ФРЖ 2023 жылдан бері алғаш рет мөлшерлемені көтерді. Кевин Уорш инфляцияға соғыс жариялады
16 қыркүйекте Федрезерв мөлшерлемені 0,25 п.т.-ға, 3,75–4%-ға дейін көтерді. Шешім бірауыздан қабылданды, ал комитет мүшелерінің көпшілігі жыл соңына дейін тағы кемінде бір көтеруді күтеді.
Фото: The White House / Wikimedia Commons, Public domain
АҚШ Федералдық резервтік жүйесі 2026 жылғы 16 қыркүйекте базалық мөлшерлемені 25 базистік пунктке — 3,75–4% диапазонына дейін көтерді. Бұл 2023 жылдан бергі алғашқы көтеру. Шешімді ашық нарық жөніндегі комитеттің барлық 12 мүшесі бір де бір ерекше пікірсіз қолдады. Бұған дейін мөлшерлеме 3,5–3,75% деңгейінде тұрған.
Реттеушінің логикасы ресми мәлімдемеде баяндалған: экономика сенімді өсуде, өнімділік жоғары, капиталға инвестициялар берік, еңбек нарығы тұрақты — ал инфляция әлі де 2% мақсаттан айтарлықтай жоғары. ФРЖ тұжырымы бойынша, көтеру осы мақсатқа уақтылы оралуды қамтамасыз етуі тиіс. Аясы да итермеледі: тамызда АҚШ экономикасы 162 мың жұмыс орнын қосты, баға бойынша деректер күтілгеннен күшті шықты.
Уорш не айтты
ФРЖ төрағасы Кевин Уорш үшін бұл шын мәнінде алғашқы шулы қадам. «Инфляция тым жоғары — және тым ұзақ солай қалып отыр», — деді ол баспасөз конференциясында (Charles Schwab шолуы бойынша дәйексөз). Bloomberg шешімді арзан ақшаға бұрыннан ұмтылып жүрген Дональд Трамптың ұстанымына қарамастан жасалған қадам ретінде ұсынды.
Басты сигнал — көтерудің өзі емес, болжамдардың «нүктелік графигі». Отырысқа қатысқан 19 адамның 16-сы жыл соңына дейін тағы кемінде бір көтеруді күтеді. 2026 жылдың соңына мөлшерлеменің медианалық болжамы маусымдағы раундтағы 3,8%-ға қарсы 4,1%-ға дейін көтерілді. Нарық мұны естіді: баспасөз конференциясынан кейін S&P 500 бағытын өзгертіп, шамамен 1%-ға, 7500 пункт маңындағы алты апталық минимумға дейін түсті, ал трейдерлердің бағалауынша, қазанда-ақ тағы бір көтеру ықтималдығы 40%-дан 49%-ға дейін өсті.
Бұл бізге қатысты ма
ФРЖ мөлшерлемесі — бүкіл әлем үшін доллардың бағасы. Ол өскенде долларлық активтер тартымдырақ болады, ал инвесторлардың ақшасы дамушы нарықтардан ықыласпен кетеді. Қазақстан үшін бұл теңгеге және дәл қыркүйекте өз мөлшерлемесін төмендетуді жалғастырған Ұлттық банктің шешімдеріне қысым факторы. Дегенмен соңғы апталарда теңгені мұнай мен Ұлттық қордан валюта сату қолдады, сондықтан тікелей әсер әзірге байқалған жоқ. Бірақ егер ФРЖ шынымен екінші қадамға барса, бүкіл әлемдегі «арзан ақша» туралы әңгімені кемінде 2027 жылға дейін кейінге қалдыруға болады.
Дереккөздер: Federal Reserve — FOMC statement, 16.09.2026, Charles Schwab — Fed Hikes in 12-0 Vote, Advisor Perspectives — Fed’s Interest Rate Decision, Bloomberg
