Dries Van Noten

Dries Van Noten — Антверпендегі сән үйі. Оны қырық жылға жуық бір адам басқарды, кейін кілтті өз студиясындағы дизайнерге табыстады. Марка принт, фактура мен түсті араластыруымен, ашық түсті ерлер киімімен және антиквариат пен мұрағат залдары бар дүкендерімен танымал. 2018 жылдан бері бақылау пакеті испандық Puig тобында. Негізін қалаушы 2024 жылы кетті, енді коллекцияларды Жюльен Клауснер жасайды. Марканы еске алудың жаңа себебі — Париждегі 2027 жылғы көктем-жаз көрсетілімі. Онда марка топсайдерлерді өкшеге отырғызды: күміс түсті, сары бауы бар жұп пен жылтыр былғарыдан жасалған, жарылған әсері бар тағы бір жұп.

Лондонға жүк көлігімен (1980-жылдар)

Дрис ван Нотен 1958 жылы Антверпенде туған. 1980-жылдардың басында ол Антверпендегі Корольдік бейнелеу өнері академиясын бітірді. Онда онымен бірге Анн Демельмейстер, Вальтер ван Бейрендонк, Дирк ван Сане, Дирк Бикембергс пен Марина Йи оқыды.

1986 жылы алты түлек жүк көлігін жалға алды. Коллекцияларын тиеп, Лондондағы сән апталығына аттанды. Британ журналистері фламанд тегтерін айта алмады. Сондықтан оларды жай ғана «Антверпен алтылығы» деп атай бастады. Атау орнығып қалды, бірақ баспасөз оларды топ ретінде шамамен 1990 жылдан бастап атады. Марка да 1986 жылы туған деп саналады: ван Нотен Лондонда алғашқы ерлер желісін көрсетті.

Алтылық компания да, бренд те емес еді. Әрқайсысы өз ісін бөлек құрды. Бірақ Лондон сапары алтауына да сол кезде бельгиялықтарда жоқ нәрсені берді — халықаралық байерлердің назарын. Уикипедия деректері бойынша, топтың алғашқы табыстарының бірі Нью-Йорктегі Barneys әмбебап дүкеніне сатылым болды.

Антверпендегі сән сарайы (1989–2000-жылдар)

1989 жылы марка алғашқы өз дүкенін ашты. Ол — Антверпендегі Het Modepaleis, яғни «Сән сарайы». Бұл дүкен ресми сайттағы тізімде әлі тұр. Париж бен басқа қалалар кейін қосылады, ал марканың орталығы Антверпенде қала береді.

Кейінгі жиырма жылға жуық уақытта марка үлкен мәмілелерсіз өсті. Оның киімдері әлемнің түкпір-түкпіріндегі мультибрендтік дүкендер арқылы сатылды. Уикипедия шамамен 400 нүкте туралы жазады. Ерлер желісінен кейін әйелдер желісі екінші тірекке айналды. Көрсетілімдердің басты алаңы Париж болды.

Марканың қолтаңбасын бірнеше белгіден тануға болады:

• күрделі принттер, көбіне үнді және шығыс маталарына сілтеме жасайды;
• бір образда әртүрлі фактура мен өрнек араласады;
• кесте мен әшекей — інжуден моншаққа дейін;
• ерлер киімінде ашық түс пен гүл өрнегі — тәжірибе емес, қалыпты нәрсе.

2005 жылы The New York Times ван Нотенді «сән әлеміндегі ең зиялы дизайнерлердің бірі» деп атады.

Париж, Сингапур және мойындау (2007–2017)

2007 жылдың басында үй Парижде дүкен ашып, оны антиквариатпен безендірді. Шамамен он айдан кейін Сингапурда дүкен пайда болды. Қазір марканың Париждегі мекенжайлары Малаке жағалауында орналасқан. Онда әйелдер мен ерлер киіміне арналған бөлек дүкендер және жанында галерея бар.

Мойындау кәсіби желі бойынша келді. 2008 жылы Америка модельерлер кеңесі (CFDA) ван Нотенді жылдың халықаралық дизайнері деп атады. 2014 жылы Франция оны Өнер және әдебиет орденінің офицері етті. 2017 жылы Бельгия королі оған барон атағын берді. Бұл марапаттардың бәрі жеке адамға берілген. Бірақ жапсырмасында оның есімі тұрған марка үшін айырма шамалы.

2013 жылы алғашқы парфюм шықты — Dries Van Noten par Frédéric Malle. Оны Фредерик Мальдің нишалық хош иіс баспасымен бірге жасады. Бұл бағыт емес, жеке эпизод еді: өз бьюти-желісі кейін, басқа серіктеспен келеді.

Puig-пен мәміле (2018)

2018 жылғы 14 маусымда испандық Puig тобы Dries Van Noten-нің бақылау пакетін сатып алатынын хабарлады. Мәміле шарттары жария етілмеді. Ван Нотен миноритарлық акционер, бас креативті директор және директорлар кеңесінің төрағасы болып қалды.

Puig-тің бұған дейін де Jean Paul Gaultier, Carolina Herrera, Nina Ricci және Paco Rabanne сән маркалары бар еді. Бірақ топтың негізгі бизнесі — парфюмерия. Сондықтан хабарламада ерлер мен әйелдер киімімен қатар хош иіс әзірлеу де бірден айтылды. FashionNetwork деректері бойынша, мәміле кезінде марка киімдері 52 елдегі 560 нүктеде сатылған.

Puig мәмілені түсіндіргенде ұзақ мерзімді бизнес пен «интуитивті, қисынды өсу» іздейтінін айтты. Бұл — топтың өз сөзі. Одан не шыққаны келесі қадамдардан көрінеді: жаңа дүкендер, өз косметикасы және студия ішіндегі дизайнер ауысуы.

Лос-Анджелес және косметика (2020–2022)

2020 жылғы 9 қазанда марка АҚШ-тағы алғашқы жеке дүкенін ашты. Ол Лос-Анджелестегі Ла-Сьенега бульварында орналасқан. Аумағы шамамен 790 м² (8 500 шаршы фут) болатын екі қабатты ғимаратта бұрын Opening Ceremony жұмыс істеген. FashionNetwork жазғандай, бұл сол кездегі үйдің ең үлкен дүкені еді. Ішінде 1990-жылдардан бергі киімдер тұрған екі мұрағат залы, қайта өңделген материалдардан жасалған жиһаз, жергілікті суретшілердің туындылары және рояль бар. Ван Нотен бұл кеңістікті тамақ, өнер мен музыка туралы бір нәрсе білуге болатын ашық орын деп сипаттады.

2022 жылғы 2 наурызда марканың өз бьюти-желісі шықты. Мұнда Puig-тің қолы байқалады. Алғашқы жинаққа мыналар кірді:

• 10 хош иіс, бағасы 220 еуродан басталады, кемінде 85% табиғи ингредиент;
• көп рет қолданылатын қаптағы ерін далабының 30 реңкі (69 еуро);
• қайта толтыруға болатын құтылар: қайта өңделген алюминий, шыны және ағаш;
• қылқаламдар, айналар, тарақтар, қол кремі мен сабын.

Мұның бәрі марканың кейбір дүкендерінде және оның сайтында ғана сатылды. Қазір ресми сайтта парфюмерия, макияж, қол мен дене күтімі әйелдер мен ерлер киімімен қатар тұр.

Негізін қалаушының кетуі (2024)

2024 жылғы 19 наурызда Puig Дрис ван Нотеннің дизайнер қызметінен кететінін хабарлады. 38 жылдан кейін ол бұрын уақыты жетпеген істермен айналысқысы келетінін айтты. Жаңа буынға орын қалдыру керек екенін де қосты. Соңғы көрсетілім 2024 жылғы маусымда Парижде өтті: бұл 2025 жылғы көктем-жаз ерлер коллекциясы еді. Сол маусымның әйелдер коллекциясын студия командасы аяқтады.

Ван Нотен мүлде кетіп қалған жоқ. Puig сөзімен айтқанда, ол үймен жекелеген жобалар арқылы байланысын сақтайды. Puig төрағасы әрі бас атқарушы директоры Марк Пуч сол хабарламада оған 2018 жылдан бергі серіктестік үшін алғыс айтты. Ол осы уақытта марка парфюмерияға, косметикаға және жаңа нарықтарға шыққанын атап өтті.

Тоғыз ай бойы үйдің мұрагері аталмады. Негізін қалаушының есімін алып жүрген марка үшін мұндай үзіліс байқалады: сатып алушы киімнің артында нақты адам тұрғанына үйренген.

Клауснер дәуірі (2024–2026)

2024 жылғы желтоқсанда креативті директор болып Жюльен Клауснер тағайындалды. Ол сырттан келген жоқ. Клауснер 2016 жылы Брюссельдегі La Cambre мектебін бітірді. 2018 жылғы тамызда Dries Van Noten студиясына келіп, негізін қалаушының қасында әйелдер коллекцияларымен жұмыс істеді. Ван Нотен Puig баспасөз релизінде оны айқын таңдау деп атады.

Дебют 2025 жылғы 5 наурызда Гарнье операсында өтті. Бұл 2025 жылғы күз-қыс әйелдер коллекциясы еді. AP агенттігі оны мұрағатпен диалог ретінде сипаттады: 1930-жылдар рухындағы тейлоринг, гүлді деворе көйлектер, металл жылтыры бар костюмдер. Шолушы кейбір заттар дайын жауаптан гөрі ізденіске ұқсайтынын атап өтті. FashionUnited залдағы жылы қабылдау туралы жазды.

Клауснердің ерлер желісі 2025 жылғы 27 маусымда басталды, 2026 жылғы көктем-жаз коллекциясымен. Ол ресми және күнделікті киімнің шекарасы туралы ойланғанын айтты. Подиумда трапеция пішінді плащтар, жібек тренчтер, ашық қызыл, фуксия және 1970-жылдар рухындағы жасыл түс болды. Сол маусымның әйелдер коллекциясы Клауснердің үшінші әйелдер коллекциясы еді. Ол 2025 жылдың күзінде шығып, мұхит толқыны бейнесіне құрылды: гидрокостюм үлгісіндегі трикотаж комбинезондар, күміс жаккардтан бермудалар.

Сабақтастық қалай құрылғаны көрініп тұр. Клауснер үйдің тілін бұзбайды — түс, принт пен қабаттар сақталады. Ол шабыт көздерін ауыстырады: кино, сёрф, поэзия. Марка аудиториясын негізін қалаушысыз ұстап қала ма — бұл сұрақ әзірге ашық. Dries Van Noten сатылымы туралы сенімді жария сандар табылмады.

Қазір не болып жатыр (2026 жылғы қазан)

• Иесі: Puig тобы, бақылау пакеті 2018 жылдан бері; негізін қалаушы — миноритарлық акционер.
• Креативті директор: Жюльен Клауснер, 2024 жылғы желтоқсаннан бері әйелдер мен ерлер желілерін басқарады.
• Ерлердің 2027 жылғы көктем-жаз коллекциясы: көрсетілім 2026 жылғы маусымда Парижде өтті. The Impression деректері бойынша, сюжет «таң атқаннан ымырт үйірілгенге дейін» деп аталады және Малларменің «Фавнның түстен кейінгі демалысы» поэмасына сілтеме жасайды: жібек майкалар, кестелі күдері тренчтер, жаккард камуфляж.
• Әйелдердің 2027 жылғы көктем-жаз коллекциясы: көрсетілім 2026 жылғы 30 қыркүйекте Парижде өтті. Hypebae жазуынша, Клауснер жоқ фильмдерді ойлап тауып, олардың афишаларын поло мен көйлектерге басты. Ағаш өкшелі туфли мен бір қолға арналған жүргізуші қолғабын қосты.
• Маусымның аяқ киімі: сары бауы бар күміс түсті өкшелі топсайдерлер және жылтыр былғарыдан жарылған әсері бар жұп — оларды Highsnobiety атап өтті.
• Ресми сайт бойынша өз дүкендері мен галереялары: Антверпен (Het Modepaleis), Париж (Малаке жағалауы), Брюссель, Лондон, Милан, Нью-Йорк, Лос-Анджелес, Токио, Киото.
• Санаттар: әйелдер мен ерлер киімі, парфюмерия, макияж, қол мен дене күтімі.

Марка табысы туралы сенімді жария деректер табылмады, сондықтан мұнда ақша сандары жоқ. Қазақстанда марканың өз дүкені немесе ресми дистрибьюторы ашық дереккөздерден табылмады.

Дереккөздер: Wikipedia — Dries Van Noten, Wikipedia — Антверпен алтылығы, FashionNetwork — Puig бақылау пакетін сатып алады, FashionNetwork — Лос-Анджелестегі дүкен, FashionNetwork — парфюмерия мен косметика шығару, Puig — Дрис ван Нотеннің кетуі, Puig — Жюльен Клауснердің тағайындалуы, AP — Клауснердің дебюті, FashionUnited — Гарнье операсындағы көрсетілім, FashionUnited — Клауснердің алғашқы ерлер коллекциясы, FashionUnited — әйелдердің 2026 жылғы көктем-жаз коллекциясы, The Impression — ерлердің 2027 жылғы көктем-жаз коллекциясы, Hypebae — әйелдердің 2027 жылғы көктем-жаз коллекциясы, Rizz.kz — Париж подиумдарындағы топсайдерлер, Dries Van Noten — ресми сайт