Бір IT-бос орынға 24 түйіндеме: Қазақстанның еңбек нарығы күрт суыды
Елдегі бос жұмыс орындары бір жыл бұрынғыдан 9,2% азайды, ал IT-дағы бәсеке бір жылда екі есе өсті. Қаржыгерлер мен әкімшілерге арналған қымбат позициялар азайып барады.
Фото: Dauren Nabijan / Wikimedia Commons, CC0
Қазақстанда жұмыс іздеу айтарлықтай қиындады. 2026 жылдың екінші тоқсанының соңында ел кәсіпорындарында шамамен 56,6 мың бос жұмыс орны болды — 2025 жылғы маусымдағыдан 9,2% аз. Ұлттық статистика бюросының бұл деректерін қыркүйектің соңында Energyprom.kz талдаушылары талдады. Сонымен қатар hh.kz деректері бойынша, алаңдағы жұмыс туралы хабарландырулар саны 8,5%-ға қысқарды, ал түйіндемелер барлық кәсіби санаттарда көбейді.
Қай жерде тар
Ең айқын индикатор — hh-индекс, яғни бір бос орынға келетін түйіндеме саны. 12-ден жоғарының бәрі өте жоғары бәсеке саналады. Стратегия, инвестиция және консалтинг саласында индекс 30-ға, IT-да — 24,5-ке жетті. Салыстыру үшін: 2025 жылғы маусымда IT-да ол шамамен 12 болған, яғни бір жылда бәсеке екі есе өсті. Құрылыс пен жылжымайтын мүлікте көрсеткіш 7,5-тен 18,5-ке, бөлшек саудада — 7-ден 13,8-ге өсті. Ерекшелік — сақтандыру: онда индекс, керісінше, 12,5-тен 6,6-ға түсті.
Айтишниктердің өз белсенділігі де бөлек өсті: әкімшілік және IT-сегменттегі түйіндемелер 15,3%-ға көбейді.
Қымбат бос орындар кетіп барады
Сұраныс құрылымы аз төленетін кәсіптерге қарай ығысуда. Жылжымайтын мүлік мамандарына сұраныс 52,1%-ға, әкімшілік персоналға — 29,7%-ға, қаржыгерлер мен сақтандырушыларға 27,1%-ға құлдырады, дегенмен дәл қаржыда ең жоғары жалақылардың бірі — айына шамамен 2 млн теңге ұсынылады. Ойын-сауық (+40,3%), ауыл шаруашылығы (+26,2%), HoReCa (+17,2%) және құрылыс (+8,3%) өсуде.
Өңірлер бойынша Алматы көш бастап тұр — шамамен 13 мың бос орын, Астанада — 6,8 мың. Ең күшті өсім Ұлытау (+58,2%) және Алматы (+38,1%) облыстарында, ең айтарлықтай құлдырау — Шымкентте (-55,8%) және Атырау облысында (-36,1%). Бос орындардың ең көбі өнеркәсіпте (16,1 мың) және мемлекеттік секторда (шамамен 10 мың).
Жұмысын ауыстыруды жоспарлап жүргендерге қорытынды: нарық қазір жұмыс берушінің жағында, әсіресе IT пен кеңсе кәсіптерінде. Іздеуге уақытты қормен бөлген жөн, ал түйіндемені жиырмадан астам бәсекелестің арасында ерекшеленетіндей етіп дайындау керек.
Дереккөздер: SOZmedia — бос орындар саны 9,2%-ға азайды, Inbusiness.kz — жұмыс орындары үшін бәсеке өсті, National Business — «арзан» бос орындар көбейді
