On

On — Цюрихтегі швейцариялық компания. Жүгіруге арналған аяқкиім мен спорттық киім шығарады. Брендті CloudTec табанынан, яғни іші қуыс «бұлт» бөліктерінен таниды. Иелерінің арасында Роджер Федерер бар. Он бес жылда компания табысын 3 млрд швейцар франкінен асырды. 2026 жылдың күзінде On футболға келді. Брендтің футбол жөніндегі директоры Тьерри Анри алғашқы бутсалардың прототипін көрсетті. Оларды киіп алғаш ойнаған — Килиан Мбаппе. Бутсалар 2027 жылдың басында сатылымға шығуы керек.

Бақша шлангісі және үш негізін қалаушы (2010)

On идеясы спорттан туды. Оливье Бернхард — бұрынғы кәсіби триатлоншы, Ironman бойынша Швейцария чемпионы. Wikipedia келтіретін әңгімеге қарағанда, ол табан прототипімен тәжірибе жасап, бір кезде бақша шлангісінің кесінділерін пайдаланған. Әзірлемесін Nike-қа көрсеткен, бірақ ол жақта қабылдамаған.

Содан кейін Бернхард серіктес тапты. Дэвид Аллеманн мен Каспар Копетти де жүгіруге әуес еді. 2010 жылғы қаңтарда үшеуі Цюрихте компания тіркеді. Басты өнім CloudTec табаны болды. Қуыс бөліктер аяқ жерге тигенде сығылып, соққыны жұмсартады, ал итерілгенде қатаяды.

Алғашқы модельдер және Швейцариядан тыс нарық (2012–2019)

Алғашқы модельдер жүгірушілер мен триатлоншыларға арналды. 2012 жылы Cloudracer шықты, оны швейцариялық триатлоншы Никола Шпириг таңдады. Модельдер көбейген сайын сату географиясы да кеңейді. Wikipedia деректері бойынша, 2019 жылға қарай On аяқкиімін 55 елдегі 6000-ға жуық дүкен сатқан. Швейцариядағы жүгіру аяқкиімі нарығының шамамен 40%-ы, Германиядағы 10%-ға жуығы брендке тиесілі болған.

Ол кезде компанияда 500-ге жуық адам істеді, жартысы — Цюрихте. Бұл туралы 2019 жылғы қарашада Bloomberg жазды. Агенттік бағалауларға сүйеніп, On-ның жылдық сатылымы 200 млн франкке дейін жеткенін айтты. Компания 2014 жылдан бері пайдада екені де сол жерде көрсетілген.

Федерер серіктес болады (2019–2020)

2019 жылғы қарашада NZZ am Sonntag газеті Роджер Федерердің On-ға ақша салғанын хабарлады. Сомасы жарияланбады. Теннисшінің өзі бұл «ойланып барып шешетіндей үлкен ақша» екенін айтты. Ресми лауазым алған жоқ, бірақ аяқкиім әзірлеуге қатысты. Сол кезде Федерердің Nike-пен келісімшарты аяқталған еді.

Бірлескен жұмыс тез арада өнімге айналды. 2020 жылғы шілдеде The Roger лайфстайл кроссовкасы, 2021 жылы Roger Pro теннис моделі шықты. Жүгіруден басталған бренд үшін бұл басқа спорт түріне жасалған алғашқы елеулі қадам болды.

Нью-Йорк биржасы (2021)

2021 жылғы қыркүйекте On Holding AG Нью-Йорк қор биржасына ONON тикерімен шықты. Reuters мәліметінше, акциялар 24 доллардан орналастырылды — бұл 20–22 доллар аралығынан жоғары. Компания 31,1 млн акция сатып, 746,4 млн доллар тартты. Бастапқы бағасы шамамен 11,35 млрд доллар болды, ал сауданың алғашқы күні акциялар 47%-дан астам өсті.

Орналастыру алдында On айналмалы өндіріс идеясын алға тартты. Cyclon кроссовкаларын кене майы өсімдігінен алынған шикізаттан жасап, жазылым арқылы сатты. Тозған жұпты қайтарып, жаңасын алуға болатын.

IPO жылын компания 724,6 млн франк табыспен аяқтады, бұл 2020 жылдан 70,4%-ға көп. Сонымен бірге 2021 жылы On 170,2 млн франк таза шығынға батты. 2021 жылғы қаңтардан бастап компанияны екі бас директор — Марк Маурер мен Мартин Хоффманн басқарды.

Ауқым және жаңа технологиялар (2022–2024)

Келесі жылдар өсумен өтті. 2022 жылы табыс 68,7%-ға артып, 1,22 млрд франкке жетті, компания қайта пайдаға шықты. 2023 жылы сатылым 1,79 млрд, 2024 жылы 2,32 млрд франк болды. 2024 жылғы таза пайда 242,3 млн франкке жетті. Ең үлкен нарық АҚШ болды.

Модельдер арасында да байқалатын дүниелер шықты. 2022 жылы табаны қалың Cloudmonster шықты, ал Бейжіңдегі қысқы Олимпиадаға On бобслейшілерге аяқкиім жасады. Ең басты технологиялық жаңалық — LightSpray. Робот қалыпқа термопластик материалдан жасалған үстіңгі бөлікті бір жүрісте бүркиді, шамамен үш минутта. Үстіңгі бөлік табанға желімсіз, қыздыру арқылы бекітіледі. 2024 жылғы сәуірде кениялық жүгіруші Хеллен Обири осындай кроссовкамен Бостон марафонында жеңді. Жазда бренд Париж Олимпиадасына Cloudboom Strike LS шығарды. Бағасы — 330 доллар, ерлердің US 8,5 өлшеміндегі бір кроссовкасы 170 грамм тартады.

Спортшылар тізімі де ұзарды. Федерерден бөлек, брендпен теннисшілер Ига Свёнтек, Бен Шелтон және Жоау Фонсека жұмыс істейді. On-ның өз жүгіру командасы да бар — On Athletics Club.

Басшылық ауысты (2025–2026)

2025 жылғы сәуірде On бір бас директорлы модельге көшті. Марк Маурер қызметінен кетті, компанияны 2013 жылдан бері қаржы директоры болған Мартин Хоффманн басқарды. 2025 жылы табыс алғаш рет 3 млрд франктен асты.

Бұл құрылым ұзаққа созылмады. 2026 жылғы наурызда компания Хоффманның 1 мамырдан кететінін хабарлады. Ресми нұсқа бойынша, бұл — өз еркімен, жоспарлы түрде кету. Басқару негізін қалаушыларға қайтты. Дэвид Аллеманн мен Каспар Копетти бас директорлар және директорлар кеңесінің тең төрағалары болды. Оливье Бернхард кеңесте қалды, қаржы директоры болып Франк Слёйс тағайындалды. Needham сарапшылары бұл ауысуларды «күтпеген сілкініс» деп атады.

Футболға келу (2025–2026)

Футболға дайындық жарияланғаннан ертерек басталған. Benzinga мен footballboots.co.uk мәліметінше, Тьерри Анри 2025 жылдың соңынан On-ға өнім бойынша кеңес берген. 2025 жылғы желтоқсанда «Барселонаның» швейцариялық футболшысы Сидни Шертенлайб брендтің елшісі атанды.

On футболға келгенін 2026 жылғы 18 қыркүйекте ресми жариялады. Анри футбол жөніндегі директор болды, ал Мбаппе брендтің жаһандық елшісі атанды. Ол үшін француз Nike-пен ынтымақтастығын тоқтатты. Reuters дерегінше, ол серіктестік 2006 жылдан бері жалғасқан. Келісімге ақша да, компаниядағы үлес те кіреді, бірақ толық шарттары айтылмады. Мбаппе Цюрихте On инженерлерімен бірге LightSpray технологиясымен жасалатын бутсалармен жұмыс істейді.

Одан кейін бәрі тез өрбіді. 25 қыркүйекте Мбаппе Ұлттар лигасындағы Франция — Түркия ойынына On бутсаларының прототипімен шықты. Қазан басында Анри Instagram-да ON-DCPT-KM210 коды бар тәжірибелік жұптардың суретін жариялады. Олардың үстіңгі бөлігі жұқа әрі жартылай мөлдір, әдеттегі тігіс пен жапсырмалар жоқ. Толығырақ — біздің On бутсалары туралы жаңалықта.

Ақша

Төмендегі сандардың бәрі On-ның жылдық есептерінен алынды, швейцар франкімен.

• 2020 — табыс 425,3 млн франк, таза шығын 27,5 млн.
• 2021 — табыс 724,6 млн, таза шығын 170,2 млн.
• 2022 — табыс 1,22 млрд, таза пайда 57,7 млн.
• 2023 — табыс 1,79 млрд, таза пайда 79,6 млн.
• 2024 — табыс 2,32 млрд, таза пайда 242,3 млн.
• 2025 — табыс 3,01 млрд (+30%), таза пайда 203,7 млн.

2025 жылғы табыстың басым бөлігін аяқкиім берді — 2,8 млрд франк. Киімнен 169,9 млн, аксессуарлардан 39,6 млн түсті. Көтерме сауда 1,75 млрд, өз дүкендері мен сайты 1,26 млрд әкелді. Өңірлер бойынша табыстың жартысынан көбі Америкаға тиесілі (1,74 млрд). Одан кейін Еуропа, Таяу Шығыс және Африка (762,7 млн), Азия-Тынық мұхиты өңірі (511,1 млн, 96% өсім) тұр. Түзетілген EBITDA 567 млн франк болды. Компанияда 4000-ға жуық адам жұмыс істейді.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

2026 жыл On үшін бірқалыпты емес. Екінші тоқсанда сатылым 13,5%-ға өсіп, 850,3 млн франкке жетті, таза пайда 105 млн болды. Бірақ табыс сарапшылар күткеннен төмен шықты. On жылдық өсім болжамын тұрақты валютамен «20%-дың төменгі деңгейіне» дейін түсірді, бұл 3,47–3,56 млрд франк деген сөз. 11 тамызда акциялар шамамен 22%-ға құлады. Citi болжамның төмендеуін компанияның жеңілдікпен сатпау үшін көтерме желілерге жеткізуді әдейі шектеуімен түсіндірді.

22 қыркүйекте Цюрихтегі инвестор күнінде On 2029 жылға дейінгі мақсаттарын атады:

• 2029 жылы табыс кемінде 5,6 млрд франк;
• жалпы маржа 65%-дан жоғары;
• түзетілген EBITDA маржасы 22%-дан жоғары — міндеттеме емес, ниет ретінде;
• 2029 жылдың соңына дейін 1 млрд долларға дейін акцияларды кері сатып алу.

Бұл стратегиядағы жаңа бағыттар — футбол мен гольф. Бренд 90-нан астам елде сатылады және өз дүкендерін аша береді: қыркүйекте Венада, Мюнхенде, Дюссельдорфта және Чилиде ашылды. Актриса Зендая On-мен екінші бірлескен коллекциясын шығарды. 2027 жылдың басында On бутсалары сатылымға шығуы тиіс — Nike мен adidas көптен бері жұмыс істеп жүрген нарыққа. Қазақстанда ресми сату туралы бренд хабарлаған жоқ.

Дереккөздер: Wikipedia — On тарихы, On — 2025 жылдың қорытындысы, On — 2024 жылдың қорытындысы, SEC — On-ның 2023 жылғы қорытындысы, On — 2022 жылдың қорытындысы, Business Wire — On-ның 2021 жылғы қорытындысы, Reuters / Business Today — On IPO-сы, Bloomberg / The Jakarta Post — Федерер үлес сатып алды, CNN — LightSpray технологиясы, Retail Dive — Мартин Хоффманның кетуі, Reuters / Devdiscourse — Мбаппе Nike-тан On-ға ауысты, Benzinga — Анри мен Мбаппе On-да, Sneaker News — Мбаппенің ауысуы, Footballboots.co.uk — On Football хронологиясы, Gulf News — Мбаппе On бутсаларымен алғаш ойнады, SoccerBible — ON-DCPT-KM210 прототипі, On — 2026 жылдың екінші тоқсаны, Investing.com — есептен кейін акциялар құлады, Business Wire / Earnings Whispers — On-ның 2029 жылға дейінгі мақсаттары, Hargreaves Lansdown — акцияларды кері сатып алу.