Психологтерге бірыңғай кәсіби стандарт бекітілді
Стандарт 13 қазанда күшіне енеді, ал 2028 жылдан бастап мемлекеттік тізілімге енбеген адам психолог болып жұмыс істей алмайды.
Фото: Kazinform
Қазақстан Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі психологтерге арналған кәсіби стандартты бекітті. Бұйрыққа 28 қыркүйекте қол қойылды, құжат 2026 жылғы 13 қазанда күшіне енеді. Ол төрт бағыттағы мамандардың біліміне, тәжірибесіне және дағдыларына қойылатын талаптарды белгілейді.
Стандарт төрт мамандықты қамтиды: балалар психологы, арнайы психопедагогика саласындағы психолог, жеке практикадағы психолог және спорт психологы. Барлығы алтыншы біліктілік деңгейіне жатқызылған.
Психологтен не талап етіледі
Барлық бағыт үшін негізгі талап біреу: психология немесе психиатрия бойынша жоғары не жоғары оқу орнынан кейінгі білім. Балалар психологына, жеке практикадағы және спорт психологына еңбек өтілі қажет емес. Ал арнайы психопедагогика маманына психология немесе психиатрия саласында кемі үш жыл тәжірибе керек.
Жеке практикаға бөлек талаптар қойылған. Психолог бетпе-бет кездесуде де, онлайн кеңесте де клиенттің құпиясы мен қауіпсіздігін сақтауы, дербес деректерін қорғауы тиіс. Сондай-ақ ол клиенттің ақпараттандырылған келісімін алып, сенімді әрі валидті диагностика әдістерін қолдануға міндетті.
Стандарт әр мамандықтың еңбек функциялары мен дағдыларын тізіп береді. Олардың қатарында диагностика, кеңес беру, түзету, оңалту, алдын алу және ағарту жұмысы бар. Біліктілікті бағалағанда формалды емес оқудың нәтижесі де ескерілуі мүмкін.
Құжат денсаулық сақтау заңнамасы реттейтін мамандандырылған медициналық көмекке қатысты емес. Құқық бұзушылықтың алдын алу туралы заң аясындағы психологиялық көмекке де ол таралмайды.
Алдағы өзгерістер
Кәсіби стандарт «Психологиялық қызмет туралы» заңды іске асырады. Қазақстан бұл заңды 2026 жылғы 2 шілдеде қабылдады, бұл елде психологтер жұмысына арналған алғашқы жеке заң. Заң психологтердің мемлекеттік тізілімін енгізеді, ол 2028 жылы іске қосылады.
Тізілімде жоқ адам психологиялық практикамен айналыса алмайды және өзін психолог деп атай алмайды. Сондықтан бейінді диплом жұмыстың міндетті шартына айналады, онлайн жеке кеңес беру де бұған кіреді.
Дереккөздер: Kazinform — кім психолог бола алады, Zakon.kz — психолог кәсіби стандарты бекітілді, Tengri Health — психологтерге жаңа ережелер, Noks.kz — психологтерге бірыңғай талаптар
