Скотт Мактоминей

Скотт Мактоминей ғұмырының дені «Манчестер Юнайтедтің» жүйесінде өтті, бірақ ол онда таптырмас ойыншыға айналмады. 2024 жылы £25 млн-ға Неапольге кетті де, бір маусымда А сериясының үздік ойыншысы әрі Италия чемпионы болды. Бір жылдан кейін оның басынан асыра тепкен соққысы Шотландияны 28 жылда алғаш рет әлем чемпионатына шығарды. 2026 жылғы қыркүйекте жартылай қорғаушының жүрек ырғағы бұзылғаны анықталып, ота жасалды. Төрт аптадан кейін Неаполь стадионы оның оралуын орнынан тұрып қошеметтеді.

Шығу тегі және «МЮ» академиясы

Скотт Фрэнсис Мактоминей 1996 жылы 8 желтоқсанда Англияның солтүстік-батысындағы Ланкастерде туды. Әкесі шотландиялық Хеленсбородан, сондықтан Скотт Англия құрамасында да, Шотландия құрамасында да ойнай алатын еді. «Манчестер Юнайтед» академиясына шамамен бес жасында, клубтың Престондағы балалар орталығы арқылы келді.

2014/15 маусымында ол өсуге байланысты қиындықтар салдарынан дерлік ойнамады: екі жылда шамамен 35 сантиметрге бойы өсті. Қазір бойы — 193 см. «МЮ»-мен алғашқы кәсіби келісімшартына 2013 жылғы шілдеде қол қойды.

«Манчестер Юнайтед»: Моуриньюдан капитан белгісіне дейін (2017–2024)

Премьер-лигадағы дебюті 2017 жылы 7 мамырда болды: Мактоминей «Арсеналмен» матчта алмастырудан шықты. Оны негізгі құрамға алғаш шығарған — Жозе Моуринью. 2018 жылғы ақпанда португал Скоттқа Шотландия құрамасын таңдауға жария түрде кеңес берді, көп ұзамай ол солай істеді.

Уле-Гуннар Сульшер тұсында ол Фредпен жұп құрап, тірек жартылай қорғаушы болды. Жарқын сәттер жиналып жатты: 2020 жылғы желтоқсанда «Лидске» үш минутта екі гол — АПЛ тарихында бірінші рет, «Саутгемптонды» 9:0 ойсырата жеңген матчтағы гол, 2023 жылғы қазанда «Брентфордқа» қосылған уақытта соққан екі гол. Сол жылдың желтоқсанында ол «Юнайтедті» АПЛ матчында алғаш рет капитан ретінде алаңға бастап шықты — «Энфилдте».

«МЮ» сапында Мактоминей 255 матч ойнап, 29 гол соқты. Жинағында — 2023 жылғы Лига кубогы мен 2024 жылғы Англия кубогы. Бірақ ол жиі қосалқы орындықта қалды, ал өзі тұрақты ойнағысы келді.

Неапольге көшуі (2024)

2024 жылы 30 тамызда, трансфер терезесінің соңғы күні, «Наполи» оны £21 млн-ға және £4,2 млн-ға дейінгі бонусқа сатып алды. «Юнайтед» қысқа қоштасты: «Сәттілік, Скотт, arrivederci, ғажайып естеліктер үшін рахмет».

Антонио Контенің тұсында шотландиялық негізгі құрамнан орын алып, гол соға бастады. А сериясындағы алғашқы голын «Комоға» матчтың 25-секундында соқты. 2025 жылғы сәуірде айдың үздік ойыншысы атанды — шотландиялықтардың ішінде бірінші болып. 2025 жылы 23 мамырда оның «Кальяриге» соққан әсерлі голы «Наполиге» тарихындағы төртінші скудеттоны әкелді. Маусым қорытындысында Мактоминей А сериясының ең құнды ойыншысы деп танылды, ал неапольдік жанкүйерлер оны McFratm — «Мак-бауырым» деп атап кетті.

Екінші маусым да голдан басталды — 2025 жылы 23 тамызда «Сассуоло» қақпасына. Қазанда ол «Интерге» ұшып келген доптан гол соқты, бұл А сериясындағы айдың үздік голы деп танылды. Желтоқсанда «Наполи» Эр-Риядта «Болоньяны» 2:0 есебімен ұтып, Италия Суперкубогын жеңді. Барлығы клуб үшін Скоттың 82 матчы, 27 голы бар.

Шотландия құрамасы

Шотландия үшін Мактоминей 2018 жылы 23 наурызда Коста-Рикамен матчта дебют жасады. Алғашқы голын тек 2021 жылғы қазанда соқты — Израильге қосылған уақыттағы жеңіс голы. Әрі қарай тезірек жүрді: Евро-2024 іріктеуінде жеті гол соғып, команданың үздік бомбардирі болды. Оның екеуі 2023 жылғы наурызда Испания қақпасына соғылды — сонда Шотландия 1984 жылдан бері алғаш рет испандықтарды жеңді.

Евро-2024-те ол Швейцарияға гол соқты, бірақ команда топтан шықпады. Басты сәт 2025 жылы 18 қарашада «Хэмпден Паркте» болды. Даниямен матчтың үшінші минутында Мактоминей басынан асыра тепкен соққымен гол соқты. Шотландия 4:2 есебімен жеңіп, 1998 жылдан бері алғаш рет әлем чемпионатына жолдама алды. Бұл гол шотландтың 20 фунттық банкнотына және Глазгодағы муралға түсті. Скотт ӘЧ-2026-ға құрама сапында барды. 2026 жылғы маусымда Боливиямен жолдас кездесуде құрама үшін 70-матчын ойнап, 15-голын соқты.

Жүрекке жасалған ота (2026)

2026/27 маусымы ауыр басталды: алғашқы турларда Скотт формасыз көрінді, ал «Комомен» матчта екінші таймда алаңнан кетті. 2026 жылы 1 қыркүйекте «Наполи» ойыншының жүрек ырғағы жеңіл әрі қатерсіз бұзылғанын және оған импульстік абляция — жүрекке жасалатын аз инвазивті ота жасалатынын хабарлады. Мактоминейдің өзі журналистерге жақсы сезінетінін және мәселені бұрыннан білетінін айтты.

Ота 8 қыркүйекте Spire Manchester жеке клиникасында жасалды. Клуб оны «толықтай сәтті» деп атады. Мактоминей «Интер», Чемпиондар лигасындағы «Арсенал», «Болонья» және «Фиорентинамен» матчтарды, сондай-ақ Шотландияның Ұлттар лигасындағы ойындарын өткізіп алды.

Марапаттары

• Италия чемпионы — 2024/25;
• А сериясының ең құнды ойыншысы және жыл футболшысы — 2024/25;
• Италия Суперкубогы — 2025;
• Англия кубогы — 2024, Англия Лига кубогы — 2023;
• 2024/25 маусымы бойынша «Алтын допқа» үміткер;
• А сериясының символдық құрамасы — 2024/25 және 2025/26.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

2026 жылы 10 қазанда Мактоминей А сериясының 6-турында «Фрозиноне» матчында алаңға оралды. Ол есеп 2:0 болып тұрғанда 61-минутта шықты, стадион орнынан тұрып қол соқты. Шотландиялық сол бойда гол соға жаздады, бірақ қақпашы Лоренцо Палмизани жақын штанга тұсында соққыны қайтарды. «Наполи» 3:0 есебімен жеңіп, ұпай бойынша «Фрозиноне»-ні қуып жетті. Бапкер Массимилиано Аллегри команданың басты ойыншыларының бірін қайта алды.

Дереккөздер: Wikipedia — Скотт Мактоминейдің өмірбаяны мен статистикасы, Sky Sports — «Наполиге» өтуі, Reuters (The Star) — жүрекке жасалған ота, AP (Medicine Hat News) — диагноз және қалпына келу мерзімі, AFP (SuperSport) — Мактоминей өз жағдайы туралы, Football Italia — «Фрозиноне» матчында оралуы