Фабио Каннаваро

Фабио Каннаваро — 2006 жылы әлем чемпионатын жеңген Италия құрамасының капитаны және «Алтын доп» алған соңғы қорғаушы. 2025 жылдың қазанынан бері ол Өзбекстан құрамасының бас бапкері. Орталық Азия тарихындағы алғашқы мундиальға ол өзі шығармаған команданы апарды да, үш матчтың үшеуінде де жеңілді. 2026 жылғы 6 қазанда оның командасы Оңтүстік Кореяға 0:2 есебімен ұтылды. Осы ойындағы гол Сон Хын Минді Корея құрамасы тарихындағы ең үздік бомбардир етті. Итальян жаңа команда құрып жатқанын айтады. Ташкентте ол алаңда жасағанының бір бөлігін бапкер ретінде қайталай ала ма, соны күтіп отыр.

Шығу тегі және отбасы

Каннаваро 1973 жылғы 13 қыркүйекте Неапольде Паскуале Каннаваро мен Джельсомина Костанцоның отбасында туды. Інісі Паоло да қорғаушы болды: «Наполи», «Верона», «Парма» және «Сассуоло» клубтарында ойнады. Фабио Баньоли ауданындағы командада бастады. Көп ұзамай «Наполи» скауттары оны туған клубына алып кетті.

Жасөспірім кезінде ол «Наполи» матчтарында доп беріп жүрді. Өзі пір тұтқан Диего Марадона мен Чиро Ферраруды жақыннан көрді. Жасөспірімдер командасына жартылай қорғаушы ретінде алынды, бірақ бапкерлер оны қорғаныс ортасына ауыстырды. Белгілі бір оқиға бар: жаттығуда жас Каннаваро Марадонаға қатты қарсы шықты. Серіктестері ашуланды, ал Диего оны қорғап қалды. Айтуларынша, кейін оған өз бутсасын да сыйлаған.

«Наполи» (1991–1995): «Ювентусқа» қарсы дебют

Каннаваро А сериясында 1993 жылғы 7 наурызда Туринде дебют жасады: «Наполи» «Ювентусқа» 3:4 есебімен жеңілді. Қорғаныста қасында Феррара ойнады — бала күнгі пірінің өзі. Алғашқы голын 1995 жылғы 8 қаңтарда «Сан-Сиро» алаңында «Миланға» соқты. Сол кезде клубтың ақшасы таусыла бастады. 1995 жылдың жазында «Наполи» 21 жастағы қорғаушыны «Пармаға» сатты.

«Парма» (1995–2002): УЕФА кубогы және Буффонмен қорғаныс

«Пармада» Каннаваро бірден негізгі құрамға енді, кейін капитан болды. Қақпашы Джанлуиджи Буффон және Лилиан Тюраммен бірге сол жылдардағы Италияның ең мықты қорғанысының бірін құрады. Екеуімен өмір бойы дос болып қалды. Жеті маусымда чемпионатта 212 матч ойнап, 5 гол соқты. Онымен бірге «Парма» алған трофейлер:

• 1998/99 жылғы УЕФА кубогы — оның жалғыз еурокубогы;
• 1999 жылғы Италия кубогы;
• 1999 жылғы Италия суперкубогы.

Сонымен қатар ол құрамада да негізгі ойыншыға айналды. 1997 жылғы 22 қаңтарда Солтүстік Ирландиямен жолдас матчта дебют жасады. Дино Дзофф кезіндегі Еуро-2000-да Италия Франциямен финалға дейін жетіп, қосылған уақытқа дейін 1:0 есебімен алда келді. Сильвен Вильтор есепті теңестірді, ал Давид Трезеге қосымша уақытта «алтын гол» соқты. Каннаваро турнирдің символдық құрамасына енді.

2002 жылғы әлем чемпионатында ол топта екі сары қағаз алып, 1/8 финалды өткізіп алды. Онсыз Италия турнир иесі Оңтүстік Кореяға «алтын голмен» жеңілді. 24 жылдан кейін Каннаваро корейлерге тағы ұтылады — бұл жолы Өзбекстан бапкері ретінде.

«Интер» мен «Ювентус» (2002–2006): жоқ болып кеткен екі скудетто

2002 жылдың жазында «Интер» оны шамамен €23 млн-ға сатып алып, төрт жылдық келісімшарт берді. Бірінші маусым жаман болмады: Чемпиондар лигасының жартылай финалы және А сериясында екінші орын. Екінші маусымда Каннаваро жарақатпен көп ойын өткізіп алды, оның үстіне оны жиі өз позициясында ойнатпады. Екі жылда — 50-ге жуық матч және 2 гол. Кейін ол «Интердегі» кезеңі туралы талай рет жаман пікір айтты.

2004 жылы трансфер терезесінің соңғы күнінде «Ювентус» оны қосалқы қақпашы Фабиан Каринимен айырбастап алды. Екеуі де €10 млн-ға бағаланды. Туринде Каннаваро Буффон мен Тюраммен қайта қосылды. «Юве» 2005 және 2006 жылдары чемпион атанды, ал қорғаушы төрт рет Oscar del Calcio сыйлығын алды, оның ішінде 2006 жылғы А сериясының үздік ойыншысы атағы бар. Кейін «Кальчополи» жанжалына байланысты екі титул да алынып тасталды, ал «Ювентус» B сериясына түсірілді.

2006 жылғы әлем чемпионаты: қағазсыз 690 минут

Германияда Каннаваро Марчелло Липпи құрамасының капитаны болды. Ол турнирдің 690 минутының бәрін ойнап, бірде-бір қағаз алмады. Жеті матчтың бесеуінде Италия қақпасына гол кірген жоқ, барлығы екі-ақ гол жіберді: АҚШ-пен ойындағы өз қақпасына соғылған гол және финалдағы Зинедин Зиданның пенальтиі. 2006 жылғы 9 шілдеде Каннаваро құрамадағы жүзінші матчын ойнап, әлем кубогын көтерді. ФИФА оған турнирдің екінші ойыншысына берілетін «Күміс доп» беріп, символдық құрамаға қосты.

«Реал Мадрид» (2006–2009) және «Алтын доп»

«Кальчополиден» кейін Каннаваро «Ювентустан» кетті. «Реал Мадрид» ол үшін €7 млн төлеп, Зидан кеткен соң бос қалған бесінші нөмірді берді. Үш маусымда ол чемпионатта 94 матч ойнап, Ла Лиганы 2007 және 2008 жылдары қатарынан екі рет ұтты.

2006 жылғы 27 қарашада ол «Алтын доп» алды: 173 ұпай, Буффонда — 124, Тьерри Анриде — 121. Одан бұрын бұл жүлдені қорғаушылар екі-ақ рет алған — Франц Беккенбауэр мен Маттиас Заммер. Каннавародан кейін ешкім алған жоқ: ол «Алтын доп» алған соңғы қорғаушы да, соңғы итальян да. Сол жылы ол ФИФА-ның жыл ойыншысы атанды — бұл марапат тарихындағы жалғыз қорғаушы.

Одан кейін сәтсіздіктер басталды. 2008 жылғы 2 маусымда Еуро-2008 алдындағы алғашқы жаттығуда Джорджо Кьеллинимен соқтығысып, тобығының байламы үзілді. Турнир капитансыз өтті. 2009 жылғы тамызда Каннаваро Паоло Мальдинидің (126 ойын) рекордын жаңартып, құрама үшін ең көп ойнаған футболшы атанды.

Ойыншы мансабының соңы (2009–2011)

2009 жылдың мамырында «Реалмен» келісімшарты аяқталған соң Каннаваро «Ювентусқа» қайтты. Маусым сәтсіз өтті. 2010 жылдың наурызында Еуропа лигасында «Фулхэмге» қарсы дөрекі сырғанап екі сары қағаз алды. «Юве» 1:4 есебімен жеңіліп, турнирден шықты, ал А сериясында жетінші орын алды — он жылдағы ең нашар нәтиже. Онымен келісімшартты ұзартпады.

2010 жылғы әлем чемпионатында әрекеттегі чемпион Италия екі ұпаймен тобында соңғы орынға түсті. Словакияға 2:3 есебімен жеңілгеннен кейін Каннаваро құрамадан кетті. Қорытындысы — 136 матч және 2 гол. Қазір Италия үшін ойын саны бойынша ол Буффоннан кейін екінші орында. 2010 жылдың жазында ол Дубайдың «Аль-Ахли» клубына тегін ауысты, 16 матч ойнап, 2011 жылдың шілдесінде мансабын аяқтады: тізесінің ауыр жарақатына байланысты дәрігерлер ойнауға тыйым салды.

Бапкер: Әмірліктер, Сауд Арабиясы және Қытай (2013–2021)

2013 жылдың шілдесінде Каннаваро «Аль-Ахлиге» бас бапкер Космин Олэройудың көмекшісі болып оралды. Алғашқы маусымда-ақ клуб БАӘ чемпионатын және Лига кубогын ұтты. Одан кейін дербес жұмыс басталды:

• 2014 жылғы 5 қарашада ол Қытай чемпионы «Гуанчжоу Эвергранд» клубында құрамадағы бұрынғы бапкері Марчелло Липпидің орнын басты. 2015 жылғы 4 маусымда-ақ оны ауыстырды.
• 2015 жылғы 24 қазаннан 2016 жылғы 11 ақпанға дейін Сауд Арабиясының «Аль-Наср» клубын жаттықтырды.
• 2016 жылдың маусымынан «Тяньцзинь Цюаньцзяньді» басқарды: Қытайдың екінші лигасын ұтып, клубты Суперлигаға көтерді және бірден үшінші орын алды. Қытай футбол федерациясы оны 2017 жылдың үздік бапкері деп таныды.
• 2017 жылғы 9 қарашада «Гуанчжоу Эверграндқа» қайта келіп, 2019 жылғы 1 желтоқсанда онымен Қытай чемпионы атанды. 2021 жылдың қыркүйегінде кетті.

2019 жылдың наурызында Каннаваро қатар Қытай құрамасын да басқарды. Алғашқы матчында Таиландқа 0:1 есебімен жеңіліп, 28 сәуірде клубпен айналысу үшін құрамадан кетті.

Италия мен Хорватия (2022–2025): қысқа келісімшарттар

Қытайдан кейін қысқа жобалар басталды. «Беневентоны» 2022 жылдың қыркүйегінен 2023 жылдың ақпанына дейін жаттықтырды. «Удинезені» 2024 жылдың сәуірінде, маусым соңында қабылдап, соңғы турда төменгі лигаға түсуден құтқарды. 2024 жылдың желтоқсанынан Загребтің «Динамосында» жұмыс істеді. Алғашқы ойын Чемпиондар лигасында «Арсеналдан» 0:3 жеңіліс болды, алғашқы жеңіс — «Миланды» 2:1 ұтты. 2025 жылғы 9 сәуірде оны жұмыстан босатты: команда көшбасшыдан сегіз ұпайға қалып қойған еді.

Өзбекстан (2025 жылдан): Орталық Азияның алғашқы мундиалі

2025 жылғы 5 маусымда Өзбекстан Әбу-Дабиде БАӘ-мен 0:0 ойнап, әлем чемпионатына жолдама алған Орталық Азияның алғашқы құрамасы атанды. Команданы оған Тимур Кападзе жеткізді. Бірақ 2025 жылғы 6 қазанда Өзбекстан футбол федерациясы Ташкентте Каннавароны таныстырды. Келісімшарт «2+3» схемасымен жасалды. Федерацияның бірінші вице-президенті Равшан Ирматов таңдауды қарапайым түсіндірді: Каннаваро әлемнің ең үздік қорғаушысы болған, ал әлем чемпионатында мықты қорғанысыз болмайды. Кападзе штабта көмекші болып қалды.

Тағайындау дау тудырды. Өзбекстанда көп адам еңбегі сіңген Кападзені әділетсіз шеттетті деп санады. БАҚ итальян мен оның штабының жалақысы жылына €4 млн деп жазды. Ирматов нақты сома «жартысының жартысына да жетпейді» деп жауап берді, бірақ цифрды атамады.

Солтүстік Америкадағы әлем чемпионатында Өзбекстан K тобына түсіп, бір де ұпай алмады:

• 17 маусым — Колумбия, 1:3. Аббосбек Файзуллаев Өзбекстанның әлем чемпионаттарындағы алғашқы голын соқты;
• 23 маусым — Португалия, 0:5;
• Атлантада КДР-ге 1:2. Элдор Шомуродов 10-минутта есеп ашты, бірақ конголықтар екінші таймда екі гол соқты.

Гол айырмасы — 2:11. «Әлем чемпионаты — қатыгез турнир», — деді Каннаваро турнирден шыққан соң. Ол ойыншыларға кінә арта алмайтынын, ал өзбек футболына академиялар мен жастарға ақша салуды жалғастыру керек екенін қосты. Турнир оны тарихқа да енгізді: ол әлем чемпионатына әрі ойыншы, әрі бапкер ретінде барған «Алтын доп» иегерлерінің төртіншісі болды. Одан бұрын мұны Беккенбауэр, Олег Блохин және Марко ван Бастен жасаған.

Қазақстан және Орталық Азиямен байланысы

Өңір үшін Каннаваро құрамасы — жылдың басты футбол оқиғасы: Қазақстанның көршілері Орталық Азиядан мундиальда алғаш ойнады. Қазақстандық жанкүйерлер итальянның тағайындалуын негізінен жылы қабылдады. Қазақстандық спорт арналарының видеоларының астында өзбектерге сәттілік тіледі, бірақ біреулер команда әлем чемпионатына онсыз шыққанын еске салды. Каннавароның Қазақстанмен ресми матчы болуы мүмкін емес: Қазақстан УЕФА іріктеуінде ойнайды, Өзбекстан — Азияда. Көршілер тек жолдас ойында кездесе алады.

Каннавароны Қазақстанға бұрын да шақырған. 2013 жылдың қыркүйегінде Kazinform ол Семейге қазақстан футболының 100 жылдығын тойлауға келетінін хабарлады. 21 қыркүйекке сол жерде қазақстандық және кеңестік футбол ардагерлерінің матчы жоспарланған еді.

Жеке өмірі

1996 жылғы 17 маусымда Каннаваро Даниэла Аренозоға үйленді. Олардың үш баласы бар: Кристиан (1998), Мартина (2001) және Андреа (2004). Кристиан да футболшы болды.

Каннаваро төңірегіндегі даулар

• «Пармадағы» видео, 1999 жыл. УЕФА кубогының финалы алдында оған неотон — кардиохирургияда қолданылатын фосфокреатин егіп жатқаны таспаға түсті. Препарат тыйым салынғандар тізімінде жоқ еді, жаза болған жоқ.
• Допинг-сынама, 2009 жыл. 2009 жылғы 8 қазанда оның «Ювентустағы» сынамасы оң болып шықты. Клуб дәріні ол араның шағуынан болған ауыр аллергиядан кейін ішкенін түсіндірді. Каннаваро препаратқа рұқсатты кейін алған соң Италия олимпиада комитеті айыптарды алып тастады.
• Сот, 2015 жыл. 2009 жылы оның Неапольдегі үйіне алаяқтық пен салық төлемеу ісі бойынша тыйым салынды. 2015 жылдың ақпанында сот Фабио, оның әйелі және інісі Паолоға тыйымды бұзып, үйге кіргені үшін бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады. Үшеуі де апелляция берді, үкімнің орындалуы түпкілікті шешімге дейін кейінге қалдырылды.

Марапаттары

• 2006 жылғы әлем чемпионы және турнирдің «Күміс добы»;
• 2006 жылғы «Алтын доп»;
• 2006 жылғы ФИФА-ның жыл ойыншысы;
• 1999 жылғы УЕФА кубогы, Италия кубогы және суперкубогы («Парма»);
• 2007 және 2008 жылғы Испания чемпионы («Реал Мадрид»);
• Еуро-2000 символдық құрамасы, 2006 жылғы УЕФА жыл құрамасы, 2006 және 2007 жылғы FIFPro әлем құрамасы;
• Бапкер ретінде: 2019 жылғы Қытай чемпионы, 2017 жылғы Қытайдың жыл бапкері.

Қазір не істеп жүр (2026 жылғы қазан)

Күзде Каннаваро әлем чемпионатынан кейін құраманы қайта құра бастады. Қыркүйек-қазан терезесінде Өзбекстан Иранды 3:1, Сирияны 4:1 есебімен ұтты. 6 қазанда Йонъиндегі «Мирэ» стадионында Корея 2:0 жеңіп, Сон Хын Мин рекорд жаңартты — Ча Бом Гыннан озды. Бапкер ойынға көңілі толды: оның сөзінше, бәрін ұсақ-түйек шешті, ал корей қақпашысы бірнеше рет құтқарып қалды. Каннаваро жас ойыншыларды біртіндеп енгізіп жатқанын және федерация балалар футболына көп қаржы салатынын қайталады. Қазір Роберто Манчини жаттықтыратын Италия құрамасы әлем чемпионатын қатарынан үшінші рет өткізіп алғанда, оның басты чемпионы Ташкентте команда құрып жатыр.

Дереккөздер: Wikipedia — өмірбаяны мен мансабы, Wikipedia — 2006 жылғы «Алтын доп», ANSA — Өзбекстанға тағайындалуы, Kun.uz — келісімшарт пен жалақы туралы қауесет, Podrobno.uz — Каннавароны неге таңдады, Eurasianet — Өзбекстанның әлем чемпионатына шығуы, beIN Sports — ӘЧ-2026-дан шығуы, Sports.kz — Кореямен матч, Zamin.uz — Қазақстандағы пікірлер, Kazinform — 2013 жылғы Семейге сапар