Cochrane: темекіні вейппен пластырьден жиі тастайды

Никотині бар электронды темекі шегуді тастауға никотин пластырі мен сағызына қарағанда жиірек көмектеседі. Мұндай қорытындыға клиникалық сынақтардың нәтижелерін біріктіретін халықаралық Cochrane желісінің жаңартылған шолуы келді. Авторлар 30 мыңға жуық қатысушысы бар 80 рандомизацияланған зерттеудің деректерін біріктірді. Осы салыстыру бойынша дәлелдердің сенімділігін олар жоғары деп бағалады.

Шолу Cochrane Database of Systematic Reviews басылымында жарияланды. Оны Оксфорд университетінен Никола Линдсон бастаған топ жүргізеді, аға авторы — Амхерсттегі Массачусетс университетінің ғалымы Джейми Хартманн-Бойс. Бұл «тірі» шолу, яғни жаңа жұмыстар шыққан сайын үнемі жаңартылып отырады. Қазіргі нұсқаға тоғыз жаңа сынақ енді, барлығы 29 861 қатысушы.

Басты сандар

• Пластырь мен сағызбен салыстырғанда электронды темекі әр 100 адамға шаққанда темекіні тастаған шамамен тағы төрт адам береді.
• Никотинді вейп никотинсіз вейппен салыстырғанда 100 адамға шаққанда тастағандардың санын екіге жуық арттырады.
• Ешқандай көмек болмаған немесе тек психологиялық қолдау көрсетілген жағдаймен салыстырғанда да электронды темекінің артықшылығы бар. Алайда кейбір зерттеулердің құрылымында ауытқу болуы мүмкін, сондықтан авторлар бұл нәтижеге азырақ сенеді.

Темекіні тастау үшін вейп қолдану ауыр зиян қаупін арттырады деген белгіні авторлар таппады. Дегенмен қауіпсіздікті ұзағырақ бақылау керек екенін атап өтеді.

Шолудан не шықпайды

Қорытынды тек реттелетін никотинді электронды темекіге қатысты. Нарықтағы көптеген құрылғы бұл талаптарға сай келмейді. «Лицензиясыз электронды темекі қауіпті болуы мүмкін: батареясы тұрақсыз, құрамында зиянды химиялық заттар бар», дейді Хартманн-Бойс. ТГК сияқты басқа заттары бар вейптердің қаупі де басқаша.

Шолу вейпті зиянсыз деп отырған жоқ, темекі шекпейтіндерге де қатысы жоқ. ДДСҰ электронды темекі адамды никотин мен басқа да зиянды заттарға ұшыратады, ал жасөспірімдерде тәуелділік тудыруы мүмкін деп ескертеді. «Никотинді вейп толық қауіпсіз болуы екіталай, бірақ ол темекі шегуден гөрі зияны аз», дейді Линдсон. Вейп тартатындардың арасында бұрын ешқашан темекі шекпегендер де бар: Ұлыбританияда олардың саны 1,1 млн-ға жетті.

Қазақстан үшін шолудың қорытындысы әзірге теориялық қана. 2024 жылғы 20 маусымнан бастап елде электронды темекі мен оның сұйықтығын сатуға, әкелуге және өндіруге тыйым салынған, жеке пайдалануға әкелуге де болмайды. Темекіні тастағысы келетіндерге басқа әдістер бар, оларды дәрігермен бірге таңдаған дұрыс.

Дереккөздер: ScienceDaily — Cochrane-нің «Темекіні тастауға арналған электронды темекі» шолуы туралы баспасөз релизі, Zakon.kz — Қазақстандағы вейпке тыйым туралы