен» Мейсон Гринвудты жалға алды. Ағылшынды Манчестерде зорламақ болды және күш көрсетті деген айыптардан кейін ойыннан шеттеткен; 2023 жылғы ақпанда негізгі куәгерлер айғақ беруден бас тартқан соң прокуратура істі тоқтатты.
• Трибунадағы нәсілшілдік. 2024 жылдың көктемінде «Хетафе» жанкүйерлері «Севилья» ойыншысы Маркос Акуньяны және бапкер Кике Санчес Флоресті қорлады. Матч тоқтатылды, ал федерация клубқа €27 мың айыппұл салып, трибунаны үш ойынға ішінара жапты.
• Стадион атауы. 2023 жылы бұрынғы ойыншы Альфонсо Перес әйелдер футболы туралы менсінбей сөйлегеннен кейін оның есімі «Колизеум» атауынан алынып тасталды.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

• Ла Лига: сегіз турдан кейін 8 ұпай және 13-орын. Маусым «Алавеске» жеңілуден басталды, алғашқы жеңісті команда «Расингке» қарсы алды.
• 10 қазанда «Хетафе» Spotify Camp Nou-да «Барселонаға» 0:3 есебімен жеңілді. Қақпашы Давид Сория бірнеше маңызды доп қайтарды.
• Конференциялар лигасы: негізгі кезең 15 қазанда басталып, 17 желтоқсанға дейін созылады.
• Король кубогы: 29 қазанда — «Лебрихананың» алаңында.
• Клуб: шамамен 12 мың мүше, президенті — Анхель Торрес, бас бапкері — Хосе Бордалас.

Дереккөздер: Wikipedia — Getafe CF, Wikipedia (исп.) — клуб тарихы, Wikipedia — «Колизеум» стадионы, LaLiga — клуб профилі, UEFA — 2008 жылғы «Баварияға» қарсы матч, Esdiario — Конференциялар лигасына шығу, FutbolFantasy — Бордаластың келісімшартын ұзарту, FutbolFantasy — Конференциялар лигасындағы қарсыластар, Poder Judicial — Ла Лигамен дау, Evening Standard — Гринвудты жалға алу, Jamaica Observer — нәсілшілдік үшін жаза, FC Barcelona — «Хетафемен» матч