Чинос деген не: шалбардың тарихы және оны немен кию керек

Чинос — мақта саржасынан (твилден) тігілген, түзу немесе сәл тарылған пішінді, бүйір қалталары қиғаш, артық бөлшегі жоқ жеңіл шалбар. Ресми деңгейі жағынан ол джинсы мен костюм шалбарының дәл ортасында тұр, сондықтан дресс-коды еркін кеңсеге де, серуенге де, сапарға да жарайды. Төменде чиностың қайдан шыққанын, хакиден айырмасын, түрлерін, немен киетінін және қалай таңдайтынын айтамыз.

Чинос деген не

Чиностың негізі — диагональ өрілген тығыз, бірақ жеңіл мақта саржасы. Ол пішінін жақсы ұстайды, зығырдан аз мыжылады, күні бойы ыңғайлы. Әдеттегі үлгі: белдік ілгектері бар бел, сыдырма мен түйме, алдында қиғаш қалталар, артында ішкі қалталар. Джинсыға тән жапсырма қалта мен тойтарма жоқ.

Костюм шалбарындай қатаң отыруды, қырын үтіктеуді талап етпейді, ал джинсыдан ұқыптырақ көрінеді, пиджакпен де, жейдемен де жарасады. Басты артықшылығы — әмбебаптығы осыдан.

Чинос қайдан шықты

Тарихы әскери формадан басталады. 1846 жылы Британдық Үндістанда отряд басқарған британ офицері Гарри Ламсден сарбаздарының формасын өсімдік бояуымен шаң түстес етіп бояп, ауыр жүн шалбарды мақта шалбарға ауыстырды. Бұл түсті «хаки» деп атады — «шаң» деген сөзден. Ыңғайлы нұсқа отар әскерлеріне тез тарады.

Chino сөзінің өзі Филиппиннен келген. 1898 жылғы испан-америка соғысынан кейін америкалық әскерилер Қытайдан әкелінген матадан тігілген жеңіл мақта шалбармен үйге оралды. Ол кезде испан тілінде сөйлейтін Филиппинде оларды pantalones chinos, яғни «қытай шалбары» деп атаған. Көп ұзамай мұндай шалбар АҚШ армиясының штаттық формасына айналды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ардагерлер колледжге оқуға түсіп, әскери чиносын кампуста киіп жүрді. 1950–60 жылдары бұл шалбар Плющ лигасы студенттерінің белгісіне, преппи стилінің негізіне айналды — бір кездері Brooks Brothers ойлап тапқан жағасы түймелі оксфорд жейдемен қатар. Ал 1986 жылы Levi’s Dockers брендін шығарып, чинос кеңседегі «бизнес-кэжуалдың» формасына айналды.

Чинос, хаки және джинсы: айырмасы неде

«Чинос» пен «хаки» сөздерін жиі бір мағынада қолданады, бірақ бастапқыда айырма болған. Хаки — ең алдымен түс, сондай-ақ әскерден шыққан дөрекілеу, қалың жұмыс шалбары. Чиностың матасы жеңілірек әрі тегісірек, пішімі ұқыпты, ал түсі кез келген болуы мүмкін: бежевыйдан қою көкке дейін. Бүгінде бұл шекара біліне бермейді, дүкендерде екі атауды араластырып жүр.

Джинсымен бәрі анық: деним дөрекірек, джинсының артқы қалталары жапсырма, тойтармасы мен контраст тігісі бар. Чинос бір саты ресмирек көрінеді, сондықтан джинсы дресс-кодтан өтпейтін жерде чинос әдетте өтеді. Жұмыс киіміне одан да жақыны — Dickies 874 сияқты шалбарлар.

Чиностың артықшылығы

• Жайлылық. Мақта саржасы ауа өткізеді, қимылды шектемейді.
• Әмбебаптық. Футболка, поло, жейде, жұқа свитер және пиджакпен үйлеседі.
• Төзімділік. Қалың мақта жиі жуғанға шыдайды, пішінін ұзақ сақтайды.
• Кез келген маусымға. Жазда — жеңіл үлгілер, суықта — қалың саржа немесе астары бар шалбар.
• Түстер. Бежевый мен хакиден бөлек — қою көк, зәйтүн, графит, қара және ашық түстер.
• Ресмилік тепе-теңдігі. Джинсыдан сыпайы, костюм шалбарынан еркін.

Чиностың түрлері

Пішімі бойынша

• Regular fit — түзу классикалық пішім, денеге жабыспайды, көп адамға жарасады. Кеңсеге де, күнделікті киюге де ең әмбебап нұсқа.
• Slim fit — тарырақ, силуэтті айқындайды. Тізе мен санды қыспауы маңызды.
• Tapered — жамбас тұсы кеңірек, төмен қарай тарылады: regular мен slim арасындағы орта жол.
• Relaxed / loose fit — еркін, көше стиліне арналған кең үлгілер.

Ұзындығы бойынша

• Классикалық — аяқ киімге сәл тиіп тұрады. Жұмысқа және әмбебап образдарға лайық.
• Қысқартылған — тобықты ашып тұрады. Кроссовка, лофер, жеңіл туфлимен, әсіресе жазда жақсы көрінеді.
• Балағы қайырылған — кэжуалға арналған нұсқа. Бір-екі жіңішке қайырым жеткілікті, әйтпесе шалбар салақ көрінеді.

Матасы бойынша

• 100% мақта саржасы — классика: қалың, ауа өткізеді, тозуға төзімді.
• Эластан қосылған мақта (әдетте 1–3%) — созылады, белсенді күні ыңғайлы, бірақ уақыт өте пішінін сәл жоғалтуы мүмкін.
• Аралас мата — полиэстер не вискоза қосылған мақта аз мыжылады, ұзақ шыдайды.
• Зығыр қосылған — жазғы үлгілер: жеңілірек, бірақ көбірек мыжылады.
• Жылытылған — қалың саржа, түктелген не астары бар, күз бен қысқа арналған.

Чиносты немен кию керек

Ерлерге арналған образдар

• Жейдемен. Бір түсті жейде немесе оксфорд — жинақы образ. Бежевый, көк және графит чинос кез келген классикалық жейдемен үйлеседі; оны шалбар ішіне салуға да, сыртына шығарып киюге де болады.
• Футболкамен. Қарапайым әрі еркін, бірақ джинсымен салыстырғанда ұқыптырақ.
• Помен. Жылы күндерге және дресс-коды қатаң емес кеңсеге: поло образға құрылым береді.
• Свитермен не худимен. Жұқа трикотаж, свитшот және қарапайым худи — маусым аралығына.
• Пиджакпен. Смарт-кэжуалдың классикасы: чинос пен пішімі айқын пиджак, артық ресмиліксіз.
• Аяқ киім. Кед, кроссовка, лофер, дерби, дезерт, топсайдер. Үстіңгі киім неғұрлым ресми болса, аяқ киім де соғұрлым сыпайы болуы керек.

Әйелдерге арналған образдар

Әйелдер чиносы да осылай үйлеседі: блуза мен жакетпен — кеңсеге, футболка не кроп-топпен — күнделікті (әсіресе белі биік қысқартылған үлгілер), водолазкамен — маусым аралығында, свитшотпен — бейресми жағдайда. Аяқ киімнен балетка, мокасин, лофер, кроссовка, мюль және ботильон жарасады.

Дайын үйлесімдер

• Кеңсеге: чинос + жейде + пиджак + лофер не дерби.
• Серуенге: чинос + футболка не свитшот + кроссовка.
• Кездесуге: чинос + жейде не жұқа джемпер + күдері лофер не дезерт.
• Сапарға: эластаны бар чинос + ыңғайлы үстіңгі киім + кроссовка.

Чиносты қалай таңдау керек

• Пішімі. Күмәндансаңыз, regular не tapered алыңыз: олар көп адамға жарасады. Slim арық денеге жақсы, бірақ леггинс сияқты жабысып тұрмауы керек.
• Түсі. Алғашқы жұп — бежевый не қою көк: олар бүкіл гардеробпен дерлік үйлеседі. Кейін — зәйтүн, хаки, графит, қара.
• Матасы. Жапсырмаға қараңыз: жазға — таза мақта не зығыр қосылған мақта, белсенді күнге — аздап эластаны барын, суыққа — қалың саржа.
• Ұзындығы. Қандай аяқ киіммен кисеңіз, сонымен өлшеп көріңіз. Классикалық ұзындық аяқ киімге сәл тиеді, қысқартылғаны тобықты ашады.

Өлшеп көргенде тексеріңіз: шалбар сан мен тізеде тартпайды, жүргенде артық қатпар жинамайды, белдіксіз де белде тұрады. Белдік — аксессуар, шалбарды ұстап тұратын құрал емес.

Чиносқа қалай күтім жасау керек

Жуу

• Мақта отырып қалмас үшін 30–40 °C-та жуыңыз, жапсырмадағы нұсқауды тексеріңіз.
• Шалбарды теріс айналдырыңыз — түсі ұзағырақ сақталады.
• Сұйық жуғыш зат қолданыңыз, ағартқышсыз.
• Қою түсті үлгілерді сирек әрі ақшыл киімнен бөлек жуыңыз.

Кептіру және үтіктеу

• Кептіргіш машинада жоғары температурада кептірмеңіз — мата отырып қалуы мүмкін.
• Тігістерін түзеп, тігінен іліп кептіріңіз.
• Сәл ылғал күйінде үтіктеңіз не бумен тегістеңіз; аралас матаға — орташа температура.

Сақтау

• Ең дұрысы — қысқышы не көлденең білігі бар ілгішке іліп қою, сонда бүктелген із қалмайды.
• Бүктесеңіз — бүйір тігісі бойымен, ауыр киім астына баспаңыз.
• Бірнеше жұпты кезектестіріп киіңіз, қалтаны толтырмаңыз — мата аз созылады.

Чинос отар әскерінің формасынан кеңсе дресс-кодына дейін жол жүріп, ер адам гардеробындағы ең пайдалы заттың біріне айналды. Бір бежевый және бір қою көк жұп күнделікті жағдайлардың көбін жабады — жұмыстан бастап демалысқа дейін.